Ogrzewanie miejskie i Warmtewet: obowiązujące prawo i co zmienia zbiorowość Wet warmte

Jeśli Twój budynek w Holandii jest podłączony do sieci ciepłowniczej – warmtenet – cena, którą płacisz, niezawodność, której możesz oczekiwać, i trasa, którą wybierasz w razie awarii, są określone ustawowo, a nie tylko w umowie. Ustawą tą jest Warmtewet. Jest ona zastępowana przez ustawę zbiorową Wet warmte, która została uchwalona i opublikowana, ale jeszcze nie weszła w życie. Niniejszy artykuł przedstawia obowiązujące obecnie ramy prawne, a także zmiany, które nastąpią i kiedy.

Gdzie znajduje się obecne ustawodawstwo

Ustawa Warmtewet z 2014 roku nadal obowiązuje. Jej ujednolicony tekst ma obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku do odwołania. Była ona wielokrotnie nowelizowana, a najbardziej znaczącą zmianą była nowelizacja z 2019 roku, która wyłączyła właścicieli i wspólnoty mieszkaniowe z obowiązku posiadania licencji oraz przebudowała system opomiarowania. Wszystkie poniższe obowiązki są już aktualne.

Ustawa o zbiorowym ubezpieczeniu na wypadek deszczu (Wcw) została uchwalona, ​​ale jeszcze nie weszła w życie. Izba Dwuosobowa przyjęła ją 3 lipca 2025 r., a Izba Pierwsza 9 grudnia 2025 r. Została opublikowana w „Staatsblad” 22 stycznia 2026 r., a dekretem z 13 lutego 2026 r. wprowadzono w życie ograniczoną jej część 14 lutego 2026 r. Pozostała część wchodzi w życie dekretem królewskim, artykuł po artykule, bez ustalonej daty rozdziałów merytorycznych: w tekście skonsolidowanym nadal wskazano, że te części nie weszły w życie. ACM planuje rozpoczęcie obowiązywania nowego systemu na początek 2027 r., ale planowanie nie jest datą rozpoczęcia.

Ustawa Wcw jest prawem, ale jej przepisy operacyjne nie weszły jeszcze w życie. Każdy, kto twierdzi dziś, że taryfy za ciepło są już oparte na kosztach lub że dostawca musi być w większości własnością publiczną, opisuje system, który jeszcze nie wszedł w życie. Dopóki nie zostaną wydane dekrety królewskie, rządzi Warmtewet, więc transakcja lub decyzja taryfowa, która zależy od nowego systemu, powinna być datowana na podstawie dekretu o wprowadzeniu, a nie na przewidywany rok.

Czym jest sieć cieplna i kim są jej aktorzy

Sieć ciepłownicza transportuje ciepło, zazwyczaj gorącą wodę, rurociągami z centralnego źródła do budynków. Źródłem może być spalarnia odpadów, elektrownia gazowa, przemysłowe ciepło odpadowe, energia geotermalna, magazyn ciepła lub duża pompa ciepła. Budynek pobiera ciepło za pośrednictwem zestawu doprowadzającego ( afleverset ), a nie własnego kotła.

Artykuł 1 Warmtewet rozróżnia role:

• Producent generuje ciepło.
• Dostawca (dostawca) Dostarcza je i zawiera umowy z użytkownikiem. Większość obowiązków wynikających z ustawy znajduje się właśnie tutaj.
• Operator sieci (operator sieci) Zarządza siecią. W Holandii dostawca ciepła sieciowego i operator sieci to zazwyczaj ta sama grupa, co jest jednym z powodów, dla których sektor ten wydaje się zintegrowany w sposób, w jaki nie jest już zintegrowany w przypadku energii elektrycznej i gazu.
• Użytkownik (verbruiker) przyjmuje ciepło i jest chroniony lub nie w zależności od progu.

Istnieje również system rurociągów wewnątrzbudynkowych ( inpandig leidingstelsel ), biegnący od centralnego przyłącza bloku do każdego lokalu. Osoba nim zarządzająca decyduje, czy właściciel bloku jest dostawcą.

Kto jest chroniony: granica 100 kW

To właśnie tutaj rozpoczyna się większość sporów handlowych. Zgodnie z artykułem 1, operator pobiera ciepło za pośrednictwem przyłącza o mocy nieprzekraczającej 100 kW lub za pośrednictwem centralnego przyłącza obsługującego takich użytkowników. Wszystko, co ustawa przewiduje – cena maksymalna, odszkodowanie, tryb rozstrzygania sporów, opomiarowanie – jest związane z tą definicją.

Powyżej 100 kW jesteś poza nią. Wynajmujący biuro z dużym połączeniem centralnym, hotel, operator logistyczny lub zakład produkcyjny często będą znajdować się powyżej linii. Nie ma wtedy ustawowej ceny maksymalnej ani ustawowego odszkodowania: taryfa, indeksacja, dostępność, okres obowiązywania i rozwiązanie umowy zależą od zapisów umowy dostawy, a te umowy są zazwyczaj długoterminowe, sporządzane przez dostawców i indeksowane na warunkach, które opłacają się w trakcie czytania.

• Pojemność jest faktem prawnym, a nie szczegółem inżynieryjnym. Jeżeli zakontraktowana moc wynosi blisko 100 kW, o statusie ustawowym decyduje wartość zapisana w umowie przyłączeniowej.
• Połączenie centralne może chronić te znajdujące się za nim. Blokada jednego dużego połączenia dostarczającego wodę do domów indywidualnych powoduje, że domy te mieszczą się w definicji „verbruiker”. To, czy strona pośrednicząca ponosi wówczas obowiązki dostawcy ciepła, zależy od tego, kto jest tą stroną: artykuł 1a wyłącza z niemal całego zakresu ustawy właściciela zaopatrującego swoich najemców oraz wspólnotę właścicieli zaopatrującą swoich członków.

Regulacja taryfowa: cena maksymalna

Artykuł 5 nakłada na ACM obowiązek ustalenia maksymalnej ceny, jaką dostawca może naliczyć użytkownikowi chronionemu. Jest to pułap, a nie cena stała, choć wielu dostawców pobiera opłaty równe lub zbliżone do niego.

Jak ACM to teraz ustala

Pułap opiera się na zasadzie „nie więcej niż więcej” : użytkownik ciepła nigdy nie powinien płacić więcej niż porównywalne ogrzewanie domu gazem. ACM wylicza go na podstawie średniej ceny rocznego kontraktu gazowego oferowanego przez największych dostawców gazu, mierzonej na początku roku, i ustala go corocznie.

Nie jest to pojedyncza liczba. Każdy składnik jest limitowany osobno: zmienna opłata za gigadżul ; stała opłata roczna ( vastrecht ) , różnicowana w zależności od tego, co dostarcza przyłącze (ogrzewanie i ciepła woda, tylko ogrzewanie, tylko ciepła woda, ogrzewanie niskotemperaturowe lub chłodzenie); stała opłata za dostawę; oraz opłata licznikowa.

ACM ustala każdą z tych maksymalnych stawek raz w roku, przed rokiem, którego dotyczą, i publikuje je w decyzji taryfowej na swojej stronie internetowej; zmieniają się one w obu kierunkach wraz z wartością odniesienia gazu. Nigdy nie należy opierać się na wartości bez podanego roku, ani na wartości w liście od dostawcy bez sprawdzenia jej z decyzją faktycznie opublikowaną przez ACM na dany rok.

Kierunek podróży jest odwrotny od połączenia gazowego. ACM publicznie oświadczyło, że powiązanie taryf za ciepło z cenami gazu nie jest dobrym pomysłem i że wolałoby uwzględnić koszty dostawców, ale Warmtewet wymaga takiego powiązania, a zmiana jest w gestii ustawodawcy.

Opłata za podłączenie, opłata za odłączenie i pomiar

Jednorazowa opłata za podłączenie ( aansluitbijdrage ) podlega artykułowi 6: jeśli dostawca pobiera od użytkownika jednorazową opłatę za podłączenie, ACM ustala jej limit, który jest resetowany w tej samej rocznej decyzji taryfowej. Jest to realna pozycja kosztowa w projekcie mieszkaniowym, dlatego należy sprawdzić kwotę za dany rok, zanim zostanie ona przeniesiona lub uwzględniona w budżecie rozwoju.

Granica między tą jednorazową opłatą a cyklicznym vastrecht ma znaczenie. W wyroku z dnia 23 stycznia 2026 r. (ECLI:NL:HR:2026:94) Hoge Raad orzekł, że w okolicznościach tej sprawy umowa dostawy nie dawała podstaw do okresowej opłaty za przyłączenie: stała opłata roczna dotyczy posiadania i utrzymania połączenia, a nie jego realizacji. Koszt utworzenia połączenia nie może, zgodnie z tym rozumowaniem, zostać pokryty po prostu poprzez cykliczne umieszczenie pozycji na rachunku.

Opłata za odłączenie ( afsluitkosten ) podlega przepisom artykułu 4a: dostawca odłączający połączenie może naliczyć opłatę nieprzekraczającą taryfy ustalonej przez ACM, przy czym maksymalne stawki za odłączenie stałe i czasowe są ustalane przez ACM na każdy rok.

Rozliczanie podlega przepisom Artykułu 8. Dostawca musi udostępnić indywidualny licznik, jeśli jest to technicznie wykonalne i uzasadnione finansowo, a taryfa za rozliczanie jest ograniczona do maksymalnej rocznej kwoty ustalonej przez ACM wraz z pozostałymi składnikami, z odrębną ograniczoną opłatą za licznik. W przypadku braku możliwości indywidualnego rozliczania, stosuje się podzielniki kosztów ciepła lub inny sprawiedliwy podział.

Obowiązek dostaw, przerwy i odszkodowania

Artykuł 2 zobowiązuje dostawcę do zapewnienia niezawodnych dostaw na rozsądnych warunkach i przy rozsądnej jakości usług, do wystawiania faktur co najmniej raz w roku oraz do właściwego traktowania użytkowników. Artykuł 3 wymaga jasnych informacji przed zawarciem umowy dotyczących jakości i bezpieczeństwa dostaw. Artykuł 4 wymaga ograniczenia przerw do minimum, z jednoczesnym powiadomieniem o planowanych pracach. Artykuł 3c przyznaje prawo do rozwiązania umowy, z zastrzeżeniem ograniczeń, gdy nie jest to wykonalne.

Dwa wyroki Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden z 24 lutego 2026 r. wyznaczają granice tego prawa. W wyroku ECLI:NL:GHARL:2026:1102 sąd orzekł, że art. 3c nie ma zastosowania do umów zawartych przed 1 lipca 2019 r., ponieważ art. 42a ustawy o ochronie przed niedozwolonymi warunkami (Warmtewet) nadaje wcześniejszemu stanowisku ciągłość obowiązywania takich umów. W wyroku ECLI:NL:GHARL:2026:1103 sąd orzekł, że przetrwanie finansowe małej sieci ciepłowniczej nie może uzasadniać rozwiązania umowy, na mocy którego odbiorcy w praktyce nigdy nie mogą jej rozwiązać.

Artykuł 3a zawiera postanowienia dotyczące odszkodowań: w przypadku poważnej przerwy w dostawie prądu dostawca musi wypłacić odszkodowanie w wysokości określonej w rozporządzeniu w sprawie warunków dostawy (Warmteregeling), rosnącej wraz z czasem trwania przerwy: 35 euro za nieplanowaną przerwę trwającą od ośmiu do dwunastu godzin oraz kolejne 20 euro za każde kolejne cztery godziny. Płatność jest automatyczna. Dostawca jest zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania za pierwszą przerwę w ciągu dwunastu miesięcy, pod warunkiem że przerwa trwa krócej niż dwadzieścia cztery godziny.

Rekompensata przysługuje wyłącznie użytkownikom chronionym. Każdy, kto korzysta z mocy powyżej 100 kW, powinien negocjować dostępność i system przyznawania punktów za usługi, zamiast akceptować standardowe warunki.

Skargi, komisja ds. sporów i ACM

Artykuł 3b stanowi, że użytkownicy mogą kierować spory wynikające z umowy o dostarczanie ciepła do niezależnej komisji rozstrzygającej spory: w praktyce jest to komisja sektorowa w ramach holenderskich ram rozstrzygania sporów konsumenckich, która jest naturalną pierwszą drogą w przypadku sporu dotyczącego rozliczeń lub roszczenia o odszkodowanie składanego przez chronionego użytkownika.

ACM nadzoruje przestrzeganie przepisów, ustala maksymalne stawki taryfowe i może egzekwować je od dostawcy, który je przekracza. Nie jest to droga do uzyskania indywidualnego odszkodowania, ponieważ egzekwuje je w interesie publicznym, ale zgłoszony mu schemat zawyżania opłat może wywołać reakcję korzystną dla wszystkich użytkowników sieci. Sądy cywilne pozostają dostępne: chroniony użytkownik, któremu naliczono opłatę przekraczającą maksymalną stawkę, nie jest zobowiązany do jej zapłaty.

Właściciel i stowarzyszenie właścicieli

W tym przypadku ustawa działa odwrotnie, niż oczekuje większość właścicieli budynków. Artykuł 1a ustawy Warmtewet niemal całkowicie wyłącza z ustawy kwestię dostarczania ciepła przez właściciela do jego własnych najemców oraz przez wspólnotę mieszkaniową do jej członków. Zachowano jedynie kwestie opomiarowania i rozliczeń: artykuł 8 dotyczący indywidualnych liczników i podzielników kosztów ogrzewania oraz artykuły 8a i 8b dotyczące podziału kosztów i informacji, jakie musi zawierać rachunek. Maksymalna cena określona w ustawie ACM, system rekompensat za przerwy w dostawie, system koncesji i komisja ds. sporów w ramach ustawy Warmtewet nie mają zastosowania do tej relacji.

Nie pozostawia to jednak najemcy bez ochrony; przenosi ochronę do prawa dotyczącego czynszu. Ogrzewanie dostarczane przez wynajmującego jest odzyskiwane jako opłata eksploatacyjna, a system opłat eksploatacyjnych ma własne zasady dotyczące tego, co może zostać przerzucone, szczegółowego zestawienia rocznego oraz prawa najemcy do kontroli rozliczeń przez Huurcommissie. Pułap nie jest zatem taryfą ACM, lecz wymogiem, aby opłaty eksploatacyjne odzwierciedlały rzeczywiste koszty, rozsądnie rozdzielone. W przypadku wspólnoty mieszkaniowej analogiczne zasady obowiązują w jej własnych rachunkach i w decyzjach zebrania członków.

Wyłączenie jest węższe, niż się wydaje, a granica leży tam, gdzie toczą się spory. Wiąże się ono z kombinacją ról: dostawca musi być jednocześnie właścicielem lokalu, który zaopatruje, lub stowarzyszeniem, którego użytkownik jest członkiem. Właściciel budynku zaopatrujący lokale, które nie są jego najemcami, firma energetyczna obsługująca instalację w budynku na podstawie własnej umowy z każdym mieszkańcem, lub stowarzyszenie zaopatrujące więcej niż swoich członków, podlega w całości ustawie Warmtewet, wliczając w to cenę maksymalną.

• Najpierw ustal, w jakim charakterze świadczysz usługi. Wynajmujący wobec najemcy lub stowarzyszenie wobec członka stosuje się do artykułu 1a; w pozostałych przypadkach nie.
• W przypadku zastosowania artykułu 1a należy spełnić wymagania artykułów 8, 8a i 8b dotyczące pomiaru i rozliczeń oraz przetestować opłatę na podstawie zasad dotyczących opłat za usługi, a nie na podstawie taryfy ACM.
• Tam, gdzie nie ma to zastosowania, obowiązuje cały program Warmtewet, a kupując ciepło o mocy powyżej 100 kW i sprzedając poniżej tej wartości, ponosisz różnicę między nieuregulowaną ceną zakupu a regulowaną ceną sprzedaży. Ryzyko to jest ujęte w umowie kupna.

Nowe budynki, obowiązki przyłączeniowe i miejskie plany ciepłownicze

Nie ma ogólnego ustawowego obowiązku podłączenia nowego budynku do sieci ciepłowniczej. Obowiązek podłączenia gazu dla nowych budynków został zniesiony w 2018 roku, pozostawiając sieci ciepłownicze jako główną alternatywę, bez konieczności ich obowiązkowego stosowania.

Zmienił się zestaw narzędzi komunalnych. Dokument „Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie” został przyjęty przez Izbę Obywatelską 10 grudnia 2024 r. i opublikowany w „Staatsblad” 17 grudnia 2024 r., a tego samego dnia wydano częściowe rozporządzenie wykonawcze. Program ten zapewnia gminom program cieplny, określający, które dzielnice i kiedy przejdą na daną alternatywę, i umożliwia im wdrożenie go za pośrednictwem planu środowiskowego ( omgevingsplan ).

Deweloperzy rzadko zadają sobie pytanie „czy muszę się podłączyć?”, ale raczej „co wymaga plan ochrony środowiska i co wyznaczyła gmina?”. Jeśli dany obszar jest przeznaczony do zbiorowego ogrzewania, droga do gazu lub energii elektrycznej może zostać zamknięta na mocy planu, a nie poprzez nałożenie obowiązku dostarczania ciepła.

Co zmienia Wet Collectieve Warmte

Ustawa Wcw nie jest poprawką, lecz nowym statutem opartym na innym założeniu. Podczas gdy ustawa Warmtewet traktuje ciepło sieciowe jako rynek prywatny wymagający ochrony konsumentów, ustawa Wcw traktuje je jako infrastrukturę publiczną, sterowaną przez gminy i dostarczaną pod kontrolą publiczną.

• Własność większościowa publiczna. Spółka ciepłownicza musi w ponad połowie należeć do podmiotów publicznych, takich jak gminy czy prowincje. Jest to najważniejsza zmiana dla operatorów komercyjnych, którzy są właścicielami większości holenderskiej sieci elektroenergetycznej.
• Oznaczenie obszaru grzewczego. Gminy dzielą swoje terytorium na obszary grzewcze (warmtekavels) i wyznaczyć jedną firmę ciepłowniczą na dany obszar, która będzie odpowiedzialna za tamtejszą sieć.
• Taryfy oparte na kosztach, stopniowe. Plan działania ACM przewiduje trzy fazy. W pierwszej, na początku obowiązywania systemu, taryfy pozostają powiązane z ceną gazu, przy czym powiązanie to zostało skorygowane w kilku punktach. W drugiej fazie, przewidzianej najwcześniej od 2028 r., maksymalne stawki dla dużych zbiorczych systemów ciepłowniczych – tych z ponad 1,500 odbiorcami – byłyby oparte na efektywnych kosztach obszaru ciepłowniczego, z taryfą referencyjną opartą na kosztach dla mniejszych systemów; faza ta wejdzie w życie dopiero po zatwierdzeniu jej przez Izbę Reprezentantów. Trzecia faza, w której ACM ustalałoby taryfy dla dużych systemów na podstawie dozwolonych przychodów indywidualnej sieci, nie jest przewidywana przed 2034 r. ACM prowadziło konsultacje do 2026 r. w sprawie regulacyjnych zasad rachunkowości oraz znormalizowanej metodologii wyceny aktywów, od której zależy ta metoda.
• Przejście istniejących sieci. Istniejący operatorzy nie podlegają wywłaszczeniu. Zgodnie z przepisami przejściowymi, istniejące przedsiębiorstwo ciepłownicze jest wyznaczane dla swojego istniejącego systemu na okres od co najmniej 14 do maksymalnie 30 lat, przy czym dokładny okres zależy od tego, jak długo obowiązują najstarsze umowy przyłączeniowe. Odrębnie, przez okres po wejściu w życie ustawy gmina może wyznaczyć przedsiębiorstwo bez większości głosów w głosowaniu powszechnym na nowy obszar ciepłowniczy, w którym nie ma kandydata z ramienia społeczeństwa; okres ten ustalono w ustawie na siedem lat, a następnie wydłużono do dziesięciu lat poprzez poprawkę w trakcie procedowania przez Izbę Reprezentantów, a dalsze przedłużenie zostało odrzucone. Dokładne warunki należy sprawdzić w przepisach przejściowych samej ustawy przed zaplanowaniem jakiejkolwiek sprzedaży lub restrukturyzacji w oparciu o te warunki.
• Małe systemy zbiorowe. Odrębny zestaw przepisów obejmuje małe zbiorcze systemy grzewcze i zawiera szczegółowe postanowienia dla właścicieli nieruchomości, stowarzyszeń właścicieli i operatorów transportu ciepła, uznając, że system Warmtewet nie jest w nich odpowiednio dopasowany.

Jeśli obecnie jesteś właścicielem lub operatorem sieci ciepłowniczej

• Zamapuj swoje sieci na logikę obszaru cieplnego. Która gmina wyznaczy obszar, na którym działa Twoja sieć? Zaangażowanie jest teraz ważniejsze niż późniejsze zgłoszenie.
• Modelowanie wymogu własności. Akcjonariusz publiczny, spółka joint venture, sprzedaż z zachowaniem roli operacyjnej lub poleganie na okresie przejściowym – każde z tych działań wiąże się z innym profilem podatkowym, finansowym i umownym, a każde z nich wymaga czasu. Przetestuj klauzule finansowe i umowy akcjonariuszy pod kątem zmian kontroli i zmian regulacyjnych.
• Zaangażuj się w prace metodologiczne ACM. Zasady rachunkowości i wyceny aktywów, które są obecnie ustalane, określają bazę aktywów, na podstawie której obliczane będą przyszłe taryfy.

Pozwolenia i Omgevingswet

Budowa sieci ciepłowniczej to fizyczna praca w sferze publicznej i mieści się w ramach ustawy Omgevingswet. Projekt zazwyczaj wymaga planu środowiskowego, aby zezwolić na prace, pozwolenia środowiskowego na prowadzenie prac budowlanych oraz porozumień z gminą i innymi właścicielami sieci na układanie rur na terenach publicznych. Głęboka geotermia również wymaga pozwoleń na podstawie prawa górniczego.

Zgodnie z ustawą o nieruchomościach komunalnych (Warmtewet) dostawca przekraczający określoną liczbę użytkowników lub wolumen roczny musi posiadać licencję na podstawie artykułu 9. Minister przyznaje licencję na podstawie artykułu 10 w zależności od zdolności organizacyjnej, finansowej i technicznej, a może ją cofnąć na podstawie artykułu 11. Właściciele nieruchomości i stowarzyszenia właścicieli nie podlegają tej licencji.

Jak sprawdzić, czy opłata została naliczona prawidłowo

• Określ swoje możliwości. Powyżej 100 kW podlega to przeglądowi umowy; poniżej tej wartości obowiązują ustawowe limity.
• Rozpakuj fakturę na zmienną opłatę za GJ, stałą opłatę roczną, zestaw dostaw i pomiar. Pojedyncza wartość mieszana jest sama w sobie sygnałem ostrzegawczym.
• Porównaj każdy komponent z maksymalną wartością ACM na dany rok. Sufity zmieniają się co roku. Sprawdź, czy stała opłata jest zgodna z rzeczywistą mocą przyłącza: opłata za samo ogrzewanie nie powinna być naliczana według łącznej stawki za ogrzewanie i ciepłą wodę.
• Sprawdź dane dotyczące zużycia na podstawie odczytów licznika; jeśli nie masz indywidualnego licznika, sprawdź, czy metoda podziału jest zgodna z umową lub rachunkiem za usługi.
• Sprawdź osobno opłaty jednorazowe. Opłaty za przyłączenie i odłączenie mają własne maksymalne stawki roczne zgodnie z artykułami 6 i 4a, a odszkodowania za przerwy w dostawie prądu zgodnie z artykułem 3a powinny być wypłacane automatycznie.
• Następnie przejdź do eskalowania: w formie pisemnej do dostawcy; do komisji ds. sporów zgodnie z artykułem 3b; do ACM, w przypadku gdy zawyżanie cen wydaje się mieć charakter systemowy; do sądów cywilnych w celu dochodzenia roszczeń.