Odpowiedzialność za sztuczną inteligencję w Holandii: kto płaci, gdy sztuczna inteligencja popełni błąd?

Gdy system sztucznej inteligencji popełni błąd w Holandii, odpowiedzialność ustala się zgodnie ze zwykłymi przepisami holenderskiego prawa cywilnego: zazwyczaj strona, która dostarczyła lub użytkowała system na podstawie umowy, lub organizacja, która wdrożyła go bez należytej staranności. Głównym wyjątkiem jest producent wadliwego produktu, który może ponosić odpowiedzialność bez winy.

Nie ma odrębnej ustawy regulującej odpowiedzialność za sztuczną inteligencję. Odpowiedzialność wynika z umowy między stronami, odpowiedzialności za przypisane niewykonanie zobowiązania na podstawie art. 6:74 holenderskiego kodeksu cywilnego (BW), odpowiedzialności za czyn niedozwolony na podstawie art. 6:162 BW, odpowiedzialności za materiały pomocnicze i za przedmioty nieodpowiednie do wykonania usługi oraz przepisów dotyczących odpowiedzialności za produkt zawartych w art. 6:185–6:193 BW. Ustawa UE o sztucznej inteligencji nakłada na dostawców i użytkowników obowiązki i grzywny o charakterze publicznoprawnym, ale sama w sobie nie daje poszkodowanemu prawa do odszkodowania.

Jakie holenderskie podstawy prawne mają zastosowanie w przypadku szkód wyrządzonych przez sztuczną inteligencję?

Ogólne przepisy Kodeksu cywilnego, opracowane na potrzeby innych sytuacji, które sądy obecnie stosują do AI. To, które z nich będzie odpowiednie w Twojej sprawie, decyduje, kogo możesz pociągnąć do odpowiedzialności, co musisz udowodnić i ile możesz odzyskać.

• Przypisane niewykonanie umowy (Artykuł 6:74 BW). Typowa ścieżka, w której strony dochodzą do porozumienia. Dostawca obiecał system o określonych właściwościach, a ich nie dostarczył, albo wdrożeniowiec wykorzystał go poza ustalonymi granicami.
• Odpowiedzialność za osoby pomocnicze (art. 6:76 BW). Strona, która korzysta z usług innej osoby w celu wykonania zobowiązania, ponosi odpowiedzialność za tę osobę jak za siebie. Ma to znaczenie w przypadku, gdy dostawca sztucznej inteligencji zleca podwykonawstwo w zakresie tworzenia lub hostingu modelu.
• Odpowiedzialność za niewłaściwe użycie przedmiotów świadczenia (art. 6:77 BW). Jeżeli przedmiot użyty do wykonania zobowiązania jest nieodpowiedni, wynikająca z tego niesprawność przypisuje się dłużnikowi, chyba że byłoby to nieuzasadnione w danych okolicznościach. Zgodnie z tym przepisem szpital lub biuro rachunkowe może ponosić odpowiedzialność za wadliwość użytego narzędzia. Wyjątek jest węższy, niż zakładają pozwani.
• Czyn niedozwolony (Artykuł 6:162 BW). Droga dla każdego, kto nie jest objęty umową, na przykład pacjenta, odrzuconego kandydata do pracy lub użytkownika drogi. Osoba ubiegająca się o odszkodowanie musi wykazać czyn bezprawny, możliwość przypisania, szkodę, związek przyczynowy i względność (naruszenie przepisu musi chronić przed tego rodzaju szkodą).
• Odpowiedzialność pracowników i podwykonawców (art. 6:170 i 6:171 BW). Organizacja odpowiada za błędy swoich pracowników. Dotyczy to również pracownika, który bezkrytycznie polegał na wynikach pracy maszyny.
• Odpowiedzialność za produkt (artykuły 6:185 do 6:193 BW). Odpowiedzialność producenta za wadliwy produkt na zasadzie ryzyka, bez konieczności udowodnienia winy. Kwestią sporną jest, czy samo oprogramowanie jest produktem w świetle obecnego brzmienia. Znowelizowana dyrektywa europejska rozstrzyga tę kwestię.

Co dodaje RODO?

System sztucznej inteligencji przetwarzający dane osobowe musi być zgodny z RODO ( AVG ). Daje to osobie, której dane dotyczą, dodatkowe roszczenie.

Artykuł 22 RODO ogranicza decyzje oparte wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, które wywołują skutki prawne lub podobnie istotne skutki dla osoby. Artykuł 82 RODO przyznaje odrębne prawo do odszkodowania za szkody majątkowe i niemajątkowe poniesione w wyniku naruszenia. W praktyce osoba powołująca się na ochronę danych często powołuje się na nie, powołując się na roszczenie z tytułu czynu niedozwolonego. Administrator danych musi wówczas wykazać, że zastosował się do żądania, co wzmacnia pozycję powoda.

Dlaczego warto zacząć od umowy?

Ponieważ w relacjach między firmami odpowiedź na pytanie, kto ponosi odpowiedzialność za błąd sztucznej inteligencji, jest zazwyczaj zawarta w umowie na długo przed wystąpieniem problemu. Prawo holenderskie daje stronom dużą swobodę w alokacji tego ryzyka.

Dostawcy sztucznej inteligencji korzystają z tej swobody. Ich standardowe warunki zazwyczaj określają wyniki jako orientacyjne i wyłączają odpowiedzialność za przydatność do określonego celu. Ograniczają one odpowiedzialność do opłat uiszczanych przez ograniczony okres i całkowicie wykluczają straty następcze.

Czy klauzule przedawnienia są ważne?

Częściej niż oczekują klienci, ale nie zawsze. Sąd może odrzucić klauzulę, jeśli powoływanie się na nią byłoby niedopuszczalne ze względu na standardy rozsądku i uczciwości.

Kryterium to znajduje się w artykule 6:248 BW. Sądy holenderskie stosują je najchętniej, gdy szkoda została wyrządzona umyślnie lub celowo z powodu lekkomyślności dostawcy lub jego kierownictwa. W ogólnych warunkach umowy klauzula może być również uznana za nieważną z powodu nadmiernego obciążenia na mocy artykułu 6:233 BW. Konsumenci mają dodatkową ochronę na mocy ustawowych list zawartych w artykułach 6:236 i 6:237 BW.

Które klauzule umowne naprawdę rozstrzygają spory dotyczące sztucznej inteligencji?

Klauzule praktyczne, ważniejsze niż ograniczenie odpowiedzialności. Określały, kto co obiecał i kto miał kontrolować wyniki.

Jakie gwarancje dotyczące dokładności, danych treningowych i testów stronniczości dał dostawca? Kto musi zweryfikować dane wyjściowe, zanim ktokolwiek podejmie na ich podstawie jakieś działania? Która strona jest właścicielem logów i jak długo są one przechowywane? Czy dostawca musi zgłaszać spadek wydajności modelu? Czy dostawca zobowiązuje się do utrzymania zgodności systemu z ustawą o sztucznej inteligencji (AI Act) i kto ponosi koszty, jeśli tego nie zrobi? Wynegocjowana umowa dotycząca sztucznej inteligencji (AI), która odpowiada na te pytania, jest warta więcej niż jakakolwiek klauzula dotycząca wysokości odszkodowania.

W przypadku, gdy podmiotem wdrażającym jest firma profesjonalna działająca w imieniu klienta, istnieje druga warstwa. Firma korzystająca z narzędzia AI w swoich usługach pozostaje odpowiedzialna wobec klienta za wynik. Zgodnie z artykułem 6:77 BW, nieodpowiedniość narzędzia jest co do zasady przypisywana firmie, a nie klientowi. To, czy firma może przenieść to ryzyko na swojego dostawcę, zależy wyłącznie od umowy dostawy. Dlatego oba zestawy warunków należy interpretować równolegle.

Jakie obowiązki opiekuńcze ma organizacja wdrażająca sztuczną inteligencję?

Musi działać tak, jak zrobiłby to rozsądnie ostrożny wykonawca. Poza umową, odpowiedzialność opiera się na tym pytaniu.

Sądy holenderskie oceniają to tak, jak oceniają obowiązek zachowania ostrożności. Jak prawdopodobne było wystąpienie szkody? Jak poważna byłaby szkoda? Jak uciążliwe były środki ostrożności? Na co pozwalał stan techniki? W odniesieniu do sztucznej inteligencji, w praktyce wyłonił się rozpoznawalny standard.

• Przydatność do faktycznego użytku. System walidowany dla jednej populacji, zbioru danych lub kraju nie jest automatycznie odpowiedni dla innego. Korzystanie z niego poza warunkami, w których został przetestowany, jest klasycznym naruszeniem obowiązku zachowania należytej staranności.
• Sensowny ludzki nadzór. Osoba dokonująca przeglądu wyników potrzebuje informacji, czasu i uprawnień, aby od nich odstąpić. Nadzór istniejący jedynie na papierze, gdzie recenzent zatwierdza setki wyników na godzinę, nie zapewnia żadnej ochrony.
• Monitorowanie po uruchomieniu. Wydajność modelu spada wraz ze zmianami na świecie. Organizacja, która nigdy nie mierzy dokładności po uruchomieniu, nie może wykazać, że była ostrożna.
• Przejrzystość wobec osoby, której to dotyczy. W określonych przypadkach poinformowanie ludzi o użyciu sztucznej inteligencji i sposobie jego wykorzystania jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o sztucznej inteligencji. Jest to również czynnik brany pod uwagę przez sąd przy orzekaniu, czy dane zachowanie było niezgodne z prawem.
• Dokumentacja. Dzienniki, zapisy wersji, wyniki testów oraz powody akceptacji lub odrzucenia wyników. Bez nich organizacja nie może obalić roszczenia, niezależnie od tego, co się faktycznie wydarzyło.

Odwrotna sytuacja również ma miejsce. Organizacja, która ignoruje prawidłowe dane wyjściowe sztucznej inteligencji lub ignoruje ostrzeżenie systemu, podlega temu samemu obowiązkowi zachowania ostrożności. Pytanie nigdy nie brzmi, czy sztuczna inteligencja została wykorzystana. Pytanie brzmi, czy decyzje dotyczące jej wykorzystania były trafne.

Jak odpowiedzialność za produkt ma się do sztucznej inteligencji teraz i od grudnia 2026 r.?

Obecnie producent wadliwego produktu ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka na podstawie artykułów 6:185–6:193 Kodeksu cywilnego (BW), ale nie jest jasne, czy samodzielne oprogramowanie jest produktem. Zmieniona dyrektywa UE wyraźnie definiuje oprogramowanie, w tym sztuczną inteligencję, jako produkt w przypadku produktów wprowadzanych do obrotu po 9 grudnia 2026 r.

Jakie są obecne zasady?

Producent ponosi odpowiedzialność za śmierć, obrażenia ciała i szkody materialne powstałe w wyniku użytku prywatnego, bez konieczności udowadniania winy przez poszkodowanego. Produkt jest wadliwy, jeśli nie zapewnia oczekiwanego bezpieczeństwa.

Oczekiwanie to uwzględnia wygląd produktu, jego rozsądnie oczekiwane zastosowanie oraz moment wprowadzenia go do obrotu. Poszkodowany musi udowodnić wadę, szkodę i związek przyczynowy. Zgodnie z artykułem 6:191 BW roszczenie przedawnia się po upływie trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się lub powinien był dowiedzieć się o szkodzie, wadzie i producencie. W każdym przypadku przedawnia się ono po upływie dziesięciu lat od dnia wprowadzenia produktu do obrotu.

W przypadku sztucznej inteligencji słabość tego systemu ma charakter strukturalny. Został on stworzony z myślą o dobrach materialnych. Nie jest jasne, czy samodzielne oprogramowanie jest produktem. System, który zmienia swoje zachowanie po wprowadzeniu do obiegu, nie pasuje do defektu, który jest oceniany w momencie wprowadzenia do obiegu.

Jakie zmiany wprowadza nowa dyrektywa w sprawie odpowiedzialności za produkt?

Dyrektywa (UE) 2024/2853 z dnia 23 października 2024 r. zastępuje dyrektywę z 1985 r. i odpowiada na większość tych zastrzeżeń. Oprogramowanie, w tym systemy sztucznej inteligencji, jest wyraźnie produktem.

Odpowiedzialność może ponosić więcej stron. Oprócz producenta, dyrektywa obejmuje importerów, autoryzowanych przedstawicieli, dostawców usług realizacji zamówień oraz, w określonych przypadkach, stronę, która istotnie modyfikuje produkt już obecny na rynku. Przy ocenie wady sąd może wziąć pod uwagę skutki uczenia się po wdrożeniu oraz możliwość dostarczania aktualizacji. Minimalny próg odszkodowania za szkodę majątkową znika. Szkody, które można odzyskać, obejmują wyraźnie zniszczenie lub uszkodzenie danych oraz medycznie uznany uszczerbek na zdrowiu psychicznym.

Co kluczowe dla sztucznej inteligencji, sąd może nakazać pozwanemu ujawnienie posiadanych przez niego dowodów. Wzruszalne domniemania wadliwości i związku przyczynowego mają zastosowanie, gdy złożoność techniczna lub naukowa nadmiernie utrudnia dowodzenie powodowi.

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać w Holandii?

Państwa członkowskie mają obowiązek transpozycji dyrektywy do 9 grudnia 2026 r., a dyrektywa ma zastosowanie do produktów wprowadzanych do obrotu po tej dacie. Holenderski projekt ustawy wdrażającej nie został jeszcze przyjęty.

Projekt ustawy ( Implementatiewet richtlijn herziening productaansprakelijkheid , projekt ustawy 36906) zmienia księgi 6 i 7 Kodeksu cywilnego. Został on złożony w Izbie Reprezentantów ( Tweede Kamer ) 18 lutego 2026 r.; rząd odpowiedział na sprawozdanie komisji 3 września 2026 r., a projekt ustawy nadal znajduje się w Izbie. Data wejścia w życie zostanie ustalona dekretem królewskim. Do tego czasu nadal obowiązują obecne artykuły 6:185 do 6:193 BW. Produkty, które już znajdują się na rynku w momencie wejścia w życie nowych przepisów, pozostają w starym systemie. Przez kilka lat oba systemy będą zatem funkcjonować równolegle, a data wprowadzenia systemu na rynek zadecyduje, który z nich ma zastosowanie.

Co reguluje ustawa o sztucznej inteligencji, a czego nie?

Ustawa o sztucznej inteligencji (AI) określa zasady bezpieczeństwa i nadzoru nad produktami, a jej egzekwowanie wiąże się z karami administracyjnymi. Nie daje ona jednak prawa do odszkodowania: ofiara, która chce uzyskać odszkodowanie, nadal musi dochodzić go na podstawie Kodeksu cywilnego.

Ustawa o sztucznej inteligencji (AI), Rozporządzenie (UE) 2024/1689, klasyfikuje systemy według ryzyka i całkowicie zakazuje stosowania niewielkiej liczby praktyk. Nakłada ona na dostawców systemów AI wysokiego ryzyka obowiązki w zakresie projektowania, dokumentacji, zarządzania danymi, nadzoru ludzkiego, dokładności i monitorowania po wprowadzeniu systemu na rynek. Dodaje ona lżejsze obowiązki w zakresie przejrzystości dla systemów, które komunikują się z ludźmi lub generują treści syntetyczne, oraz oddzielne przepisy dla modeli AI ogólnego przeznaczenia. Egzekwują je organy nadzorcze.

Dlaczego ustawa o sztucznej inteligencji nadal ma znaczenie w kontekście odpowiedzialności cywilnej?

Ponieważ stanowi on pisemny standard, na podstawie którego sąd może ocenić obowiązek zachowania ostrożności. Naruszenie go prowadzi do odpowiedzialności, a jego przestrzeganie zapewnia obronę.

Organizacja, która zignorowała obowiązek dokumentacji, nadzoru lub monitorowania, na pierwszy rzut oka nie spełnia standardów, jakie powinien spełniać ostrożny wdrożeniowiec. Dowody zgodności działają w drugą stronę z równą siłą. Dokumentacja techniczna, rejestry zarządzania ryzykiem i rejestry to dokładnie to, czego potrzebuje pozwany, gdy wpłynie roszczenie.

Które daty ustawy o sztucznej inteligencji obowiązują teraz?

Harmonogram uległ zmianie w 2026 r. Wiele planów zgodności zostało opracowanych w oparciu o pierwotne daty, dlatego warto je precyzyjnie określić.

Rozporządzenie weszło w życie 1 sierpnia 2024 r. Zabronione praktyki i obowiązek znajomości AI obowiązują od 2 lutego 2025 r. Przepisy dotyczące modeli AI ogólnego przeznaczenia, zarządzania i kar obowiązują od 2 sierpnia 2025 r. Większość rozporządzenia, w tym obowiązki dotyczące przejrzystości, weszła w życie 2 sierpnia 2026 r.

Pakiet uproszczeń („cyfrowy omnibus” dotyczący sztucznej inteligencji) został opublikowany w Dzienniku Urzędowym 24 lipca 2026 r. i wszedł w życie 27 lipca 2026 r. Odracza on obowiązki dotyczące samodzielnych systemów wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III do 2 grudnia 2027 r. Systemy wysokiego ryzyka wbudowane w produkty objęte już unijnymi przepisami dotyczącymi produktów wchodzą w życie 2 sierpnia 2028 r. Systemy generatywne wprowadzone na rynek przed 2 sierpnia 2026 r. mają czas do 2 grudnia 2026 r. na spełnienie obowiązku oznakowania maszynowo czytelnego. Dwa nowe zakazy dotyczące systemów generujących materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne dzieci lub obrazy intymne bez ich zgody obowiązują od 2 grudnia 2026 r.

Odroczenie nie oznacza uchylenia. Zakazy, obowiązki przejrzystości i zasady dotyczące modeli ogólnego przeznaczenia obowiązują teraz. Odroczone obowiązki wysokiego ryzyka opisują zachowania, które sąd może już uznać za obowiązujący standard opieki. Organizacje, które wstrzymają swoje programy do 2027 roku, mogą się okazać, że prawo cywilne dogoni je jako pierwsze.

Kto będzie nadzorował ustawę o sztucznej inteligencji w Holandii?

Jest to uregulowane w odrębnym holenderskim akcie wykonawczym, który jeszcze nie wszedł w życie. Ponieważ ustawa o sztucznej inteligencji jest rozporządzeniem, stosuje się ją bezpośrednio niezależnie.

20 kwietnia 2026 r. rząd poddał projekt ustawy wdrażającej rozporządzenie w sprawie sztucznej inteligencji ( Uitvoeringswet AI-verordening ) konsultacjom publicznym. Projekt przyznaje centralną rolę holenderskiemu Urzędowi Ochrony Danych Osobowych ( Autoriteit Persoonsgegevens ) oraz holenderskiemu Urzędowi ds. Infrastruktury Cyfrowej ( Rijksinspectie Digitale Infrastructuur ). Obecne organy nadzoru sektorowego sprawują nadzór w swoich obszarach. Nadal brakuje krajowych ram egzekwowania prawa i nakładania sankcji.

Jak udowodnić, że to system sztucznej inteligencji spowodował szkodę?

To najtrudniejsza część roszczenia o odpowiedzialność za sztuczną inteligencję, znacznie trudniejsza niż podstawa prawna. Trzeba wykazać, że to właśnie ten system, a nie osoba, która go używała, lub jakaś inna przyczyna, spowodował szkodę.

Co się stało z dyrektywą w sprawie odpowiedzialności za sztuczną inteligencję?

Zostało wycofane. Europejska odpowiedź miała opierać się na domniemaniu związku przyczynowego, ale ta propozycja nigdy nie osiągnęła porozumienia.

Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za AI, przedstawiony we wrześniu 2022 r., miał wprowadzić domniemanie związku przyczynowego i prawo do nakazania ujawnienia dowodów dotyczących systemów wysokiego ryzyka. Komisja formalnie wycofała ten wniosek, a wycofanie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym 6 października 2025 r. Nie zastąpiono go żadnym aktem prawnym.

Z jakich holenderskich narzędzi proceduralnych możesz skorzystać?

Wniosek o wgląd do danych i ekspertyza zarządzona przez sąd. Wraz z domniemaniami zawartymi w znowelizowanej dyrektywie o odpowiedzialności za produkt, są to narzędzia, które pozostają.

Od 1 stycznia 2025 r. prawo do wglądu w dane przechowywane przez inną osobę jest zapisane w artykułach 194–195a holenderskiego Kodeksu Postępowania Cywilnego (Rv). Przepisy te zastąpiły stary artykuł 843a Rv. Próg jest niższy niż wcześniej: musisz udowodnić, że masz interes w wglądzie w określone dane. Możesz również zwrócić się do sądu o wyznaczenie biegłego lub o zlecenie wstępnego badania biegłego ( voorlopig deskundigenbericht ).

W praktyce wczesne i precyzyjne żądanie udostępnienia dzienników, wersji modeli, raportów walidacyjnych i dokumentacji incydentów ma większe znaczenie dla roszczenia niż jakikolwiek argument dotyczący ciężaru dowodu. W przypadku strony pozwanej ten sam argument działa w drugą stronę. Organizacja, która nie jest w stanie przedstawić tych dokumentów, będzie musiała wyciągnąć wnioski z ich braku.

Polityka retencji danych jest zatem kwestią odpowiedzialności, a nie tylko IT. Tam, gdzie ma zastosowanie ustawa o sztucznej inteligencji (AI Act), dostawcy i użytkownicy systemów wysokiego ryzyka muszą przechowywać automatycznie generowane logi przez określony minimalny okres. W przeciwnym razie lepszym wyznacznikiem są okresy przedawnienia roszczenia. Trzydzieści dni to za mało.

Jak to się sprawdza w sektorach, w których ma to największe znaczenie?

Wszędzie obowiązują te same zasady, ale każdy sektor ma swoją własną, dodatkową warstwę. Oto pięć, w których pojawia się najwięcej pytań.

Opieka zdrowotna. System wsparcia diagnostycznego nie zdejmuje odpowiedzialności z lekarza. Relacja terapeutyczna pozostaje z świadczeniodawcą opieki medycznej na mocy umowy o świadczenie usług medycznych zawartej w artykułach 7:446 i następnych BW. Standardem jest posiadanie przez profesjonalistę odpowiednich kompetencji. W przypadku gdy samo narzędzie jest nieodpowiednie, artykuł 6:77 BW przypisuje to świadczeniodawcy opieki zdrowotnej, chyba że przypisanie byłoby nieuzasadnione, a sądy stosują ten wyjątek w sposób restrykcyjny. Oprogramowanie kwalifikujące się jako wyrób medyczny podlega własnym obowiązkom wynikającym z rozporządzenia w sprawie wyrobów medycznych, oprócz ustawy o sztucznej inteligencji.

Rekrutacja i HR. System selekcji lub filtrowania kandydatów jest obarczony wysokim ryzykiem w świetle ustawy o sztucznej inteligencji (AI Act). Jest on również w pełni objęty przepisami o równym traktowaniu. Pośrednia dyskryminacja poprzez zmienną zastępczą jest niezgodna z prawem, nawet jeśli nikt nie miał takiego zamiaru. Rozwijamy ten punkt w naszym artykule na temat odpowiedzialności za stronniczość algorytmiczną . To pracodawca, a nie dostawca, stoi przed kandydatem. Artykuł 22 RODO ogranicza całkowicie zautomatyzowane odrzucanie, a rada zakładowa ( ondernemingsraad ) ma prawo głosu we wprowadzaniu systemów monitorujących lub oceniających pracowników.

Ruch drogowy. Prawo holenderskie już teraz przewiduje surową zasadę odpowiedzialności, która ma zastosowanie niezależnie od stopnia automatyzacji. Zgodnie z artykułem 185 ustawy o ruchu drogowym z 1994 r. ( Wegenverkeerswet 1994 ), właściciel lub posiadacz pojazdu mechanicznego ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone niechronionym użytkownikom dróg, takim jak piesi i rowerzyści, w przypadku kolizji na drodze publicznej, chyba że wystąpiła siła wyższa. Orzecznictwo stawia tę obronę bardzo wysoko. Kierowca może również ponosić odpowiedzialność deliktową, a producent – ​​odpowiedzialność za produkt, jeśli system był wadliwy. Automatyzacja zmienia równowagę między tymi drogami. Nie eliminuje jednak pierwszej.

Usługi finansowe. Instytucja wykorzystująca modele do scoringu kredytowego, monitorowania transakcji lub doradztwa nadal podlega obowiązkowi zachowania ostrożności wynikającemu z Ustawy o nadzorze finansowym ( Wet op het financieel toezicht ) oraz nadzorowi organów regulacyjnych. Niepowodzenia w zarządzaniu modelami są traktowane jako błędy instytucji, a nie dostawcy.

Treść i komunikacja. Systemy generatywne stwarzają inny rodzaj zagrożenia: naruszenie praw własności intelektualnej, zniesławiające lub wprowadzające w błąd treści oraz publikację danych osobowych. Odpowiedzialność w tym przypadku podlega zwykłym zasadom obowiązującym stronę publikującą. Fakt, że tekst został napisany przez maszynę, nie stanowi podstawy do obrony. Nasz artykuł na temat odpowiedzialności za treści generowane przez sztuczną inteligencję szczegółowo opisuje to stanowisko.

Jeżeli błąd sztucznej inteligencji spowoduje obrażenia ciała, na przykład w trakcie leczenia lub na drodze, roszczenie z tytułu tego urazu jest roszczeniem z tytułu obrażeń ciała. Law & More Nie zajmujemy się sprawami z tytułu obrażeń ciała; tę część przekazujemy prawnikowi specjalizującemu się w odszkodowaniach za obrażenia ciała. Doradzamy w zakresie umów, obowiązku zachowania należytej staranności oraz zgodności z ustawą o sztucznej inteligencji (AI Act).

Na co powinna zwrócić uwagę organizacja wykorzystująca sztuczną inteligencję?

Sprawdź swoje zapisy i umowy przed incydentem, ponieważ nie można ich wiarygodnie utworzyć później. Zgodnie z artykułem 6:77 BW ryzyko nieodpowiedniego narzędzia spoczywa na Tobie w stosunku do Twoich klientów.

• Zmapuj miejsca, w których sztuczna inteligencja jest faktycznie wykorzystywana, uwzględniając narzędzia osadzone w oprogramowaniu, na które masz już licencję, i sklasyfikuj każde zastosowanie zgodnie z ustawą o sztucznej inteligencji.
• Przeczytaj limit odpowiedzialności dostawcy obok swojego własnego ryzyka wobec klientów.
• Podaj recenzentom informacje, czas i upoważnienie do odejścia od wyników i zarejestruj, kiedy to zrobią.
• Zdecyduj, które logi chcesz przechowywać i jak długo; dostosuj czas przechowywania do okresów przedawnienia, a nie do kosztów przechowywania.
• Zapytaj swojego ubezpieczyciela na piśmie, czy roszczenie wynikające z decyzji podjętej przy pomocy sztucznej inteligencji jest objęte ubezpieczeniem.

Na co powinieneś zwrócić uwagę jako dostawca sztucznej inteligencji?

Sprawdź, co obiecuje Twoja umowa i co może udowodnić Twoja dokumentacja. W przypadku produktów wprowadzonych na rynek po 9 grudnia 2026 r., dyrektywa (UE) 2024/2853 nakłada na Ciebie odpowiedzialność za wadliwe oprogramowanie bez Twojej winy.

• Czy warunki wyraźnie określają, co gwarantujesz w zakresie dokładności, danych szkoleniowych i testów stronniczości?
• Czy Twoje klauzule przedawnienia są sporządzone w taki sposób, aby przetrwały próbę Artykułów 6:233 i 6:248 BW?
• Czy Twoja klasyfikacja zgodnie z ustawą o sztucznej inteligencji jest udokumentowana, a dokumentacja techniczna i zapisy dotyczące zarządzania ryzykiem są aktualne?
• Czy testujesz błędy i dryft zgodnie z harmonogramem i przechowujesz wyniki również wtedy, gdy są niekorzystne?
• Kto ponosi koszty aktualizacji niezbędnych do zachowania zgodności systemu i kto i komu zgłasza incydenty?

Co możemy dla Ciebie zrobić w kwestii odpowiedzialności za sztuczną inteligencję?

Nasz zespół prawa IT doradza dostawcom i użytkownikom systemów AI oraz reprezentuje strony w sporach dotyczących zautomatyzowanych decyzji.

• Dokonujemy przeglądu i negocjacji umów dotyczących sztucznej inteligencji i oprogramowania, w tym gwarancji, limitów odpowiedzialności i własności dzienników.
• Oceniamy, jaką pozycję zajmuje Twój system w świetle ustawy o sztucznej inteligencji i jakie obowiązki obowiązują w danym dniu.
• Ustanowiliśmy zarządzanie, nadzór ludzki i rejestrowanie, które będą miały zastosowanie w toku postępowania.
• Zwracamy się z prośbą o wgląd do dzienników pokładowych i danych modelowych zgodnie z artykułami 194 do 195a Rv.
• Oceniamy i składamy roszczenia lub bronimy się przed roszczeniami dotyczącymi szkód spowodowanych błędem sztucznej inteligencji.

Podsumowanie

• Nie ma osobnego prawa dotyczącego odpowiedzialności za sztuczną inteligencję: umowa, obowiązek zachowania ostrożności (artykuł 6:162 BW), artykuły 6:76 i 6:77 BW oraz odpowiedzialność za produkt decydują o tym, kto płaci.
• W stosunkach między przedsiębiorstwami umowa rozdziela większość ryzyka; klauzule ograniczające ryzyko zwykle obowiązują, ale nie w przypadku umyślnego działania lub celowego niedbalstwa.
• Dyrektywa (UE) 2024/2853 wyraźnie definiuje oprogramowanie jako produkt w przypadku produktów wprowadzanych na rynek po 9 grudnia 2026 r.; holenderski projekt ustawy 36906 jest nadal w toku.
• Ustawa o sztucznej inteligencji nie daje prawa do odszkodowania, ale ustala standardy opieki; obowiązki dotyczące wysokiego ryzyka określone w załączniku III wchodzą w życie 2 grudnia 2027 r.
• Prawdziwym polem bitwy są dowody: w większości przypadków decydują logi, zapisy wersji i wyniki testów.

PYTANIA I ODPOWIEDZI