Stalking w prawie holenderskim: ochrona, dowody i obrona

Stalking w prawie holenderskim jest przestępstwem znanym jako belaging (prześladowanie ), określonym w artykule 285b holenderskiego Kodeksu karnego (Wetboek van Strafrecht, Sr.). Dotyczy ono każdego, kto bezprawnie, systematycznie i umyślnie narusza życie prywatne innej osoby w celu zmuszenia jej do zrobienia czegoś, powstrzymania się od czegoś, tolerowania czegoś lub zastraszenia. Maksymalna kara to trzy lata pozbawienia wolności lub grzywna czwartej kategorii, a prokurator może wszcząć postępowanie tylko po złożeniu przez ofiarę formalnego zawiadomienia o przestępstwie. Oprócz drogi karnej, ofiara może zwrócić się do sądu cywilnego w postępowaniu uproszczonym o zakaz kontaktów i zakaz wstępu na teren objęty postępowaniem, wzmocniony karą pieniężną.

Co jest uznawane za nękanie zgodnie z prawem holenderskim

Artykuł 285b ust. 1 Kodeksu postępowania cywilnego nie opisuje poszczególnych czynów. Opisuje on pewien schemat. Ten schemat staje się przestępstwem opóźnienia dopiero wtedy, gdy spełnione są cztery przesłanki jednocześnie, a prokurator musi udowodnić każdą z nich:

• zachowanie jest bezprawne, co oznacza, że ​​nie ma żadnego uzasadnienia, takiego jak obowiązek zawodowy lub trwający spór prawny, które czyniłoby kontakt legalnym;
• zachowanie ma charakter systematyczny, więc pojedyncza wiadomość lub jedna niechciana wizyta nie wystarczy;
• zachowanie jest celowe i narusza życie prywatne innej osoby; i
• osoba działała w określonym celu: zmusić drugą osobę do zrobienia czegoś, do nierobienia czegoś, do tolerowania czegoś lub wzbudzenia strachu.

Ponieważ warunki te kumulują się, większość spraw o stalking wygrywa się lub przegrywa w oparciu o jeden z nich, a nie o fakty same w sobie. Skuteczna obrona zazwyczaj wskazuje, że kontakty były zbyt nieliczne i zbyt rozproszone, aby mogły być systematyczne, lub że cel wymagany przez ustawę nie został osiągnięty.

Kiedy zachowanie jest wystarczająco systematyczne

Systematyczność oznacza spójny schemat, a nie ustaloną liczbę incydentów. Sądy holenderskie biorą pod uwagę charakter, czas trwania, częstotliwość i intensywność zachowania, a także okoliczności, w jakich miało ono miejsce, oraz wpływ, jaki wywarło na życie osobiste i wolność osobistą ofiary. Dziesięć krótkich wiadomości wysłanych jednego wieczoru po rozstaniu ocenia się inaczej niż dziesięć wiadomości rozłożonych na dwa lata, a kombinacja różnych zachowań ma większą wagę niż powtarzanie jednego.

Dlatego tak ważna jest odpowiednia kombinacja. Samo wielokrotne połączenia telefoniczne mogą okazać się niewystarczające, ale połączenie z czekaniem przed miejscem pracy, kontaktowaniem się z członkami rodziny i zakładaniem nowych kont po każdej blokadzie zazwyczaj wystarczy. Czas trwania to druga dźwignia: zachowanie, które trwa tygodniami lub miesiącami i zaczyna się od nowa po wyraźnej prośbie o zaprzestanie, jest znacznie bardziej prawdopodobne do zakwalifikowania jako niestosowne niż krótka seria kontaktów w okresie wzmożonych emocji.

Wymaganie dotyczące intencji: oogmerk

Ustawa wymaga oogmerk , czyli konkretnego celu. Osoba musi działać w celu zmuszenia ofiary do zrobienia czegoś, powstrzymania się od czegoś lub tolerowania czegoś, albo w celu wzbudzenia strachu. Nie jest konieczne, aby ofiara faktycznie uległa lub była przestraszona; liczy się cel stojący za zachowaniem. W praktyce sąd wnioskuje o tym celu z samego zachowania, argumentując, że tego rodzaju zachowanie zazwyczaj sprzyja wywołaniu właśnie takiej reakcji. Klasycznymi przykładami są wiadomości łączące błaganie z groźbami lub kontakt kontynuowany po wyraźnym żądaniu zaprzestania.

Jak powszechne jest prześladowanie w Holandii

Stalking nie jest problemem marginalnym. Według raportu Veiligheidsmonitor 2023, opublikowanego przez Statistics Netherlands (CBS), w 2023 roku około 225 000 osób w wieku piętnastu lat i starszych padło ofiarą stalkingu: około 137 000 kobiet i 90 000 mężczyzn, czyli około dwóch procent tej grupy wiekowej. CBS ustaliło również, że kobiety znały swojego prześladowcę w około dwóch trzecich przypadków, najczęściej był to obecny lub były partner, sąsiad lub inny znajomy. Taka jest praktyczna rzeczywistość większości akt: strony mają wspólną historię, co sprawia, że ​​zarówno dowody, jak i środki ochrony są bardziej skomplikowane niż w przypadku spraw z udziałem osoby obcej.

Nękanie w Internecie i przestępstwa, które często mu towarzyszą

Stalking w dużej mierze przeniósł się do internetu, a artykuł 285b Sr. ma zastosowanie do zachowań cyfrowych dokładnie tak samo, jak do śledzenia fizycznego. Ciągłe wysyłanie wiadomości na kilku platformach, zakładanie nowych kont po każdej blokadzie, monitorowanie za pomocą oprogramowania do udostępniania lokalizacji lub śledzenia oraz posty skierowane do pracodawcy lub rodziny ofiary – to wszystko stanowi naruszenie prywatności. W tym przypadku istotne jest całościowe spojrzenie na sprawę: poszczególne wiadomości mogą wydawać się błahe, a dopiero schemat pokazuje, co się dzieje.

Sprawy internetowe często obejmują więcej niż jedno przestępstwo. Wyraźne groźby podlegają artykułowi 285 Sr. Włamanie na konto e-mail, konto w chmurze lub profil w mediach społecznościowych stanowi naruszenie prawa autorskiego zgodnie z artykułem 138ab Sr. Szkodliwe oświadczenia przedstawione jako fakty mogą stanowić zniesławienie zgodnie z artykułami 261 i 262 Sr. W przypadku, gdy zachowanie ma na celu naruszenie reputacji, a nie kontaktu, droga cywilna jest często szybsza; przedstawiliśmy te opcje w naszym artykule na temat cyberprzemocy i niszczenia reputacji online . Wybór odpowiedniej kombinacji na wczesnym etapie jest ważny, ponieważ każda droga ma swoje własne dowody i własny harmonogram.

Wniesienie skargi: termin decydujący o drodze karnej

Belaging to przestępstwo, na które składa się skargę. Zgodnie z artykułem 285b ust. 2 Sr, prokurator nie może wszcząć postępowania karnego, chyba że ofiara złoży formalne zawiadomienie o przestępstwie, w którym wyraźnie zażąda wszczęcia postępowania. To więcej niż zgłoszenie faktów na policję, a te dwa przypadki są często mylone w trakcie kontroli. Zgodnie z artykułem 66 Sr, skarga musi zostać złożona w ciągu trzech miesięcy od dnia, w którym osoba uprawniona do złożenia skargi dowiedziała się o przestępstwie. Niedotrzymanie tego terminu powoduje zamknięcie drogi karnej, niezależnie od siły dowodów.

Samo przestępstwo ulega przedawnieniu po sześciu latach zgodnie z artykułem 70 Sr., ponieważ maksymalny wyrok nie przekracza trzech lat. Okres ten biegnie od ostatniego czynu, co jest jednym z powodów, dla których należy kontynuować rejestrowanie incydentów nawet po pierwszej skardze. Wycofanie skargi nie kończy automatycznie wszczętego już postępowania karnego, chociaż prokurator weźmie je pod uwagę.

Które nakazy ochronne mogą powstrzymać kontakt

Najszybsza ochrona zazwyczaj przysługuje przed rozprawą. Zgodnie z artykułem 509hh Kodeksu postępowania karnego (Wetboek van Strafvordering, Sv) prokurator może nałożyć na podejrzanego nakaz zachowania: zakaz zbliżania się, zakaz zbliżania się, obowiązek zgłaszania się na policję lub nakaz korzystania z pomocy. Obowiązuje on maksymalnie przez dziewięćdziesiąt dni i może być trzykrotnie przedłużany, łącznie do 360 dni, a podejrzany może wnieść sprawę do sądu rejonowego. W przypadku zatrzymania podejrzanego i zawieszenia tymczasowego aresztowania, sąd może dodać do tego zawieszenia takie same warunki, a przy orzekaniu kary w zawieszeniu może zostać nałożony zakaz zbliżania się jako warunek szczególny. Sąd może również orzec środek ograniczający wolność na podstawie artykułu 38v Sr, który zezwala na zakaz zbliżania się, zakaz zbliżania się lub obowiązek zgłaszania się na dłuższy okres, egzekwowany poprzez zatrzymanie, jeśli zostanie naruszony.

W przypadku, gdy strony dzielą lub wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, burmistrz może nałożyć tymczasowy zakaz wstępu do domu na mocy ustawy o zakazie wstępu do domu (Wet tijdelijk huisverbod). Nakaz ten polega na wydaleniu osoby z domu na dziesięć dni, z możliwością przedłużenia do dwudziestu ośmiu dni, co daje czas na podjęcie dalszych działań.

Droga cywilna przebiega równolegle i nie jest zależna od policji. W postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 254 Kodeksu postępowania cywilnego (Rv), sędzia orzekający w sprawie tymczasowego aresztowania może nałożyć zakaz kontaktów i zakaz wstępu na teren z powodu czynu niedozwolonego, art. 6:162 Kodeksu cywilnego (BW), a także nałożyć karę pieniężną na podstawie art. 611a Rv, tak aby każde naruszenie przepisów natychmiast pociągało za sobą koszty. Jest to często skuteczniejszy instrument, gdy sprawa karna jest jeszcze szczątkowa i można go połączyć z roszczeniem o odszkodowanie. Informacje na temat praw ofiar po zakończeniu postępowania karnego znajdują się w naszym przewodniku po prawach ofiar w holenderskim prawie cywilnym.

Dowody: co faktycznie przekonuje policję i sąd

Pliki dotyczące stalkingu są wiarygodne lub nie, ponieważ schemat stanowi przestępstwo. Prowadź jeden chronologiczny dziennik, w którym odnotowujesz każde zdarzenie wraz z datą, godziną, miejscem, okolicznościami zdarzenia i osobami, które je widziały. Zapisuj wiadomości jako pełne zrzuty ekranu, które pokazują nadawcę, znacznik czasu i towarzyszącą konwersację, a nie tylko jedno zdanie, które wygląda najgorzej, i poproś swojego operatora o rejestr połączeń, zanim je usunie. Zeznania współpracowników, sąsiadów i rodziny, którzy wielokrotnie widzieli tę samą osobę w tym samym miejscu, mają realną wagę, podobnie jak zdjęcia z kamer i rejestry dostaw niechcianych prezentów.

Dwa praktyczne ostrzeżenia. Po pierwsze, nie gromadź dowodów w sposób niezgodny z prawem: umieszczenie nadajnika w czyimś samochodzie lub dostęp do czyjegoś konta zmienia ofiarę w podejrzanego i zanieczyszcza akta. Po drugie, nie odpowiadaj. Każda odpowiedź, nawet wroga, jest wykorzystywana do argumentowania, że ​​kontakt był wzajemny i że zachowanie nie było ani niechciane, ani systematyczne. Zamiast tego skieruj kontakt do swojego prawnika i prowadź dziennik.

Jeśli jesteś oskarżony o nękanie

Zgłoszenie za zwłokę nie oznacza skazania. Prokuratura musi udowodnić pełny przebieg, naruszenie prywatności i cel, który za tym stał, i może w ogóle wszcząć postępowanie tylko wtedy, gdy ważny pozew zostanie złożony w terminie. Poważna linia obrony zaczyna się zatem od akt, a nie od oskarżenia: ile faktycznie kontaktów miało miejsce, w jakim okresie, kto je zainicjował i czy istniał uzasadniony powód, taki jak wspólne dziecko, spór biznesowy lub wspólny majątek.

Najczęstszymi argumentami obrony są: zbyt mała liczba kontaktów lub ich rozproszenie, aby były systematyczne, brak wymaganego celu, ponieważ wiadomości dotyczyły istniejącej sprawy prawnej lub rodzinnej, a także fakt, że sprawa jest w rzeczywistości zaostrzonym konfliktem, w którym obie strony nawiązały kontakt. Od pierwszego dnia należy bezwzględnie przestrzegać jednej zasady: zakazu kontaktów, bezpośrednich i pośrednich, oraz zakazu wysyłania wiadomości za pośrednictwem znajomych lub rodziny. Naruszenie instrukcji dotyczących zachowania lub warunku sądowego osłabia obronę bardziej niż pierwotne oskarżenie. Nasze poradniki z zakresu prawa karnego wyjaśniają, jak przebiega holenderska sprawa karna od pierwszego przesłuchania.

Co zrobić teraz

Jeśli jesteś prześladowany, zacznij prowadzić dziennik już dziś i ustaw przypomnienie o trzymiesięcznym terminie złożenia skargi, liczonym od momentu, w którym dowiedziałeś się o zdarzeniu. Zgłoś sprawę policji, wyraźnie zaznaczając, że składasz skargę i wnosisz o wszczęcie postępowania karnego, i poproś o numer zgłoszenia. Poinformuj o tym osoby z Twojego otoczenia, w tym pracodawcę i szkołę Twoich dzieci, aby prześladowca nie mógł ich wykorzystać jako kanału dochodzenia. Następnie zdecyduj, najlepiej z prawnikiem, czy droga karna, postępowanie cywilne w trybie uproszczonym, czy obie opcje razem, są dla Ciebie odpowiednie, ponieważ zakaz kontaktów z karą pieniężną często można uzyskać w ciągu kilku tygodni.

Jeśli zostałeś oskarżony, nie próbuj tłumaczyć się przed drugą stroną ani policją bez konsultacji. Sporządź własną wersję historii, w tym wiadomości wskazujące, kto zainicjował kontakt, i zastosuj się do wszystkich warunków nałożonych na Ciebie podczas oceny sprawy.

Law and More Reprezentujemy ofiary i podejrzanych w sprawach o stalking. Oceniamy akta sprawy, zabezpieczamy lub kwestionujemy dowody, składamy wnioski o zakazy kontaktów i zakazy terenowe oraz reprezentujemy Państwa przed sądami karnymi i cywilnymi. Jeśli mają Państwo do czynienia z nękaniem lub oskarżeniem o nie, prosimy o kontakt z naszą kancelarią w celu omówienia Państwa sytuacji.

PYTANIA I ODPOWIEDZI