Jak negocjować i zawierać umowy, aby ryzyko było jak najmniejsze?
Ograniczasz ryzyko, najpierw analizując najważniejsze punkty, a następnie dokumentując ustalenia w sposób pełny i jednoznaczny. Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym przygotowuje negocjacje z Tobą, w razie potrzeby prowadzi je w Twoim imieniu i przekształca ich wynik w umowę, która sprawdza się w praktyce.
Dobra umowa obejmuje co najmniej cenę, dostawę, odpowiedzialność, okres obowiązywania i rozwiązanie umowy, a także obowiązujące prawo i sąd. Powinna również zawierać klauzulę o ograniczeniu odpowiedzialności i karę umowną. Uzgodnienia ustne i e-maile mogą stanowić wiążącą umowę. Dlatego doradzamy Państwu przed potwierdzeniem wyceny lub podpisaniem listu intencyjnego.
Czy nie uzgodniłeś terminu płatności z inną firmą? W takim przypadku obowiązuje termin 30 dni, a uzgodniony termin co do zasady nie może przekroczyć 60 dni (art. 6:119a holenderskiego kodeksu cywilnego). W przypadku opóźnienia w płatności naliczane są ustawowe odsetki handlowe (wettelijke handelsrente).
Na co należy zwrócić uwagę w ogólnych warunkach umowy?
Musisz przedstawić swoje ogólne warunki umowy (algemene voorwaarden) przed zawarciem umowy lub w jej trakcie (art. 6:233 i 6:234 holenderskiego kodeksu cywilnego). W przeciwnym razie druga strona może je unieważnić.
Dla konsumentów istnieje również czarna i szara lista klauzul, które są lub są uznawane za nadmiernie uciążliwe (art. 6:236 i 6:237 holenderskiego kodeksu cywilnego). Duże firmy, takie jak firmy zatrudniające 50 lub więcej pracowników, nie mogą powoływać się na te podstawy unieważnienia umowy. Jeśli warunki umowy są sprzeczne z warunkami drugiej strony, artykuł 6:225 holenderskiego kodeksu cywilnego określa, które warunki mają zastosowanie.
Jak zarejestrować współpracę z partnerem?
Współpracę rejestruje się w umowie o współpracy (samenwerkingsovereenkomst), a w przypadku wspólnego przedsięwzięcia – w spółce joint venture z własną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Umowa określa wkład każdej ze stron, podział kosztów i przychodów, kontrolę oraz sposób wyjścia.
Jeśli współpracujesz z konkurentem, prawo konkurencji odgrywa rolę. Artykuł 6 holenderskiej ustawy o konkurencji (Mededingingswet) zakazuje porozumień ograniczających konkurencję, takich jak ustalanie cen i podział rynku. Nadzór nad tym sprawuje holenderski Urząd ds. Konsumentów i Rynków (Autoriteit Consument & Markt). Od 1 stycznia 2021 r. franczyza podlega ustawie o franczyzie (Wet franchise) (art. 7:911 i nast. holenderskiego kodeksu cywilnego), która przewiduje okres zawieszenia wynoszący co najmniej cztery tygodnie przed zawarciem umowy franczyzowej.
Co robisz w przypadku konfliktu z dostawcą, klientem lub partnerem biznesowym?
W konflikcie biznesowym najpierw spisujesz swoje stanowisko: co zostało uzgodnione, co poszło nie tak i jaką stratę poniosłeś. Następnie zazwyczaj sporządzasz zawiadomienie o niewywiązaniu się z umowy, rozpoczynasz negocjacje, a jeśli to nie przyniesie rezultatu, rozpoczynasz postępowanie.
Jeśli strona nie wywiąże się ze swoich zobowiązań, jest to naruszenie umowy (wanprestatie). Możesz wówczas dochodzić wykonania umowy, odszkodowania lub rozwiązania umowy (art. 6:74 i 6:265 holenderskiego kodeksu cywilnego). Zazwyczaj najpierw musisz pisemnie powiadomić drugą stronę o niewykonaniu zobowiązania (ingebrekestelling) i wyznaczyć jej rozsądny termin (art. 6:82 holenderskiego kodeksu cywilnego). W przypadku otrzymania wadliwego towaru lub usługi, musisz złożyć reklamację w rozsądnym terminie (art. 6:89 holenderskiego kodeksu cywilnego). Osoby, które zwlekają zbyt długo, mogą utracić swoje prawa.
W przypadku niezapłaconych faktur, zajęcie komornicze (conservatoir beslag) może być silnym środkiem nacisku. W tym celu potrzebna jest zgoda sędziego orzekającego w postępowaniu przygotowawczym (voorzieningenrechter). Roszczenie o zapłatę z tytułu umowy przedawnia się co do zasady po pięciu latach (art. 3:307 holenderskiego kodeksu cywilnego). Sprawy do kwoty 25 000 euro rozpatruje sąd rejonowy (kantonrechter); powyżej tej kwoty sprawa trafia do sądu rejonowego (rechtbank), gdzie potrzebna jest pomoc prawnika. W pilnych przypadkach, takich jak nagłe wstrzymanie dostaw przez dostawcę, postępowanie uproszczone (kort geding) może doprowadzić do rozstrzygnięcia w ciągu kilku tygodni.
Wiele sporów biznesowych kończy się ugodą, zapisaną w umowie ugodowej (vaststellingsovereenkomst). Twój prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym negocjuje ją w Twoim imieniu i w razie potrzeby prowadzi postępowanie sądowe, w tym w przypadku czynu niedozwolonego (onrechtmatige daad) popełnionego przez wspólnika biznesowego (art. 6:162 holenderskiego kodeksu cywilnego).
Jak ułożysz relacje ze współudziałowcami?
Uzgodnienia między wspólnikami są rejestrowane w statucie spółki (statuten) oraz umowie wspólników (aandeelhoudersovereenkomst). Statut spółki jest jawny i obowiązuje każdego wspólnika; umowa wspólników jest poufna i wiąże tylko jej strony.
Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym uzgadnia oba dokumenty. Umowa akcjonariuszy określa między innymi:
- które decyzje wymagają jednomyślności lub kwalifikowanej większości;
- zasady sprzedaży akcji, takie jak obowiązek pierwszeństwa (aanbiedingsplicht), drag-along i tag-along;
- co się dzieje w przypadku odejścia, niezdolności do pracy lub śmierci (osoby odchodzące z dobrego i złego pochodzenia);
- jak przełamać impas;
- ustalenia dotyczące dywidendy, finansowania i klauzuli zakazu konkurencji.
Co możesz zrobić w przypadku sporu między akcjonariuszami?
W sporze między akcjonariuszami można negocjować, skorzystać z mediacji lub skorzystać z ustawowej procedury rozstrzygania sporów (geschillenregeling) (art. 2:335 i nast. holenderskiego Kodeksu Cywilnego). W przypadku poważnych wątpliwości co do polityki spółki, najdalej idącym środkiem zaradczym jest postępowanie wyjaśniające (enquêteprocedure) przed Izbą Handlową (Ondernemingskamer).
W drodze wykluczenia (uitstoting) akcjonariusze domagają się, aby inny akcjonariusz przeniósł swoje udziały, jeśli poważnie zaszkodzi on interesom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 2:336 holenderskiego kodeksu cywilnego). W drodze wycofania (uittreding) akcjonariusz domaga się, aby pozostali akcjonariusze przejęli jego udziały, jeśli jego prawa lub interesy zostaną poważnie naruszone (art. 2:343 holenderskiego kodeksu cywilnego). Sąd może powołać biegłych w celu ustalenia ceny udziałów.
Izba Przedsiębiorstw Amsterdam Sąd Apelacyjny może, na wniosek, zarządzić wszczęcie dochodzenia w sprawie polityki i postępowania (art. 2:344 i nast. holenderskiego Kodeksu Cywilnego). W większości spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, akcjonariusze posiadający łącznie co najmniej 10% kapitału zakładowego mogą wystąpić z takim wnioskiem. Izba Handlowa może również zarządzić podjęcie natychmiastowych działań, takich jak zawieszenie członka zarządu lub powołanie tymczasowego członka zarządu. Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym sporządza wniosek i przemawia na rozprawie.
Kiedy dyrektor ponosi osobistą odpowiedzialność?
Dyrektor ponosi odpowiedzialność osobistą, jeśli można go poważnie winić za zarządzanie. Dotyczy to zarówno samej spółki (art. 2:9 holenderskiego kodeksu cywilnego), jak i, w drodze czynu niedozwolonego, wierzycieli (art. 6:162 holenderskiego kodeksu cywilnego).
W przypadku upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, syndyk masy upadłościowej (kurator) może pociągnąć zarząd do odpowiedzialności za cały deficyt (art. 2:248 holenderskiego kodeksu cywilnego). Warunkiem jest rażące naruszenie przepisów dotyczących zarządzania spółką w ciągu trzech lat poprzedzających upadłość, co musi stanowić istotną przyczynę upadłości. Jeżeli sprawozdania finansowe nie są prawidłowe lub sprawozdania roczne zostały złożone z opóźnieniem, prawo uznaje za niewłaściwe zarządzanie. Sprawozdanie roczne musi zostać złożone w terminie. KVK (Izba Handlowa Holandii) nie później niż w ciągu dwunastu miesięcy od zakończenia roku obrotowego.
Dystrybucja na rzecz akcjonariuszy może być również ryzykowna. Zarząd musi zatwierdzić każdą dystrybucję, a dyrektorzy, którzy wiedzieli, że spółka nie będzie w stanie spłacić swoich długów, odpowiadają za deficyt (art. 2:216 holenderskiego kodeksu cywilnego). Jeśli spółka nie jest w stanie płacić podatków od wynagrodzeń, podatku VAT ani składek emerytalnych? Zgłoś to w ciągu dwóch tygodni do Belastingdienst (holenderskiego urzędu skarbowego) lub funduszu emerytalnego, w przeciwnym razie narażasz się na odpowiedzialność osobistą. Jeśli otrzymasz roszczenie z tytułu odpowiedzialności, zleć prawnikowi specjalizującemu się w prawie korporacyjnym ocenę zasadności roszczenia przed udzieleniem odpowiedzi.
Zwolnienie członka zarządu statutowego następuje w drodze uchwały walnego zgromadzenia. Członek zarządu musi najpierw mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska w sprawie proponowanego zwolnienia. Jeśli jest on również pracownikiem, prawo pracy również ma zastosowanie do rozwiązania umowy i ewentualnego odszkodowania.
W jaki sposób prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym doradza przy przejęciu przedsiębiorstwa?
Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym doradza w procesie zakupu lub sprzedaży firmy, od podpisania listu intencyjnego po przeniesienie. Każda transakcja jest szyta na miarę, ponieważ ryzyko różni się w zależności od firmy.
- List intencyjny (intentieverklaring): główne punkty umowy, często z zastrzeżeniem wyłączności i poufności.
- Należyta staranność: badanie ryzyka prawnego, finansowego i podatkowego przedsiębiorstwa.
- Umowa kupna: cena, warunki płatności, gwarancje i odszkodowania sprzedawcy.
- Przeniesienie: w przypadku akcji w drodze aktu notarialnego, dla transakcji majątkowej na każdy składnik.
W przypadku przeniesienia aktywów, pracownicy przechodzą na nabywcę z mocy prawa (art. 7:663 holenderskiego Kodeksu Cywilnego). Rada zakładowa (ondernemingsraad) ma prawo doradzać w sprawie przejęcia. Duże koncentracje muszą zostać zgłoszone z wyprzedzeniem do ACM (holenderskiego Urzędu ds. Konsumentów i Rynków). Ma to zastosowanie, jeśli łączny roczny obrót na świecie przekracza 150 milionów euro, a co najmniej dwie strony osiągają obrót w Holandii w wysokości co najmniej 30 milionów euro.
Jakie masz możliwości, jeśli sprawy finansowe potoczą się źle?
W trudnej sytuacji finansowej firma może dokonać restrukturyzacji poprzez negocjacje z wierzycielami, układ z WHOA lub zawieszenie płatności (surseance van betaling). Im szybciej zareagujesz, tym więcej masz możliwości.
Ustawa o sądowym zatwierdzaniu pozasądowych planów restrukturyzacji (Wet homologatie onderhands akkoord, WHOA) obowiązuje od 1 stycznia 2021 r. Zgodnie z nią przedsiębiorca może zaproponować układ wierzycielom i wspólnikom poza postępowaniem upadłościowym. Sąd rejonowy może orzec, że układ jest wiążący, również wobec wierzycieli, którzy głosowali przeciwko. W trakcie przygotowań sąd może orzec okres karencji do czterech miesięcy, który może zostać przedłużony maksymalnie do ośmiu miesięcy.
Jeśli restrukturyzacja się nie powiedzie, często następuje upadłość. Syndyk masy upadłościowej likwiduje majątek i bada rolę zarządu. Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym, posiadający wiedzę z zakresu prawa upadłościowego, doradza członkom zarządu i akcjonariuszom w zakresie ich obowiązków oraz wspiera wierzycieli w dochodzeniu roszczeń.
Jaka forma prawna jest najlepsza dla Twojej firmy?
Forma prawna w dużej mierze decyduje o tym, kto odpowiada za długi. W jednoosobowej działalności gospodarczej (eenmanszaak) odpowiadasz swoim majątkiem prywatnym; w spółce jawnej (vennootschap onder firma, vof) każdy wspólnik odpowiada solidarnie. Spółka komandytowa (commanditaire vennootschap) i spółka partnerska (maatschap) mają własne zasady. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (besloten vennootschap, bv) jest podmiotem prawnym: zasadniczo odpowiedzialność ponosi tylko spółka. Od 1 października 2012 r. nie ma minimalnego kapitału zakładowego dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością; spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest rejestrowana aktem notarialnym (art. 2:175 holenderskiego kodeksu cywilnego). Spółka akcyjna (naamloze vennootschap) wymaga minimalnego kapitału zakładowego w wysokości 45 000 euro. Inne zasady obowiązują w przypadku fundacji (stichting) i stowarzyszenia (vereniging). Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym pomoże Ci wybrać i dostosować statut oraz umowy do Twoich planów.
