Kara za oszustwo tożsamościowe w Holandii: jakiego wyroku możesz się spodziewać?

Oszustwo tożsamościowe w Holandii jest karane na podstawie artykułu 231b holenderskiego kodeksu karnego, który przewiduje karę do pięciu lat pozbawienia wolności lub grzywnę piątej kategorii. W przypadku nadużycia danych biometrycznych stosuje się artykuł 231a, a maksymalny wymiar kary wzrasta do sześciu lat. Są to pułapy, a nie taryfy: w praktyce kara zależy od szkody, liczby ofiar, stopnia zorganizowania i przeszłości oskarżonego, a osoba, która po raz pierwszy dopuściła się przestępstwa z niewielkimi szkodami, ma znacznie większe szanse na otrzymanie prac społecznych lub kary w zawieszeniu niż kary pozbawienia wolności.

Artykuł 231b Kodeksu karnego: co właściwie podlega karze

Artykuł 231b stanowi, że celowe i niezgodne z prawem wykorzystanie danych osobowych innej osoby, które nie są biometryczne, w celu ukrycia własnej tożsamości lub ukrycia bądź nadużycia tożsamości tej osoby, w okolicznościach, w których takie wykorzystanie może spowodować szkodę, stanowi przestępstwo. Każdy element tego opisu jest skuteczny, a ściganie jest bezskuteczne, jeśli brakuje choćby jednego z nich.

Dane muszą być identyfikujące: imię i nazwisko, data urodzenia, numer PESEL, kopia paszportu lub dowodu osobistego, numer konta bankowego wraz z innymi danymi. Wykorzystanie musi być celowe i niezgodne z prawem, zatem błąd administracyjny lub wykorzystanie danych za zgodą osoby zainteresowanej nie jest objęte tym przepisem. Musi istnieć zamiar ukrycia lub nadużycia tożsamości. Wykorzystanie musi również wiązać się z możliwością wyrządzenia szkody; rzeczywista szkoda nie jest wymagana, ale czysto teoretyczna możliwość również nie jest wystarczająca.

Maksymalna kara to pięć lat pozbawienia wolności lub grzywna piątej kategorii. Kwoty grzywien przypisane do kategorii grzywien są określone w artykule 23 Kodeksu karnego i są okresowo korygowane rozporządzeniem ministra, więc wszelkie kwoty podane w starszym artykule prawdopodobnie są nieaktualne; elementem stałym jest kategoria, a nie kwota. Sąd może również orzec zarówno karę pozbawienia wolności, jak i grzywnę, a także może dodać nakaz naprawienia szkody na rzecz ofiary.

Warto na wstępie wyjaśnić jedno nieporozumienie. Przyjęcie fałszywego nazwiska samo w sobie nie jest przestępstwem w Holandii. Osoba, która przedstawia się pod wymyślonym nazwiskiem, nie popełnia przestępstwa na mocy art. 231b. Przestępstwo staje się karalne, gdy dane identyfikacyjne innej osoby zostaną wykorzystane z zamiarem opisanym powyżej w sposób, który może wyrządzić szkodę.

Dane biometryczne i artykuł 231a

Artykuł 231a dotyczy oszustw związanych z tożsamością biometryczną i przewiduje karę do sześciu lat pozbawienia wolności lub grzywnę piątej kategorii. Obejmuje on fałszowanie cech biometrycznych lub uzyskanych z nich danych, wykorzystywanie takich sfałszowanych danych jako prawdziwych oraz wykorzystywanie prawdziwych danych biometrycznych innej osoby w celu skierowania podejrzenia popełnienia przestępstwa na tę osobę lub na inną osobę. W przypadku gdy działanie służy przygotowaniu lub ułatwieniu popełnienia przestępstwa terrorystycznego, maksymalna kara wzrasta o jedną trzecią.

Wyższy limit ma raczej charakter praktyczny niż moralny. Skradzione hasło można zmienić, a naruszone konto bankowe zamknąć, ale odcisku palca ani profilu twarzy nie da się odtworzyć, a bezprawne przypisanie śladów biometrycznych niewinnej osobie jest wyjątkowo trudne do cofnięcia.

Przestępstwa, które zwykle towarzyszą oszustwom tożsamościowym

Oszustwo tożsamości rzadko stanowi odrębną kwestię w akcie oskarżenia. Sfałszowanie lub przerobienie dokumentu tak, aby wyglądał na autentyczny, stanowi fałszerstwo na mocy artykułu 225 Kodeksu karnego, którego kara pieniężna wynosi maksymalnie sześć lat. Uzyskanie pieniędzy, towarów lub usług poprzez posługiwanie się fałszywym nazwiskiem lub fałszywym stanowiskiem, lub poprzez oszustwo, stanowi oszustwo na mocy artykułu 326, którego kara pieniężna wynosi maksymalnie cztery lata. Fałszywe dokumenty podróży i posługiwanie się dokumentem podróży wydanym innej osobie są uregulowane w artykule 231. Uzyskanie dostępu do systemu komputerowego bez zezwolenia stanowi wtargnięcie na komputer na mocy artykułu 138ab, a przekazywanie uzyskanych w ten sposób środków stanowi pranie pieniędzy na mocy artykułów 420bis do 420quater, które znajdują się w Kodeksie karnym, a nie, jak się to czasami określa, w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.

Ma to znaczenie dla wymiaru kary. W przypadku łącznego rozpatrywania kilku przestępstw, zasady zbiegu zawarte w artykule 57 Kodeksu karnego pozwalają sądowi na nałożenie kary do najwyższej obowiązującej kary maksymalnej, zwiększonej o jedną trzecią. Sprawa, która zaczyna się od pojedynczego nadużycia kopii dokumentu tożsamości, może zatem zakończyć się znacznie powyżej pięcioletniego limitu określonego w artykule 231b, po dodaniu fałszerstwa i oszustwa. Nasz przegląd oszustw i przestępstw finansowych w Holandii przedstawia, jak te przestępstwa się ze sobą łączą.

Jak w praktyce ustala się karę

Nie ma ustawowej stawki za oszustwa związane z tożsamością. Sądy holenderskie orzekają w ramach ustawowego maksimum na podstawie faktów, kierując się punktami orientacyjnymi opublikowanymi przez organ konsultacyjny wydziałów karnych ds. przestępstw pospolitych oraz wyrokami wydanymi w porównywalnych sprawach. Prokuratura stosuje własne wewnętrzne wytyczne przy formułowaniu wniosku, ale sąd nie jest nimi związany.

Czynnikami o największym znaczeniu są: rozmiar strat finansowych, liczba osób, których dane zostały wykorzystane, okres trwania przestępstwa, stopień zorganizowania i rola oskarżonego w przestępstwie oraz to, czy oskarżony był wcześniej karany za podobne przestępstwa. Z drugiej strony, wczesne przyznanie się do winy, szczere starania o zadośćuczynienie ofiarom, długi okres od popełnienia przestępstwa oraz okoliczności osobiste, które sprawiają, że kara pozbawienia wolności jest niewspółmierna, obniżają karę.

Dostępne sankcje są szersze niż kara więzienia. Nakaz prac społecznych może trwać maksymalnie dwieście czterdzieści godzin i jest często nakładany za pierwsze wykroczenia, samodzielnie lub w połączeniu z krótką karą w zawieszeniu. Wyrok w zawieszeniu na podstawie artykułu 14a Kodeksu karnego obejmuje okres próby i może być połączony z warunkami takimi jak leczenie lub obowiązek meldunkowy. W wyjątkowych przypadkach sąd może skazać bez orzekania jakiejkolwiek kary na podstawie artykułu 9a. Jeżeli przestępstwo przyniosło korzyść majątkową, prokuratura może wszcząć odrębne postępowanie o konfiskatę w celu odzyskania uzyskanego dochodu, które toczy się równolegle do postępowania karnego, a nie w jego ramach.

Czego sąd nie może przeciwko tobie zastosować

W tym miejscu należy sprostować szeroko rozpowszechnioną dezinformację, ponieważ działanie na jej podstawie może być szkodliwe. Podejrzany w Holandii nie ma obowiązku odpowiadania na pytania. Prawo to wynika z artykułu 29 Kodeksu postępowania karnego i z pouczenia udzielanego przed każdym przesłuchaniem. Skorzystanie z niego nie stanowi dowodu winy, a sąd nie może orzec surowszej kary, ponieważ oskarżony zaprzeczył zarzutom lub milczał. Sąd może jedynie rozważyć przyznanie się do winy, wraz z wyrzutami sumienia i zadośćuczynieniem, jako okoliczność łagodzącą. To nie to samo, a różnica polega na całej strategii obrony w przypadku słabego materiału dowodowego.

Drugim prawem, z którego regularnie i przypadkowo rezygnuje się, jest prawo do adwokata. Podejrzany ma prawo do konsultacji z adwokatem przed pierwszym przesłuchaniem przez policję oraz do obecności adwokata podczas przesłuchania, a zatrzymanemu podejrzanemu pomoc jest zapewniana, a w poważnych przypadkach finansowana przez państwo. Prośba o adwokata nie czyni nikogo winnym; odpowiadanie na pytania o przelewy bankowe lub kopie dokumentu tożsamości bez niego to sposób, w jaki unika się składania zeznań w aktach. Nasza uwaga dotycząca wezwania i rozprawy w holenderskiej sprawie karnej wyjaśnia, co dzieje się po zamknięciu śledztwa.

Nieletni, pożyczone dokumenty tożsamości i prawo karne dla nieletnich

Pożyczenie dokumentu tożsamości jest przestępstwem, a zgoda posiadacza lub rodzica tego nie zmienia. Zarówno osoba przekazująca dokument, jak i osoba nim posługująca się mogą być ścigane, najczęściej na podstawie art. 231 Kodeksu karnego, a praktyczne konsekwencje są często bardziej dotkliwe niż wyrok: dokument zgłoszony jako użyty niezgodnie z przeznaczeniem może zostać wpisany do rejestru powiadomień o dokumentach podróży, co blokuje wydanie nowego paszportu do czasu wyjaśnienia sprawy.

Podejrzani poniżej osiemnastego roku życia są skazywani na podstawie prawa karnego dla nieletnich. Okres pozbawienia wolności dla nieletnich wynosi dwanaście miesięcy w przypadku dziecka poniżej szesnastego roku życia w chwili popełnienia przestępstwa oraz dwadzieścia cztery miesiące w przypadku szesnasto- lub siedemnastolatka, a nacisk kładzie się na środki mające na celu zapobieganie powtórzeniu się przestępstwa, a nie na odwet. W przypadku młodych dorosłych do dwudziestego trzeciego roku życia sąd może nadal stosować prawo karne dla nieletnich, jeżeli osobowość oskarżonego lub okoliczności przestępstwa uzasadniają takie postępowanie, a w najpoważniejszych przypadkach prawo karne dla nieletnich może zostać uchylone w przypadku szesnasto- lub siedemnastolatka.

Jeśli padłeś ofiarą oszustwa tożsamości

Najpierw zgłoś sprawę policji, ponieważ bez protokołu nie ma śledztwa ani aktu oskarżenia. Zabierz ze sobą dowody: otrzymane listy lub faktury, wyciągi z konta, korespondencję z bankiem, zrzuty ekranu konta lub profilu otwartego na Twoje nazwisko. Niezwłocznie powiadom bank, a w przypadku zgubienia lub kradzieży dokumentu zgłoś to również w celu jego zarejestrowania.

Oprócz raportu policyjnego, centralny punkt zgłaszania oszustw tożsamościowych i błędów tożsamości, będący częścią rządowej służby odpowiedzialnej za dane tożsamości, pomaga ofiarom ustalić, które rejestry zawierają nieprawidłowe dane i je poprawić. To administracyjne czyszczenie jest zazwyczaj najdłuższym etapem procesu, ponieważ błędny wpis rozprzestrzenia się poprzez rejestry, pliki kredytowe i systemy windykacyjne.

Istnieją dwie drogi do odzyskania pieniędzy. W sprawie karnej możesz dołączyć jako poszkodowany i ubiegać się o odszkodowanie od oskarżonego; jeśli roszczenie zostanie przyznane, sąd zazwyczaj wyda również nakaz zapłaty odszkodowania, a jeśli skazany nie zapłaci w określonym terminie, państwo wypłaca zaliczkę na poczet odszkodowania osobie prywatnej. Alternatywą, lub rozwiązaniem awaryjnym w przypadku braku postępowania karnego, jest powództwo cywilne z tytułu czynu niedozwolonego, które wymaga jedynie dowodu prawdopodobieństwa, a nie surowszych standardów karnych. Bycie ofiarą nie oznacza jednak odpowiedzialności za pożyczki, subskrypcje lub grzywny zaciągnięte w Twoim imieniu: umowa zawarta przez inną osobę w Twoim imieniu bez upoważnienia nie jest wiążąca, a ciężar udowodnienia, że ​​wyraziłeś zgodę, spoczywa na stronie ubiegającej się o zapłatę.

Zgodnie z prawem o ochronie danych możesz również zażądać od organizacji, które przechowują dane osobowe zarejestrowane przez oszusta, ich poprawienia lub usunięcia. W przypadku odmowy możesz złożyć skargę do holenderskiego urzędu ochrony danych. Nasz poradnik dotyczący oszustw w Holandii szczegółowo opisuje kroki odzyskiwania danych.

Limity czasowe

Prawo do wszczęcia postępowania karnego wygasa na mocy artykułu 70 Kodeksu karnego. W przypadku przestępstw, których maksymalny okres karalny wynosi ponad trzy lata, ale mniej niż osiem, co obejmuje zarówno artykuł 231b, jak i artykuł 231a, okres przedawnienia wynosi dwanaście lat od dnia następującego po popełnieniu przestępstwa. Bieg tego okresu zostaje przerwany przez każdą czynność ścigania, o której podejrzany się dowie, i rozpoczyna się od nowa od tego momentu.

Roszczenie cywilne biegnie według innego harmonogramu. Roszczenie odszkodowawcze przeciwko oszustowi podlega pięcioletniemu okresowi przedawnienia, który rozpoczyna się w dniu następującym po dniu, w którym ofiara dowiedziała się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej, z terminem przedawnienia wynoszącym dwadzieścia lat od zdarzenia. Ponieważ oszustwo tożsamości często ujawnia się późno, moment rozpoczęcia tego okresu jest często rzeczywistym przedmiotem sporu, a pisemne żądanie, które jednoznacznie zastrzega prawo do wykonania zobowiązania, przerywa ten okres.

Zmniejszanie ryzyka stania się ofiarą

Większość oszustw związanych z tożsamością zaczyna się od kopii dokumentu tożsamości. Nigdy nie przekazuj nieobciętej kopii, jeśli organizacja nie jest do niej prawnie uprawniona: poza sytuacjami, w których prawo wymaga okazania dokumentu tożsamości, takimi jak podjęcie pracy lub otwarcie konta bankowego, właściciel nieruchomości, siłownia czy sklep internetowy nie mają prawa do Twojego numeru PESEL ani numeru dokumentu. W przypadku, gdy kopia jest rzeczywiście wymagana, skorzystaj z rządowej aplikacji do wydawania dokumentów tożsamości lub oznacz kopię datą, odbiorcą i celem, a także zamaluj numer PESEL i zdjęcie.

Reszta jest mało efektowna, ale skuteczna. Trzymaj paszport i dowód osobisty w stałym miejscu i natychmiast zgłoś stratę. Używaj unikalnego hasła do każdego konta i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe tam, gdzie jest ono dostępne. Traktuj każdą wiadomość, która prosi o dane osobowe, płatność lub kod, jako podejrzaną, dopóki nie zweryfikujesz jej za pomocą kanału, który sam sprawdziłeś, ponieważ podszywanie się pod banki, firmy kurierskie i organy podatkowe to standardowy sposób na wtargnięcie. Regularnie sprawdzaj wyciągi bankowe i wszelkie rejestracje kredytowe, ponieważ oszustwa popełnione na Twoje nazwisko zazwyczaj ujawniają się najpierw jako niewyjaśniona transakcja lub nieznany list windykacyjny. Nasz artykuł na temat oszustw internetowych i phishingu wyjaśnia, jak gromadzone są dowody w tych przypadkach.

Co zrobić w przypadku podejrzenia oszustwa tożsamości

Nie składaj zeznań przed rozmową z prawnikiem i nie zakładaj, że mała sprawa pozostanie mała: kradzież tożsamości jest zazwyczaj badana równolegle z fałszerstwem, oszustwem i praniem pieniędzy, a zarzut, który decyduje o wyroku, często nie jest tym, o którym policja wspomina jako pierwszym. Zapytaj o to, o co jesteś podejrzany i w jakich datach, i zachowaj wszelką dokumentację potwierdzającą zgodę, uzasadniony powód przechowywania danych lub fakt, że konto lub transakcja nie były Twoje.

Tam, gdzie dowody są mocne, strategia zmienia się z zaprzeczania na kontrolę szkód: rekompensata dla ofiar, współpraca w zakresie konfiskaty wszelkich dochodów i udowodnienie, że problem leżący u podstaw, czy to dług, uzależnienie, czy presja ze strony innych, jest rozwiązywany. Kroki te rzeczywiście wpływają na wyrok i działają najlepiej, gdy są podejmowane przed rozprawą, a nie ogłaszane w jej trakcie.

Często zadawane pytania dotyczące kar za oszustwa związane z tożsamością

W jaki sposób Law and More może pomóc

Nasi prawnicy specjalizujący się w prawie karnym reprezentują podejrzanych i ofiary w sprawach o oszustwa tożsamości, od pierwszego przesłuchania policyjnego aż po rozprawę, a także ofiary w postępowaniu karnym jako strona poszkodowana oraz w dochodzeniu odszkodowania. Doradzamy również organizacjom w zakresie postępowania z kopiami dokumentów tożsamości oraz w zakresie ich obowiązków po naruszeniu danych. Jeśli zostałeś wezwany, przesłuchany lub odkryłeś, że Twoje dane są wykorzystywane przez kogoś innego, skontaktuj się z naszym zespołem prawa karnego , aby ocenić sytuację przed podjęciem decyzji, których trudno odwrócić.