Holenderskie prawo imigracyjne: zezwolenia na pobyt, rodzina i zatrudnianie pracowników

Holenderskie prawo imigracyjne określa, kto może wjechać, mieszkać i pracować w Holandii i na jakich warunkach. Osoby niebędące obywatelami UE, EOG ani Szwajcarii zazwyczaj potrzebują pozwolenia na pobyt wydanego przez Służbę Imigracyjną i Naturalizacyjną (IND) na pobyt dłuższy niż 90 dni, a pracodawca może wymagać pozwolenia na pracę lub statusu uznanego sponsora. Obywatele UE i członkowie ich rodzin podlegają odrębnemu i znacznie łagodniejszemu systemowi.

Zasady te zostały określone głównie w Ustawie o cudzoziemcach z 2000 r. (Vreemdelingenwet 2000), Dekrecie o cudzoziemcach z 2000 r. oraz w przepisach IND. W przypadku osób fizycznych regulują one kwestie zezwoleń na pobyt, łączenia rodzin, stałego pobytu i naturalizacji. W przypadku pracodawców regulują one kwestie zezwoleń na pracę, systemu uznanych sponsorów oraz programu dla wysoko wykwalifikowanych migrantów.

Co obejmuje holenderskie prawo imigracyjne?

Prawo imigracyjne obejmuje wjazd, pobyt, pracę, a ostatecznie pobyt stały i obywatelstwo holenderskie. Każdy cel pobytu ma własne zezwolenie i warunki określone w Ustawie o cudzoziemcach z 2000 r.

IND rozpatruje wnioski w imieniu Ministra Azylu i Migracji. Podstawą prawną jest ustawa o cudzoziemcach z 2000 r . wraz z dekretem o cudzoziemcach, rozporządzeniem w sprawie cudzoziemców oraz wytycznymi wykonawczymi do ustawy o cudzoziemcach (Vreemdelingencirculaire). Dużą rolę odgrywają przepisy europejskie, na przykład dotyczące łączenia rodzin, pracowników wysoko wykwalifikowanych, transferów wewnątrz przedsiębiorstwa oraz swobodnego przepływu obywateli UE. Zezwolenia na pracę są regulowane oddzielnie w ustawie o zatrudnianiu cudzoziemców (Wet arbeid vreemdelingen, Wav), której egzekwowaniem zajmuje się Holenderski Urząd Pracy (Nederlandse Arbeidsinspectie).

Główne kategorie stałego pobytu to praca, nauka, rodzina oraz pobyt stały lub długoterminowy. Azyl to odrębna dziedzina z własną procedurą. Law & More doradza wyłącznie w zakresie legalnej migracji. Nie zajmuje się sprawami azylowymi.

Czy potrzebujesz pozwolenia na pobyt?

Jeśli jesteś obywatelem kraju spoza UE, EOG lub Szwajcarii i chcesz przebywać w Holandii dłużej niż 90 dni, potrzebujesz pozwolenia na pobyt. Wielu obywateli musi również uzyskać tymczasowe pozwolenie na pobyt (machtiging tot voorlopig verblijf, MVV) przed podróżą.

To, czy potrzebujesz MVV, zależy od Twojej narodowości. Obywatele m.in. Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii, Japonii i Korei Południowej są zwolnieni z tego obowiązku. W większości przypadków sponsor w Holandii, taki jak pracodawca lub partner, ubiega się o MVV i zezwolenie na pobyt jednocześnie w ramach procedury wjazdu i pobytu (procedura TEV). Każdy wnioskodawca musi również spełniać ogólne warunki, takie jak ważny paszport, brak zagrożenia dla porządku publicznego oraz, w przypadku niektórych narodowości, test na gruźlicę.

Obywatele UE, EOG i Szwajcarii nie potrzebują zezwolenia na pobyt. Mogą mieszkać i pracować w Holandii na podstawie prawa do swobodnego przepływu osób. Jeśli przebywają dłużej niż cztery miesiące, muszą zarejestrować się w gminie w Bazie Danych Osobowych (BRP). Członkowie ich rodzin spoza UE mogą ubiegać się o dokument pobytowy na podstawie łagodniejszych przepisów UE.

Jak działa łączenie rodzin?

Osoba posiadająca zezwolenie na pobyt lub obywatelstwo holenderskie może zasadniczo sprowadzić do Holandii małżonka, zarejestrowanego partnera, osobę pozostającą w stanie wolnym lub małoletnie dzieci. Sponsor musi spełniać kryterium dochodowe, a oboje partnerzy zazwyczaj muszą mieć ukończone 21 lat.

W przypadku partnerów, związek musi być wyłączny i trwały. Małżeństwo lub zarejestrowany związek partnerski są potwierdzane zaświadczeniami; w przypadku związku bez ślubu należy wykazać, że mieszkaliście razem, macie wspólne dziecko lub w inny sposób tworzycie trwały związek. Sponsor musi posiadać stabilny i wystarczający dochód, co w większości przypadków oznacza dochód na poziomie ustawowego wynagrodzenia minimalnego, który będzie dostępny przez co najmniej kolejny rok. Partnerzy z wielu krajów muszą najpierw zdać egzamin z integracji społecznej za granicą (basisexamen inburgering buitenland).

Małoletnie dzieci mogą dołączyć do rodzica legalnie mieszkającego w Holandii, jeśli faktycznie należą do rodziny tego rodzica. Połączenie z rodzicami lub dorosłymi dziećmi jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, zazwyczaj w przypadku bardzo silnej zależności, i podlega ocenie na podstawie artykułu 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do życia rodzinnego).

Zasady różnią się w zależności od sponsora. Na przykład członkowie rodzin wysoko wykwalifikowanych migrantów są zwolnieni z egzaminu z integracji społecznej za granicą i mogą zostać objęci tą samą procedurą. Członkowie rodzin obywateli Holandii, którzy mieszkali z członkiem rodziny w innym kraju UE, mogą zamiast tego powoływać się na prawo UE. Nasz artykuł na temat łączenia rodzin w Holandii wyjaśnia te warunki bardziej szczegółowo.

Jakie obowiązki wiążą się z uzyskaniem zezwolenia na pobyt?

Zezwolenie na pobyt jest powiązane z celem pobytu i musisz stale spełniać jego warunki. Jeśli cel lub Twoja sytuacja ulegnie zmianie, musisz zgłosić to do IND w ciągu czterech tygodni.

Masz obowiązek poinformować IND o istotnych zmianach, takich jak zakończenie umowy o pracę, rozwód lub przeprowadzka za granicę. IND może sprawdzić, czy nadal spełniasz warunki i cofnąć zezwolenie, jeśli tak nie jest. Zezwolenie wydane na przykład na podstawie związku małżeńskiego może zostać cofnięte w przypadku jego zakończenia, chociaż po kilku latach lub w szczególnych sytuacjach, takich jak przemoc domowa, możesz mieć możliwość kontynuowania pobytu z innych przyczyn.

Jak pracodawcy mogą zatrudniać pracowników zagranicznych?

Pracodawca, który chce zatrudnić osobę spoza UE, potrzebuje pozwolenia na pracę dla tego pracownika lub pozwolenia na pobyt, które umożliwia pracę. W przypadku wykwalifikowanego personelu najczęstszą drogą jest program dla wysoko wykwalifikowanych migrantów, który wymaga od pracodawcy bycia uznanym sponsorem.

Program dla wysoko wykwalifikowanych migrantów

W ramach programu dla wysoko wykwalifikowanych migrantów (kennismigrantenregeling) pracodawca nie potrzebuje zezwolenia na pracę. Pracodawca musi być uznanym sponsorem (erkend referent) w IND, a wynagrodzenie musi spełniać wymagania dla danej kategorii wiekowej pracownika i być zgodne z rynkiem. Próg jest wyższy dla pracowników w wieku 30 lat i starszych, niższy dla pracowników poniżej 30. roku życia oraz niższy dla niedawnych absolwentów. IND koryguje kwoty co roku 1 stycznia.

Nie ma wymogu wykształcenia w przypadku zezwolenia na migrację dla wysoko wykwalifikowanych imigrantów. Inaczej jest w przypadku Niebieskiej Karty UE, która wymaga wyższego wykształcenia, ale ma niższy próg wynagrodzenia. IND wyjaśnia warunki i publikuje aktualne progi wynagrodzenia.

Zezwolenia na pracę i zezwolenie jednorazowe

Jeśli pracownik nie kwalifikuje się jako wysoko wykwalifikowany migrant, pracodawca zazwyczaj potrzebuje pozwolenia na pracę (tewerkstellingsvergunning, TWV) od Agencji Ubezpieczeń Pracowniczych (UWV) na podstawie ustawy Wav. W przypadku pobytu dłuższego niż trzy miesiące pozwolenie na pracę i pozwolenie na pobyt są zazwyczaj łączone w jedno pozwolenie (gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid, GVVA), o które pracodawca ubiega się w IND. UWV następnie bada rynek pracy: pracodawca musi wykazać, że w Holandii lub gdzie indziej w UE nie ma odpowiednich kandydatów i że podjęto działania rekrutacyjne. Ten test nie dotyczy wysoko wykwalifikowanych migrantów.

Przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa

Grupy międzynarodowe mogą przenosić menedżerów, specjalistów i stażystów z oddziału spoza UE do oddziału w Holandii, posiadając zezwolenie na transfer wewnątrzkorporacyjny (ICT), zgodnie z dyrektywą UE 2014/66/UE. Pracownik musi przepracować w grupie minimalny okres przed przeniesieniem, a pobyt ma charakter tymczasowy: maksymalnie trzy lata dla menedżerów i specjalistów oraz rok dla stażystów.

Jakie są obowiązki pracodawcy?

Pracodawca zatrudniający cudzoziemców musi sprawdzić ich prawo do pracy, przechowywać kopie ich dokumentów tożsamości oraz, jako uznany sponsor, wywiązać się z obowiązku zachowania należytej staranności i poinformowania IND. Naruszenia mogą skutkować wysokimi grzywnami.

Zgodnie z ustawą WAV zabrania się cudzoziemcom pracy bez wymaganego zezwolenia lub dokumentu pobytowego. Holenderski Urząd Pracy sprawdza to i może nałożyć grzywnę na każdego pracownika. Uznany sponsor musi również prowadzić dokumentację, zgłaszać zmiany, takie jak zakończenie stosunku pracy, do IND w ciągu czterech tygodni oraz dopilnować, aby wynagrodzenie nadal spełniało wymagania. W przeciwnym razie IND może nałożyć grzywnę administracyjną lub zawiesić lub cofnąć uznanie, co ma wpływ na wszystkich jego pracowników zagranicznych. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszym przeglądzie holenderskich przepisów imigracyjnych.

Jak uzyskać stały pobyt lub obywatelstwo holenderskie?

Po pięciu latach nieprzerwanego legalnego pobytu zazwyczaj można ubiegać się o zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt długoterminowy w UE. Po pięciu latach można również ubiegać się o naturalizację jako obywatel holenderski, z zastrzeżeniem dodatkowych warunków.

Aby uzyskać pobyt stały, musisz między innymi spełnić wymóg integracji społecznej i posiadać wystarczające dochody. Okresy pobytu czasowego, takie jak studia, często wliczają się tylko częściowo lub wcale do pięcioletniego okresu. Aby uzyskać naturalizację, musisz zasadniczo zdać egzamin z integracji społecznej, nie mieć poważnej karalności i zrzec się obecnego obywatelstwa, z pewnymi wyjątkami, na przykład dla małżonków obywateli holenderskich i obywateli krajów, które tego nie dopuszczają.

Co się stanie, jeśli IND odmówi lub nie podejmie decyzji na czas?

Możesz odwołać się od odmowy, zazwyczaj w ciągu czterech tygodni. Jeśli IND nie podejmie decyzji w terminie, możesz powiadomić go o braku decyzji, a następnie odwołać się od decyzji odmownej.

IND ma zazwyczaj 90 dni na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały i może przedłużyć ten okres o kolejne 90 dni. Od odmowy można wnieść sprzeciw (bezwaar) do IND. W sprawach imigracyjnych okres na złożenie sprzeciwu wynosi zazwyczaj cztery tygodnie, czyli krócej niż standardowe sześć tygodni w prawie administracyjnym. W przypadku odrzucenia sprzeciwu można odwołać się (beroep) do sądu rejonowego, a następnie do Rady Stanu (Raad van State).

Jeśli IND przekroczy termin wydania decyzji, możesz wysłać zawiadomienie o zwłoce (ingebrekestelling) i po dwóch tygodniach odwołać się do sądu od decyzji o braku decyzji. Od 15 kwietnia 2025 r. IND nie musi już płacić kary pieniężnej (dwangsom) za opóźnienia w decyzjach w sprawach imigracyjnych, ale sąd nadal może nakazać mu wydanie decyzji w wyznaczonym terminie.

Co powinieneś sprawdzić jako osoba prywatna?

• Przed podróżą do Holandii sprawdź, czy ze względu na swoje obywatelstwo wymagane jest posiadanie wizy MVV.
• Sprawdź, czy cel pobytu ujęty w zezwoleniu nadal odpowiada Twojej rzeczywistej sytuacji, np. pracy lub związkowi.
• Zmiany, takie jak zmiana pracodawcy, rozwód lub przeprowadzka za granicę, należy zgłosić do IND w ciągu czterech tygodni.
• Złóż wniosek o przedłużenie karty pobytu przed upływem jej ważności, aby nie doszło do przerwy w legalnym pobycie.
• Zanim po pięciu latach złożysz wniosek o pobyt stały lub naturalizację, policz liczbę lat legalnego pobytu.

Na co powinieneś zwrócić uwagę jako pracodawca?

• Przed pierwszym dniem pracy sprawdź prawo do pracy każdego pracownika spoza UE i zachowaj kopię jego dokumentu tożsamości.
• Porównaj wynagrodzenie z obowiązującym progiem IND dla wysoko wykwalifikowanych migrantów, który zmienia się od 1 stycznia.
• Zgłoś zakończenie stosunku pracy lub zmianę stanowiska do IND w ciągu czterech tygodni.
• Sprawdź, czy w przypadku pracowników, którzy nie są wysoko wykwalifikowanymi migrantami, konieczne jest uzyskanie zezwolenia na pracę od UWV, obejmującego również test rynku pracy.

Co możemy dla Ciebie zrobić w kwestii holenderskiego prawa imigracyjnego?

Nasi prawnicy specjalizujący się w prawie imigracyjnym doradzają osobom prywatnym, rodzinom i pracodawcom w kwestiach legalnej migracji.

• Oceniamy, które zezwolenie na pobyt jest najbardziej odpowiednie dla Twojego celu pobytu i jakie warunki musisz spełnić.
• Przygotowujemy i sprawdzamy wnioski o zezwolenie na pobyt, MVV lub łączenie rodzin.
• Pomagamy pracodawcom w procesie ubiegania się o status uznanego sponsora w IND.
• Dokonujemy przeglądu procesu administrowania i raportowania sponsorów w kontekście zobowiązań Wav i IND.
• Sporządzamy sprzeciw (bezwaar) i składamy go w IND w ciągu czterech tygodni.
• Wysyłamy zawiadomienie o zaległości i rozpoczynamy procedurę odwoławczą, jeśli IND nie podejmie decyzji w terminie.

Podsumowanie

• Obywatele państw spoza UE zazwyczaj potrzebują zezwolenia na pobyt od IND na pobyt dłuższy niż 90 dni; obywatele UE nie muszą.
• Aby połączyć rodzinę, potrzebne są wystarczające dochody, trwały związek, a w przypadku wielu partnerów także zdanie egzaminu z integracji obywatelskiej za granicą.
• Pracodawcy mogą zatrudniać wykwalifikowany personel spoza UE jako wysoko wykwalifikowanych migrantów, jeśli są uznanymi sponsorami; w przeciwnym razie zazwyczaj wymagane jest zezwolenie na pracę i test rynku pracy.
• Stały pobyt i naturalizacja stają się możliwe po pięciu latach legalnego pobytu, pod warunkiem integracji i spełnienia innych warunków.
• Okres wniesienia sprzeciwu od decyzji IND wynosi zazwyczaj cztery tygodnie, dlatego należy działać szybko po otrzymaniu odmowy.

PYTANIA I ODPOWIEDZI