Obowiązki sprawozdawcze DAC6: kto raportuje i kto ponosi odpowiedzialność?

Unijne przepisy dotyczące obowiązkowego ujawniania informacji, znane jako DAC6 (Dyrektywa (UE) 2018/822), zobowiązują pośredników, takich jak doradcy podatkowi, księgowi, banki i prawnicy, do zgłaszania transgranicznych ustaleń o określonych cechach rozpoznawczych organom podatkowym, w Holandii – Holenderskiemu Urzędowi Podatkowemu (Belastingdienst). Główny wyjątek: prawnik związany tajemnicą adwokacką jest zwolniony z obowiązku ujawniania informacji, a obowiązek ten przechodzi następnie na innych pośredników lub klienta. Niniejszy artykuł nie dotyczy aspektów podatkowych jakichkolwiek ustaleń, które wykraczają poza naszą praktykę; dotyczy on tego, kto ponosi ten obowiązek, co się stanie w przypadku jego naruszenia oraz jak wpływa on na poufność.

Co powoduje obowiązek raportowania?

Transgraniczne porozumienie podlega raportowaniu, gdy wykazuje jedną z cech charakterystycznych wymienionych w załączniku do dyrektywy. Przykładami są klauzula poufności dotycząca korzyści podatkowej, opłata związana z uzyskaną korzyścią podatkową lub wykorzystanie spółki generującej straty w celu obniżenia podatku. To, czy dane porozumienie kwalifikuje się do raportu, jest kwestią oceny prawnej; należy to zarejestrować wraz z uzasadnieniem w momencie jego tworzenia, ponieważ 30-dniowy okres raportowania pozostawia niewiele miejsca na jego późniejszą rekonstrukcję.

Kto musi zgłosić?

Pośrednik, który projektuje, wprowadza na rynek, organizuje lub udostępnia porozumienie albo pomaga w jego wdrożeniu, zgłasza sprawę jako pierwszy. W przypadku zaangażowania kilku pośredników, każdy z nich musi zgłosić sprawę, chyba że może wykazać, że inny złożył już te same informacje w Belastingdienst. Zachowaj dowody na to, kto i kiedy złożył, zamiast zakładać, że to zrobił.

Kiedy obowiązek przechodzi na klienta?

Gdy żaden pośrednik nie ma obowiązku raportowania, na przykład dlatego, że jedynym pośrednikiem jest prawnik z uprawnieniami uprzywilejowanymi lub ma siedzibę poza UE, podatnik musi dokonać zgłoszenia. Spory między doradcą a klientem zazwyczaj zaczynają się w tym momencie: klient dowiaduje się o obowiązku za późno, a 30-dniowy termin już biegł.

A co w przypadku, gdy obowiązuje tajemnica zawodowa prawnika?

Prawnik związany tajemnicą adwokacką (verschoningsrecht) jest zwolniony z obowiązku zgłaszania. W sprawie Orde van Vlaamse Balies (sprawa C-694/20, 8 grudnia 2022 r.) Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że nałożenie na takiego prawnika obowiązku powiadamiania innych pośredników o obowiązku zgłaszania narusza poufność komunikacji między prawnikiem a klientem na mocy art. 7 Karty praw podstawowych UE. Prawnik nadal musi poinformować klienta (podatnika), że obowiązek zgłaszania spoczywa teraz na nim.

W wyroku z 2024 roku Trybunał dodał, że ochrona ta obejmuje wyłącznie praktykujących prawników. Doradcy podatkowi i inni specjaliści nie mogą się na nią powoływać, nawet jeśli prawo krajowe zezwala im na reprezentowanie klientów.

Co się stanie, jeśli nie zgłoszę sprawy?

Belastingdienst może nałożyć grzywnę administracyjną, a w poważnych przypadkach Prokuratura Generalna (Openbaar Ministerie) może wszcząć postępowanie karne skarbowe. Istnieje również ryzyko odpowiedzialności cywilnej: doradca, który nie zgłosił lub nie poinformował klienta o przeniesieniu obowiązków, może ponieść odpowiedzialność wobec klienta na podstawie art. 7:401 holenderskiego kodeksu cywilnego (BW) za grzywnę, którą klient wówczas otrzyma.

Na co powinieneś zwrócić uwagę jako doradca?

• Czy dokonałeś oceny na piśmie, czy umowa nosi znamiona próby?
• Czy wiesz, jacy inni pośrednicy są zaangażowani i kto składa wniosek?
• Czy przechowujesz dowód, że inny pośrednik złożył wniosek, jeśli na nim polegasz?
• Jeżeli jesteś prawnikiem powołującym się na tajemnicę zawodową, czy poinformowałeś swojego klienta na piśmie, że obowiązek ten przeszedł na niego?
• Czy w Twoim liście intencyjnym określono obowiązki dotyczące oceny, składania dokumentów i informacji?

Na co powinieneś zwrócić uwagę jako klient?

• Czy Twój doradca poinformował Cię, czy taka umowa podlega raportowaniu?
• Czy Twój doradca potwierdził na piśmie, kto i kiedy składa wniosek?
• Jeśli Twoim jedynym doradcą jest prawnik posiadający uprawnienia poufne lub mający siedzibę poza UE, czy jesteś gotowy złożyć wniosek w ciągu 30 dni?
• Czy dostarczyłeś swojemu doradcy na czas wszystkie potrzebne informacje?

Co możemy dla Ciebie zrobić w związku z obowiązkami sprawozdawczymi DAC6?

Nasi prawnicy korporacyjni doradzają w zakresie prawnych aspektów zobowiązania; przy ocenie podatkowej umowy współpracujemy ze specjalistą podatkowym. Możemy:

• Przygotuj klauzule w liście intencyjnym, które określą obowiązki związane ze sprawozdawczością i powiadamianiem.
• Oceń, czy w Twoim przypadku ma zastosowanie tajemnica zawodowa prawnika.
• Poinformuj doradcę lub klienta o odpowiedzialności w przypadku niezłożenia dokumentu.
• Reprezentuj klienta w sporze między doradcą a klientem, dotyczącym tego, kto powinien złożyć wniosek.

Podsumowanie

• Dyrektywa DAC6 nakłada na pośredników obowiązek zgłaszania w ciągu 30 dni ustaleń transgranicznych posiadających określone cechy rozpoznawcze.
• Jeżeli żaden pośrednik nie ma obowiązku zgłaszania informacji lub jest nim jedynie prawnik objęty tajemnicą zawodową, obowiązek ten przechodzi na podatnika.
• Zgodnie z orzecznictwem C-694/20 prawnik korzystający z przywilejów nie musi powiadamiać innych pośredników, lecz musi poinformować klienta; doradcy podatkowi nie mogą powoływać się na ten przywilej.
• Niezłożenie wniosku może skutkować karą pieniężną, odpowiedzialnością karną skarbową i odpowiedzialnością cywilną wobec klienta.