Napaść (niewłaściwe obchodzenie się) w Holandii: przestępstwa i procedura

Zgodnie z prawem holenderskim, zwykły napad (niewłaściwe obchodzenie się) jest karany karą do trzech lat więzienia na podstawie artykułu 300 holenderskiego kodeksu karnego (Wetboek van Strafrecht, Sr), a umyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu karą do ośmiu lat więzienia na podstawie artykułu 302 Sr. Użycie siły nie jest karalne, jeśli było konieczne w ramach samoobrony (noodweer) przed bezpośrednim, bezprawnym atakiem (artykuł 41 Sr).

Groźby, przemoc publiczna w grupie i napaść na konkretne ofiary to odrębne przestępstwa lub formy zaostrzone. To, jaką kategorię zarzutów postawi prokurator (oficer van justitie), w dużej mierze decyduje o ewentualnym wyroku.

Jakie przestępstwa napaści rozróżnia prawo holenderskie?

Kodeks karny klasyfikuje napaść według rodzaju obrażeń i umyślności. Im poważniejszy uraz i bardziej zaplanowany czyn, tym wyższy maksymalny wyrok.

• Proste napaść (artykuł 300(1) Sr): celowe spowodowanie bólu lub obrażeń, np. uderzenie pięścią lub kopnięcie; kara maksymalnie trzech lat więzienia lub grzywna czwartej kategorii.
• Napaść powodująca ciężkie obrażenia ciała (artykuł 300(2) § 1): poważny uraz nie był zamierzony; maksymalnie cztery lata.
• Napaść skutkująca śmiercią (artykuł 300(3) Sr): maksymalnie sześć lat.
• Napaść z premedytacją (Artykuł 301 Sr): akt został zaplanowany z wyprzedzeniem, obowiązują wyższe maksymalne kwoty.
• Ciężkie uszkodzenie ciała (zware mishandeling, art. 302 Sr): celowe spowodowanie poważnego urazu, takiego jak złamanie kości lub trwałe uszkodzenie; maksymalnie osiem lat, lub dziesięć lat, jeśli ofiara umrze.

Zgodnie z artykułem 304 Sr., maksymalny wyrok ulega podwyższeniu, gdy napaść dotyczy na przykład członka rodziny lub funkcjonariusza publicznego wykonującego swoje obowiązki. Zgodnie z własnymi wytycznymi, prokurator żąda również wyższych kar za przemoc wobec ratowników i innych osób pełniących zadania publiczne.

Jak traktuje się groźby i przemoc publiczną?

Groźba (bedreiging) stanowi odrębne przestępstwo na mocy art. 285 Sr, nawet jeśli nikt nie został dotknięty. Przemoc publiczna w grupie (openlijke geweldpleging) podlega art. 141 Sr, z maksymalną karą czterech lat i sześciu miesięcy.

Groźba jest karalna, jeśli dotyczy poważnego przestępstwa, takiego jak zamach na życie lub ciężkie uszkodzenie ciała, i może uzasadniać obawę ofiary przed jej spełnieniem. Zgodnie z artykułem 141 Sr, każdy, kto otwarcie i wspólnie stosuje przemoc wobec osób lub mienia, może być ścigany. Jeśli przemoc powoduje obrażenia ciała, maksymalny wymiar kary wzrasta do sześciu lat.

Kiedy użycie siły jest zgodną z prawem samoobroną?

Siła jest zgodna z prawem, jeśli była konieczna do obrony siebie, innej osoby lub mienia przed bezpośrednim i bezprawnym atakiem ( art. 41 ust. 1 ). Sąd sprawdza, czy Twoja reakcja była proporcjonalna i czy racjonalnie można było uniknąć ataku.

Jeśli posunąłeś się za daleko, ponieważ atak wywołał u Ciebie silną reakcję emocjonalną, taką jak strach lub gniew, nadal możesz uniknąć kary na podstawie artykułu 41(2) Sr (noodweerexces). Sąd ocenia to surowo, a fakty zawarte w aktach sprawy są decydujące. Zeznania świadków i zdjęcia z kamer wykonane krótko po incydencie często mają kluczowe znaczenie.

Co się dzieje po aresztowaniu?

Po aresztowaniu policja może przetrzymać Cię na przesłuchanie do dziewięciu godzin; godziny między północą a 9:00 nie są wliczane. Prokurator może następnie zarządzić areszt policyjny (inverzekeringstelling) na okres do trzech dni, który może zostać jednorazowo przedłużony o trzy dni.

Masz prawo do milczenia i konsultacji z prawnikiem przed i w trakcie przesłuchania przez policję. Nie później niż trzy dni i osiemnaście godzin po aresztowaniu musisz zostać doprowadzony przed sędziego śledczego (rechter-commissaris) (art. 59a holenderskiego Kodeksu Postępowania Karnego, Sv). Sędzia śledczy może zarządzić tymczasowe aresztowanie na okres do czternastu dni. Twój prawnik może w dowolnym momencie zwrócić się do sądu o zawieszenie tymczasowego aresztowania (schorsing van de voorlopige hechtenis), często pod warunkiem nałożenia zakazu kontaktów.

W przypadku wielu drobnych napaści prokurator rozstrzyga sprawę pozasądowo, wydając nakaz zapłaty kary (strafbeschikking), na przykład grzywnę lub prace społeczne. Można się od niego odwołać w ciągu dwóch tygodni. Poważniejsze sprawy trafiają do sądu policyjnego (politierechter) lub wielosędziowskiej izby karnej sądu rejonowego.

Jak działa okres próbny?

W Holandii nie ma ławy przysięgłych: o winie i wymiarze kary decydują zawodowi sędziowie. Sędziowie aktywnie przesłuchują podejrzanego i świadków, opierając się na aktach sprawy przygotowanych przez policję i prokuraturę.

Jeśli nie znasz dobrze języka niderlandzkiego, przysługuje Ci tłumacz na rozprawie, którego koszty pokrywa państwo. Ofiara może zeznawać w sądzie i dołączyć do sprawy karnej jako strona pokrzywdzona (benadeelde partij) w celu dochodzenia odszkodowania. Po wydaniu wyroku zarówno Ty, jak i prokurator możecie wnieść apelację w ciągu dwóch tygodni.

Co powinieneś sprawdzić będąc podejrzanym?

Pierwsze godziny po aresztowaniu często decydują o wyniku sprawy. Sprawdź te punkty jak najwcześniej.

• Czy przed pierwszym przesłuchaniem na policji skonsultowałeś się z prawnikiem?
• O jakie przestępstwo jesteś podejrzany: zwykły napad, ciężkie uszkodzenie ciała, groźbę lub przemoc publiczną?
• Czy są świadkowie lub nagrania z kamer potwierdzające konieczność samoobrony?
• Czy otrzymałeś nakaz karny (strafbeschikking) i czy dwutygodniowy okres wniesienia sprzeciwu nadal biegnie?
• Czy skazanie może mieć wpływ na Twoje pozwolenie na pobyt, Twoją pracę lub zaświadczenie o niekaralności (VOG)?

Na co powinnaś zwrócić uwagę jako ofiara?

Jako ofiara masz swoje prawa w sprawie karnej. Sprawdź te punkty.

• Czy zgłosiłeś napaść policji i zachowałeś kopię raportu?
• Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby odnotował twoje obrażenia.
• Czy chcesz przyłączyć się do sprawy karnej jako strona pokrzywdzona (benadeelde partij) i domagać się odszkodowania?
• Czy chce Pan/Pani skorzystać z prawa do wypowiedzenia się na rozprawie?
• Czy ze względów bezpieczeństwa konieczne jest wprowadzenie zakazu zbliżania się lub przebywania w określonym obszarze?

Co możemy dla Ciebie zrobić w sprawie o napaść?

Nasi adwokaci specjalizujący się w prawie karnym pomagają podejrzanym w języku niderlandzkim i angielskim.

• Pomagamy Państwu podczas przesłuchania na policji i doradzamy, czy należy złożyć zeznania.
• Prosimy o udostępnienie akt sprawy i ocenę, czy mamy do czynienia z samoobroną, czy też nadmierną samoobroną.
• W ciągu dwóch tygodni składamy sprzeciw od nakazu nałożenia kary.
• Zwracamy się z prośbą o zawieszenie tymczasowego aresztowania, w razie potrzeby.
• Występujemy w charakterze obrońcy na rozprawie przed sądem policyjnym lub sądem rejonowym, a także w postępowaniu apelacyjnym.

Podsumowanie

• Za zwykły napad grozi kara do trzech lat (artykuł 300 Sr); za umyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu – do ośmiu lat (artykuł 302 Sr).
• Groźby (artykuł 285 Sr) i przemoc publiczna w grupie (artykuł 141 Sr) są odrębnymi przestępstwami.
• Konieczna samoobrona przed bezpośrednim, bezprawnym atakiem nie podlega karze (art. 41 ust. 1 Kodeksu karnego).
• Po aresztowaniu musisz stawić się u sędziego śledczego w ciągu trzech dni i osiemnastu godzin.
• Sprzeciw od nakazu zapłaty kary oraz apelację od wyroku należy wnieść w ciągu dwóch tygodni.

PYTANIA I ODPOWIEDZI