Umowy handlowe według prawa holenderskiego są zawierane w drodze oferty i akceptacji zgodnie z artykułem 6:217 holenderskiego kodeksu cywilnego (BW) i zazwyczaj nie wymagają szczególnej formy. Sporządzanie umowy nie ma zatem na celu jej ważności, lecz jej precyzji, zobowiązującej odpowiednią stronę i odpornej na interpretację sądu holenderskiego; głównymi wyjątkami są zbycie udziałów i nieruchomości, które wymagają aktu notarialnego.
W artykule tym przedstawiono kolejność, w jakiej problemy umowne pojawiają się w praktyce: kto jest związany i jakie prawo mu podlega, jak opisano umowę, czyje ogólne warunki umowy są stosowane, jak rozdysponowane jest ryzyko oraz jakie zwyczaje sporządzania umów powodują najwięcej sporów.
Spis treści
Kiedy należy skorzystać z pomocy prawnika?
Porada prawna jest najbardziej wartościowa, zanim warunki handlowe zostaną ustalone w arkuszu warunków umowy lub liście intencyjnym. Zgodnie z orzecznictwem holenderskim, negocjacje, które osiągnęły zaawansowany etap, nie zawsze mogą zostać dobrowolnie przerwane, a strona, która się wycofa, może być zobowiązana do pokrycia kosztów drugiej strony lub, w wyjątkowych przypadkach, do pokrycia utraconych zysków.
Prawnik kontraktowy zaangażowany na tym etapie nadal może kształtować umowę. Po podpisaniu umowy ten sam prawnik może jedynie oszacować szkody.
Typowe momenty, w których potrzebna jest porada prawna dotycząca umowy, to momenty, gdy druga strona przedstawia własne ogólne warunki, gdy wartość lub czas trwania umowy są znaczące, gdy dane osobowe lub własność intelektualna zmieniają właściciela oraz gdy umowa przekracza granice. W takich przypadkach koszt weryfikacji stanowi ułamek kosztów.
Kto jest zobowiązany i jakie prawo ma zastosowanie?
Najpierw sprawdź, czy strony wymienione w umowie to te, z którymi prawdopodobnie masz do czynienia. Użyj pełnej nazwy prawnej i formy prawnej, uzyskaj numer rejestracyjny z Izby Handlowej (KVK) rejestrze handlowym i sprawdź, czy osoba podpisująca umowę może reprezentować spółkę.
Zgodnie z artykułem 2:240 BW zarząd reprezentuje spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (BV), a każdy członek zarządu może również reprezentować ją samodzielnie, chyba że statut spółki stanowi inaczej. Ograniczenie zarejestrowane w KVK mogą zostać wykorzystane przeciwko tobie, dlatego sprawdź rejestr przed podpisaniem; jeśli brakuje upoważnienia, spółka zasadniczo nie jest związana umową.
Jak wybierasz właściwe prawo, forum i język?
W przypadku umów międzynarodowych rozporządzenie Rzym I (rozporządzenie (WE) nr 593/2008) respektuje wybór prawa przez strony, a rozporządzenie Bruksela I bis (rozporządzenie (UE) nr 1215/2012) respektuje ważny wybór sądu między państwami członkowskimi UE. Dokonaj obu wyborów wyraźnie i w osobnych klauzulach, w przeciwnym razie może zaistnieć konieczność wcześniejszego rozstrzygnięcia sporu.
W przypadku międzynarodowej sprzedaży towarów, Konwencja Wiedeńska o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów (CISG) ma zastosowanie automatycznie między stronami w różnych umawiających się państwach. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, możesz to wyraźnie wyłączyć.
Umowa może być sporządzona w języku angielskim i podlegać prawu holenderskiemu, ale sąd holenderski będzie ją interpretował z holenderskiego punktu widzenia: to, czego strony mogłyby rozsądnie oczekiwać od siebie nawzajem, ma większe znaczenie niż dosłowne brzmienie. Terminy common law, takie jak „odszkodowanie”, „strata wtórna” czy „dołożenie wszelkich starań”, nie mają ustalonego znaczenia w języku niderlandzkim, dlatego należy je zdefiniować w umowie.
Jakie wymogi formularza mają zastosowanie?
Większość umów handlowych jest ważna bez żadnych formalności, a umowa ustna jest wiążąca. Jednak strona powołująca się na dany warunek musi go udowodnić, dlatego umowa pisemna pozostaje bezpieczniejszą drogą.
Niektóre transakcje wymagają określonej formy. Nieruchomości są przenoszone w formie aktu notarialnego zgodnie z art. 3:89 BW, a udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (BV) w formie aktu notarialnego sporządzonego przed holenderskim notariuszem prawa cywilnego zgodnie z art. 2:196 BW. Przeniesienie praw autorskich lub licencji wyłącznej musi zostać uzgodnione na piśmie zgodnie z art. 2(3) holenderskiej ustawy o prawie autorskim (Auteurswet).
Jak opisałaby Pani samą umowę?
Napisz rdzeń umowy przed szablonem: kto co dostarczy, do kiedy, według jakich standardów i ile zapłaci druga strona. Klauzula definicyjna jest przydatna tylko wtedy, gdy zdefiniowane terminy będą używane spójnie w całej umowie.
W przypadku usług i prac rozwojowych procedura akceptacji ma największe znaczenie: co jest dostarczane, kto to testuje, według jakich kryteriów, w ciągu ilu dni oraz co się dzieje w przypadku odmowy akceptacji. Poziomy usług mają sens tylko wtedy, gdy umowa określa również konsekwencje ich niedotrzymania, takie jak przyznanie kredytu na usługi lub prawo do odstąpienia od umowy.
Co powinniście uzgodnić odnośnie ceny, warunków płatności i czasu trwania umowy?
Proszę podać cenę, walutę, sposób opodatkowania VAT oraz termin płatności. Jeżeli przedsiębiorcy nie uzgodnią terminu płatności, odsetki ustawowe naliczane są od dnia 30. dnia od daty otrzymania faktury zgodnie z art. 6:119a(2) BW.
Zgodnie z artykułem 6:119a(5) BW, uzgodniony termin płatności nie może przekraczać 60 dni, chyba że wyraźnie uzgodniono dłuższy termin i nie jest on rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela. Zgodnie z artykułem 6:119a(6) BW, duża firma dokonująca zakupu od małego lub średniego dostawcy nie może uzgodnić terminu dłuższego niż 30 dni; dłuższy termin jest nieważny.
Opóźnienia w płatnościach pociągają za sobą ustawowe odsetki handlowe określone w art. 6:119a BW, ustalane co sześć miesięcy, plus koszty windykacji. W przypadku umów na czas nieokreślony należy wyraźnie określić sposób ich rozwiązania: holenderskie orzecznictwo zasadniczo dopuszcza rozwiązanie umowy, ale względy rozsądku i uczciwości mogą wymagać okresu wypowiedzenia lub odszkodowania, w zależności od długości trwania stosunku i poniesionych nakładów.
Czyje ogólne warunki handlowe obowiązują?
Jeśli obie strony powołują się na własne warunki ogólne (algemene voorwaarden), artykuł 6:225(3) BW nadaje pierwszeństwo pierwszemu powołaniu się na nie, chyba że druga strona wyraźnie odrzuci pierwsze. Krótkie, wyraźne odrzucenie w potwierdzeniu zamówienia rozstrzyga zatem kwestię, którą wiele firm uważa za rozstrzyganą przez osobę wypowiadającą się jako ostatnia.
Zgodnie z artykułami 6:233(b) i 6:234 BW, ogólne warunki umowy mogą zostać unieważnione, jeżeli użytkownik nie dał drugiej stronie rozsądnej możliwości zapoznania się z nimi, zasadniczo poprzez przekazanie ich przed zawarciem umowy lub w momencie jej zawarcia, lub w formie elektronicznej, która może być przechowywana. Odniesienie do warunków złożonych w KVK lub rejestru sądowego wystarczy jedynie w przypadku, gdy ich przekazanie nie było racjonalnie możliwe.
Zgodnie z artykułem 6:235 BW, spółki publikujące sprawozdania finansowe oraz przedsiębiorstwa zatrudniające 50 lub więcej pracowników nie mogą w ogóle powoływać się na te przesłanki unieważnienia. Muszą zamiast tego powołać się na racjonalność i uczciwość zgodnie z artykułem 6:248(2) BW.
Jak alokować ryzyko?
Gwarancje określają fakty, które gwarantuje każda ze stron, takie jak własność dostarczonej własności intelektualnej lub zgodność z przepisami dotyczącymi produktu. Odszkodowania rozdzielają roszczenia osób trzecich; ponieważ termin ten nie ma ustalonego znaczenia w języku niderlandzkim, klauzula musi określać, co go uruchamia, co obejmuje i jak się na nie powołuje.
Limit odpowiedzialności, często stanowiący wielokrotność wartości umowy lub opłat uiszczonych w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy, jest co do zasady ważny. Sąd może go uchylić na podstawie artykułu 6:248(2) BW, jeżeli powoływanie się na niego byłoby niedopuszczalne ze względu na standardy rozsądku i uczciwości, zwłaszcza w przypadku umyślnego lub celowego działania lekkomyślnego dłużnika lub jego kierownictwa. Dobre limity wyraźnie wyłączają takie przypadki.
Jak radzisz sobie z własnością intelektualną, poufnością i danymi osobowymi?
Określ, kto jest właścicielem tego, co zostało stworzone w ramach umowy, a co otrzymuje druga strona: przeniesienie, wyłączną licencję lub ograniczone prawo użytkowania. Zgodnie z artykułem 2(3) Auteurswet, przeniesienie praw autorskich musi zostać uzgodnione na piśmie, więc klauzula, która mówi jedynie, że „klient jest właścicielem wyników”, może nie doprowadzić do opisanego przeniesienia.
Klauzule poufności powinny określać, co jest chronione i jak długo. Zgodnie z holenderską ustawą o tajemnicach handlowych (Wet bescherming bedrijfsgeheimen), informacje są chronione tylko wtedy, gdy ich posiadacz podjął rozsądne środki w celu zachowania ich poufności, a umowa pomaga udowodnić te środki. W przypadku wymiany danych osobowych należy ustalić, czy jedna ze stron przetwarza dane w imieniu drugiej; jeśli tak, RODO wymaga zawarcia umowy o przetwarzaniu danych.
A co z kontrolą zmian, rozwiązaniem umowy i siłą wyższą?
Uzgodnij pisemną procedurę zmiany i wskaż osoby, które mogą zatwierdzać zmiany po obu stronach, ponieważ większość sporów dotyczących zakresu umowy rozpoczyna się od nieformalnego polecenia. Klauzule rozwiązania umowy powinny oddzielać wypowiedzenie z powodu braku przeciwwskazań, z powodu naruszenia umowy i z powodu niewypłacalności, a także określać okres wypowiedzenia i to, które klauzule obowiązują.
Artykuł 6:75 BW przewiduje ogólną zasadę siły wyższej: niewykonanie zobowiązania nie może być przypisane dłużnikowi, jeśli nie jest ono jego winą i nie leży po jego stronie zgodnie z prawem, umową lub powszechną opinią. Klauzula wymieniająca zdarzenia kwalifikujące się do tego prawa i co dzieje się z zobowiązaniami ciągłymi jest bardziej użyteczna niż ogólne odniesienie do „okoliczności pozostających poza naszą kontrolą”.
Jakie błędy redakcyjne są przyczyną sporów?
Szablony stanowią punkt wyjścia, a nie rozwiązanie. Klauzule zaimportowane z innych systemów prawnych często nie mają zastosowania w prawie holenderskim, jak np. preambuła do umowy, lub mają mniej niż oczekiwano, jak np. klauzula całościowej umowy. Zgodnie ze standardem Haviltex Sądu Najwyższego Holandii (ECLI:NL:HR:1981:AG4158), interpretacja opiera się na tym, czego strony mogłyby rozsądnie oczekiwać od siebie nawzajem, w tym na komunikacji przedumownej.
Drugim problemem jest wewnętrzna niespójność: nieprecyzyjne definicje, aneks sprzeczny z tekstem głównym bez klauzuli o pierwszeństwie, czy też dni robocze w jednej klauzuli, a dni kalendarzowe w innej. Niejasne standardy, takie jak „należy dołożyć wszelkich starań” czy „jak najszybciej”, pozostawiają decyzję sędziemu; data, liczba lub nazwisko osoby pozostają w posiadaniu stron.
Trzecim elementem są okresy przedawnienia i obowiązki związane z powiadomieniem. Roszczenie o wykonanie umowy przedawnia się po pięciu latach od daty jego wymagalności (art. 3:307 BW), roszczenie o odszkodowanie po pięciu latach od momentu, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej (art. 3:310 BW), a zgodnie z art. 7:23 BW kupujący musi zgłosić wadę w rozsądnym terminie od jej wykrycia. Umowy często skracają te terminy, dlatego sprawdź, czy wada może zostać realnie wykryta w uzgodnionym terminie.

Co powinieneś sprawdzić jako dostawca?
- Ogólne warunki umowy przekazujesz przed podpisaniem umowy lub w jej trakcie, a warunki kupującego wyraźnie odrzucasz.
- Limit odpowiedzialności jest jasny i obejmuje zarówno umyślne działanie, jak i celową lekkomyślność.
- Procedura akceptacyjna ma ustalone kryteria testowe i termin.
- Twój termin płatności jest zgodny z artykułem 6:119a BW.
- Prawa własności intelektualnej, które posiadasz, są zastrzeżone, a zakres każdej licencji jest ograniczony.
Na co powinieneś zwrócić uwagę jako klient?
- Nazwa prawna dostawcy, KVK numer i upoważnienie sygnatariusza są poprawne.
- Poziomy usług niosą ze sobą konsekwencje, takie jak naliczenie punktów za usługi lub prawo do rozwiązania umowy.
- Wszelkie prawa własności intelektualnej, które muszą zostać Tobie przeniesione, muszą zostać przeniesione w formie pisemnej.
- Okresy zgłaszania wad są realistyczne w przypadku danego produktu lub usługi.
- W umowie określono, w jaki sposób i kiedy możesz ją rozwiązać oraz co stanie się z Twoimi danymi.
Co możemy dla Ciebie zrobić w zakresie umów handlowych?
Nasi prawnicy specjalizujący się w prawie cywilnym sporządzają, weryfikują i negocjują umowy handlowe w języku niderlandzkim i angielskim; zapoznaj się również z naszymi przeglądami dotyczącymi prawa handlowego w Holandii i sporządzania umów holenderskich.
- Sporządzamy umowy dostawy, dystrybucji, licencyjne i współpracy zgodnie z prawem holenderskim.
- Dokonujemy przeglądu umowy drugiej strony i zaznaczamy klauzule, które wymagają negocjacji.
- Opracowujemy lub aktualizujemy ogólne warunki umowy oraz sposób ich przekazania.
- Sprawdzamy, czy ograniczenia odpowiedzialności, gwarancje i odszkodowania są zgodne z orzecznictwem holenderskim.
- Prowadzimy w Twoim imieniu negocjacje z drugą stroną lub jej prawnikiem.
Podsumowanie
- Umowa zostaje zawarta na skutek złożenia oferty i jej przyjęcia (art. 6:217 BW); wymogi formalne stanowią wyjątek.
- Sprawdź kontrahenta i jego sygnatariusza w KVK rejestru handlowego przed podpisaniem.
- W przypadku sporu o formy pierwszeństwo mają terminy ogólne, chyba że zostaną wyraźnie odrzucone (artykuł 6:225(3) BW).
- Terminy płatności między przedsiębiorstwami są ograniczone do 60 dni, a w przypadku dużych nabywców będących dostawcami MŚP – do 30 dni (art. 6:119a BW).
- Zdefiniuj pojęcia prawa zwyczajowego i unikaj niejasnych standardów; sąd holenderski interpretuje umowę według standardu Haviltex.
PYTANIA I ODPOWIEDZI
Czy umowa ustna jest wiążąca w świetle prawa holenderskiego?
Tak. Zgodnie z artykułem 6:217 BW umowa zostaje zawarta w drodze oferty i akceptacji, w większości przypadków bez wymogu zachowania formy. Strona powołująca się na warunek musi go udowodnić, dlatego umowa pisemna pozostaje bezpieczniejszym wyborem.
Czy mogę sporządzić umowę prawa holenderskiego w języku angielskim?
Tak. Język nie ma wpływu na ważność. Sąd holenderski zinterpretuje umowę zgodnie ze standardem Haviltex, dlatego należy zdefiniować w samej umowie pojęcia prawa zwyczajowego, takie jak odszkodowanie czy szkoda następcza.
Jaki jest maksymalny termin płatności między firmami?
Zgodnie z artykułem 6:119a(5) BW, uzgodniony termin nie może przekraczać 60 dni, chyba że wyraźnie uzgodniono dłuższy termin i nie jest on rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela. Duża firma kupująca od dostawcy będącego MŚP nie może uzgodnić terminu dłuższego niż 30 dni (artykuł 6:119a(6) BW).
Czyje ogólne warunki obowiązują, jeśli obie strony powołują się na swoje własne?
Zgodnie z artykułem 6:225(3) BW pierwsze odniesienie ma pierwszeństwo, chyba że druga strona wyraźnie odrzuci pierwszy zestaw warunków.