Układ zbiorowy pracy (collectieve arbeidsovereenkomst, CAO) ma zastosowanie, jeśli pracodawca jest członkiem związku pracodawców, który go podpisał, lub jeśli Minister Spraw Społecznych i Zatrudnienia uznał CAO za powszechnie obowiązujący w danym sektorze. W przypadku zastosowania CAO, klauzula w umowie o pracę mniej korzystna niż CAO jest nieważna; obowiązuje klauzula korzystniejsza.
CAO to umowa między jednym lub kilkoma pracodawcami lub zrzeszeniami pracodawców a jednym lub kilkoma związkami zawodowymi dotycząca warunków zatrudnienia, takich jak siatki płac, godziny pracy, dodatki, okresy wypowiedzenia i emerytury. Sprawdzenie, który układ zbiorowy pracy ma zastosowanie i czy obowiązuje deklaracja o ogólnej mocy wiążącej, to pierwszy krok w niemal każdej holenderskiej kwestii zatrudnienia.
Spis treści
Kiedy CAO jest wiążące?
Umowa CAO wiąże pracodawców i pracowników będących członkami organizacji, które ją zawarły (art. 9 Ustawy o Zbiorowych Układach Pracy, Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst, Wet CAO). Ponadto, po jej uznaniu za powszechnie obowiązującą, obowiązuje wszystkich w sektorze.
Pracodawca związany umową CAO musi, o ile umowa CAO nie stanowi inaczej, stosować jej postanowienia również do pracowników niezrzeszonych w związku zawodowym (artykuł 14 Wet CAO). W praktyce większość umów o pracę zawiera również klauzulę, która stwierdza, że umowa CAO ma zastosowanie, dzięki czemu osoby niezrzeszone mogą powoływać się na nią bezpośrednio.
Zgodnie z ustawą o uznaniu układów zbiorowych pracy za ogólnie wiążące (Wet AVV), minister może rozszerzyć sektorowy układ zbiorowy pracy (CAO) na wszystkich pracodawców i pracowników w danym sektorze, niezależnie od tego, czy są członkami układu, czy nie. Deklaracja ta (algemeen verbindend verklaring, AVV) obowiązuje przez określony czas i zapobiega negowaniu przez pracodawców uzgodnionych warunków. Ministerstwo Spraw Społecznych i Zatrudnienia publikuje obecnie powszechnie wiążące układy zbiorowe pracy.
Co się stanie, jeśli Twoja umowa będzie sprzeczna z CAO?
Klauzula w umowie indywidualnej, która jest sprzeczna z wiążącą umową CAO, jest nieważna, a w jej miejsce stosuje się postanowienia umowy CAO (Artykuł 12 umowy CAO). Umowa CAO stanowi dolną granicę, a nie górną granicę: umowa zawsze może oferować więcej.
Jeśli układ zbiorowy pracy (CAO) dla Twojego stanowiska ustala minimalne wynagrodzenie w wysokości 2,800 euro brutto miesięcznie, Twój pracodawca może wypłacić 3,200 euro, ale nie 2,600 euro. To samo dotyczy dni urlopowych, dodatków i okresów wypowiedzenia. Niektóre układy zbiorowe pracy (CAO) zawierają standardowe postanowienia (standaardbepalingen), które nie dopuszczają żadnych odstępstw, nawet na korzyść pracownika; sam tekst układu zbiorowego pracy o tym stanowi.
Jakie formalne zasady mają zastosowanie do CAO?
Umowa CAO musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego lub prywatnego (art. 3 Wet CAO) i może obowiązywać nie dłużej niż pięć lat (art. 18 Wet CAO). Wchodzi ona w życie dopiero po potwierdzeniu jej otrzymania przez Ministra (art. 4 ustawy o płacach, Wet op de loonvorming).
Umowa CAO na czas określony, która nie podlega rozwiązaniu, jest odnawiana na ten sam okres, jednak nie dłużej niż na rok, chyba że umowa CAO stanowi inaczej (art. 19 Wet CAO). Strony zobowiązane są powiadomić Ministra o zawarciu, zmianie lub rozwiązaniu umowy.
Co zazwyczaj zawiera CAO?
Większość CAO ustala stawki płac, godziny pracy i urlopy, a często również powiązuje je z sektorowym funduszem emerytalnym. Szczegóły różnią się w zależności od sektora, dlatego zawsze zapoznaj się z CAO, które ma zastosowanie w Twoim przypadku.
- Zapłacić: skale wynagrodzeń (loonschalen) dla poszczególnych stanowisk, podwyżki roczne, dodatki za zmiany i nadgodziny.
- Godziny pracy: standardowy tydzień pracy, często trwający 36, 38 lub 40 godzin, a także zasady dotyczące nadgodzin i odpoczynku.
- Opuszczać: dodatkowe dni urlopu ponad ustawowe minimum czterokrotności tygodniowego wymiaru czasu pracy oraz urlop specjalny.
- Choroba: Ustawowe minimum wynosi 70% wynagrodzenia w ciągu pierwszych dwóch lat (artykuł 7:629 BW); wiele umów CAO zwiększa tę kwotę do 100% w pierwszym roku.
- Zakończenie: okres próbny, okresy wypowiedzenia, a czasem plan socjalny lub alternatywę dla odprawy przejściowej.
- Dedykowane szkolenia: budżetów szkoleniowych lub dni szkoleniowych w roku.
Emerytura podlega odrębnym procedurom. Obowiązek uczestnictwa w sektorowym funduszu emerytalnym wynika z odrębnego rozporządzenia Ministra na mocy ustawy o obowiązkowym członkostwie w pracowniczym funduszu emerytalnym (Wet verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000). Pracodawca może zatem być związany funduszami emerytalnymi nawet w przypadku braku zastosowania przepisów CAO.
Co się dzieje, gdy CAO wygaśnie?
Postanowienia wygasłej umowy CAO, które stały się częścią Twojej indywidualnej umowy, nadal obowiązują do momentu wejścia w życie nowej umowy CAO; nazywa się to „skutkiem następczym” (nawerking). Skutki następcze nie obowiązują, gdy umowa CAO wiąże pracodawcę jedynie poprzez deklarację o ogólnym obowiązywaniu.
Jeśli CAO obowiązywało wyłącznie ze względu na AVV, jego skutki prawne wygasają z chwilą wygaśnięcia oświadczenia. Pomiędzy dwoma oświadczeniami pracodawca jest związany jedynie ustawą i indywidualną umową. Nowo zatrudnionym pracownikom w tym okresie mogą zostać zaproponowane warunki niższe od starego CAO, o ile przestrzegane są ustawowe wynagrodzenie minimalne i inne obowiązkowe zasady.
W jaki sposób negocjowana i egzekwowana jest umowa CAO?
Związki zawodowe i pracodawcy prowadzą negocjacje; członkowie związku głosują nad wynegocjowanym rezultatem (onderhandelingsresultaat) przed jego podpisaniem. W przypadku niepowodzenia rozmów możliwe są strajki, z zastrzeżeniem ograniczeń ustalonych przez sąd.
Egzekwowanie przepisów leży głównie po stronie stron CAO i samych pracowników. Pracownik może dochodzić swoich praw wynikających z CAO przed sądem rejonowym (kantonrechter), a związki zawodowe mogą pozwać pracodawcę, który nie przestrzega przepisów. Holenderski Urząd Pracy (Nederlandse Arbeidsinspectie) egzekwuje przepisy ustawowe, takie jak płaca minimalna i czas pracy, a nie sam CAO. W przypadku nieprzestrzegania powszechnie obowiązującego CAO, strony CAO mogą zwrócić się do ministra o przeprowadzenie dochodzenia.
Jaka jest różnica między CAO przedsiębiorstwa a CAO sektora?
Zakładowy układ zbiorowy pracy (CAO) jest zawierany przez jednego pracodawcę ze związkami zawodowymi; sektorowy układ zbiorowy pracy (CAO) przez związek pracodawców obejmujący całą branżę. Tylko sektorowy układ zbiorowy pracy (CAO) może zostać uznany za powszechnie wiążący.
Duzi pracodawcy czasami mają własne zakładowe CAO. Jeśli sektorowy CAO został uznany za powszechnie obowiązujący, pracodawca z własnym zakładowym CAO może zwrócić się do ministra o zwolnienie (dispensatie) z jego stosowania.
Co powinieneś sprawdzić jako pracownik?
CAO może przyznać Ci więcej, niż przewiduje umowa. Sprawdź te punkty.
- Do którego CAO odnosi się Twoja umowa i czy jest ona właściwa ze względu na główną działalność pracodawcy?
- Czy CAO jest obecnie powszechnie obowiązujące, czy też Twój pracodawca jest członkiem stowarzyszenia sygnatariuszy?
- Czy Twoje wynagrodzenie i poziom wynagrodzenia są odpowiednie dla Twojego stanowiska?
- Czy otrzymujesz dodatki CAO, dodatkowe dni urlopu i dodatek za chorobowe?
- Czy CAO przewiduje różne okresy wypowiedzenia lub alternatywę dla odprawy przejściowej?
Na co powinieneś zwrócić uwagę jako pracodawca?
Zastosowanie niewłaściwego CAO lub jego brak może prowadzić do roszczeń o zaległe wynagrodzenia przez kilka lat. Sprawdź te punkty.
- Który sektor CAO odpowiada głównej działalności Twojej firmy, zgodnie z definicją zawartą w klauzuli zakresu?
- Czy CAO jest ogólnie wiążące, a jeśli tak, to przez jaki okres?
- Czy mam obowiązek przystąpienia do branżowego funduszu emerytalnego, niezależnie od CAO?
- Czy Twoje szablony umów odnoszą się do obowiązującego CAO i przekraczają jego minima?
- Czy zastosowałeś najnowsze podwyżki stawek w dniu wejścia w życie?
Co możemy dla Ciebie zrobić w ramach CAO?
Nasi prawnicy specjalizujący się w prawie pracy doradzają pracownikom i pracodawcom w zakresie układów zbiorowych.
- Określamy, która umowa CAO ma zastosowanie do Twojej firmy lub Twojego stanowiska, w tym klauzulę zakresu i ewentualną AVV.
- Sprawdzamy umowę o pracę pod kątem zgodności z obowiązującym CAO.
- Obliczamy zaległe wynagrodzenie należne nam na mocy CAO i ubiegamy się o nie od pracodawcy.
- Doradzamy pracodawcom w sprawie wniosków o zwolnienie lub zmiany CAO.
- Prowadzimy postępowania przed kantonrechterem w sprawie uprawnień CAO.
Podsumowanie
- CAO wiąże członków stron podpisujących umowę, a po AVV – wszystkich w sektorze.
- Postanowienia umowne mniej korzystne niż wiążąca umowa CAO są nieważne (artykuł 12 umowy CAO).
- Umowa CAO obowiązuje przez okres maksymalnie pięciu lat (art. 18 ustawy CAO) i wchodzi w życie po potwierdzeniu jej otrzymania przez Ministra.
- Po upływie terminu, włączone warunki pozostają w mocy (nawerking), ale nie w przypadku, gdy CAO zostało zastosowane wyłącznie za pośrednictwem AVV.
- Uczestnictwo w funduszach emerytalnych sektora publicznego podlega odrębnemu obowiązkowi, niezależnemu od CAO.
PYTANIA I ODPOWIEDZI
Skąd mam wiedzieć, czy CAO ma zastosowanie do mojego stanowiska?
Najpierw sprawdź swoją umowę o pracę; zazwyczaj jest w niej wymieniony CAO. Jeśli nie, zapytaj pracodawcę, który CAO ma zastosowanie i sprawdź, czy sektorowy CAO został uznany za powszechnie obowiązujący przez Ministra Spraw Społecznych i Zatrudnienia.
Czy moja umowa może oferować lepsze warunki niż CAO?
Tak. Umowa CAO określa minimalne warunki. Twój pracodawca może uzgodnić z Tobą korzystniejsze warunki, chyba że umowa CAO zawiera standardowe postanowienia, które nie dopuszczają żadnych odstępstw.
Jak długo może działać CAO?
Nie dłużej niż pięć lat (artykuł 18 Wet CAO). Umowa CAO na czas określony, która nie została rozwiązana, jest odnawiana na ten sam okres, ale maksymalnie na rok, chyba że umowa CAO stanowi inaczej.
Czy CAO dotyczy pracowników, którzy nie są członkami związków zawodowych?
Pracodawca związany układem zbiorowym pracy (CAO) musi go stosować również do osób niebędących członkami, chyba że układ zbiorowy pracy stanowi inaczej (art. 14 Wet CAO). Jeżeli układ zbiorowy pracy (CAO) został uznany za powszechnie obowiązujący, ma on zastosowanie do wszystkich pracowników w danym sektorze.