Rozwiązanie ( ontbinding ) umowy zgodnie z prawem holenderskim to środek prawny przysługujący stronie w przypadku niewykonania umowy przez drugą stronę. Artykuł 6:265 holenderskiego kodeksu cywilnego (BW) przyznaje każdej stronie umowy wzajemnej uprawnienie do jej rozwiązania, w całości lub w części, w przypadku niewykonania umowy, chyba że wada, ze względu na swój szczególny charakter lub niewielkie znaczenie, nie uzasadnia rozwiązania umowy i jej konsekwencji. Jeżeli wykonanie umowy jest nadal możliwe, uprawnienie to powstaje dopiero z chwilą niewykonania umowy przez stronę, która jej nie wykonała ( verzuim ).
Wynikają z tego dwie rzeczy, które idą w przeciwnych kierunkach. Próg jest niższy, niż zakłada większość firm, ponieważ ustawa jest sformułowana jako reguła z wyjątkiem, a nie jako test powagi sytuacji. Procedura jest jednak bardziej rygorystyczna, niż zakłada większość firm, ponieważ rozwiązanie umowy ogłoszone bez ważnego zawiadomienia o niewykonaniu zobowiązania lub po wygaśnięciu prawa do wniesienia skargi samo w sobie stanowi naruszenie. Niniejszy przewodnik przedstawia podstawy, wymogi dotyczące zawiadomienia, dwie drogi do rozwiązania umowy, co dzieje się z już wymienionymi świadczeniami oraz błędy, które sprawiają, że silne stanowisko przekształca się w powództwo wzajemne.
Czym jest rozwiązanie i czym różni się od innych wyjść
Rozwiązanie umowy zakłada, że umowa, która została zerwana, jest ważna. Nie wymazuje ono umowy z historii: zwalnia obie strony z zobowiązań, które pozostały do wykonania, i przekształca to, co już zostało wykonane, w zobowiązania do odstąpienia od umowy. Zgodnie z prawem holenderskim brak mocy wstecznej jest cechą definiującą i to właśnie odróżnia rozwiązanie od alternatyw.
Unieważnienie ( vernietiging ) dotyczy zawarcia umowy, a nie jej wykonania. Ma ono zastosowanie w przypadku, gdy zgoda została zawarta z powodu oszustwa, groźby, nadużycia okoliczności lub istotnego błędu, lub gdy strona nie miała zdolności do czynności prawnych, i działa wstecz: umowa jest traktowana tak, jakby nigdy nie istniała. Można się na nie powołać w drodze oświadczenia pozasądowego lub w drodze powództwa przed sądem, a przedawnienie następuje po upływie trzech lat od momentu ujawnienia przyczyny unieważnienia.
Rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem ( opzegging ) dotyczy umów ciągłych, takich jak umowy dystrybucyjne, o świadczenie usług czy agencyjne. Nie wymaga ono uchybienia drugiej stronie. Wymaga jednak podstawy: klauzuli wypowiedzenia, przepisu ustawowego lub, w przypadku umów na czas nieokreślony, standardów rozsądku i uczciwości, które mogą wymagać rozsądnego okresu wypowiedzenia, a w niektórych przypadkach odszkodowania. Rozwiązanie umowy bez wystarczającej podstawy lub bez odpowiedniego okresu wypowiedzenia to częsty i kosztowny błąd.
Rozwiązanie umowy za obopólną zgodą jest dokładnie tym, na co wskazuje jej nazwa i podlega postanowieniom stron. Jeśli relacja handlowa nadal ma wartość, często jest to korzystniejsze rozwiązanie, a dobrze sporządzona ugoda może osiągnąć wszystko, co można osiągnąć poprzez rozwiązanie umowy, unikając jednocześnie sporu o to, czy istniały ku temu podstawy.
Rozpuszczanie w porównaniu z alternatywami
| Trasa | Cyngiel | Wpływ na to, co już zostało zrobione | Potrzebny sąd? |
|---|---|---|---|
| Rozpuszczenie (wiązanie) | Niedociągnięcie w wykonaniu drugiej strony | Brak mocy wstecznej; wymienione świadczenia muszą zostać cofnięte lub ich wartość musi zostać zapłacona | Nie, wystarczy oświadczenie pisemne, choć sąd może również nakazać jego złożenie |
| Unieważnienie (vernietiging) | Wada w zawarciu umowy | Z mocą wsteczną; umowa jest traktowana tak, jakby nigdy nie istniała, a płatności są odzyskiwane jako nienależne | Nie; oświadczenie lub roszczenie sądowe |
| Rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem (opzegging) | Podstawa umowna, ustawowa lub w dobrej wierze; naruszenie nie jest wymagane | Działa wyłącznie w przyszłości; liczy się wynik z przeszłości | Nie, ale okres wypowiedzenia i ewentualne odszkodowanie mogą być przedmiotem sporu sądowego |
| Wzajemne porozumienie | Obie strony wyrażają zgodę | Cokolwiek zapewnia ugoda | Nie |
Wybór niewłaściwej drogi nie jest kwestią formalną. Strona, która rozwiązuje umowę w momencie, gdy powinna była powiadomić o tym fakcie, lub powiadamia o tym fakcie w momencie, gdy powinna była rozwiązać umowę, naraża się na roszczenia odszkodowawcze ze strony drugiej strony.
Podstawy: wada i kiedy to wystarczy
Punktem wyjścia jest niedopełnienie obowiązku wykonania umowy ( tekortkoming in de nakoming ): druga strona nie wykonała tego, co było wymagane w umowie, wykonała to z opóźnieniem lub nieprawidłowo. Do rozwiązania umowy nie jest wymagana wina, co odróżnia ją od roszczenia odszkodowawczego: dostawca, który nie może zrealizować dostawy z powodu niewykonania zobowiązania przez własnego dostawcę, nadal narusza umowę, nawet jeśli nie można przypisać mu winy.
Często dyskutowanym pytaniem jest, jak poważna musi być ta wada. Artykuł 6:265(1) BW nie wymaga poważnego naruszenia; przyznaje on uprawnienie do rozwiązania w przypadku każdej wady, z zastrzeżeniem wyjątku, w którym wada, ze względu na swój szczególny charakter lub niewielkie znaczenie, nie uzasadnia rozwiązania z jej konsekwencjami. Hoge Raad potwierdził tę interpretację w swoim orzeczeniu wstępnym z dnia 28 września 2018 r. (ECLI:NL:HR:2018:1810, Woningstichting Eigen Haard), orzekając, że reguła i wyjątek łącznie wyrażają, że rozwiązanie musi być uzasadnione wadą, a przy stosowaniu wyjątku należy rozważyć wszystkie okoliczności sprawy.
W praktyce oznacza to, że ciężar dowodu spoczywa na stronie sprzeciwiającej się rozwiązaniu umowy, która musi wykazać, że wyjątek ma zastosowanie, ale nie oznacza to, że każda wada będzie miała zastosowanie. Okoliczności, które sądy biorą pod uwagę, obejmują charakter umowy, zakres naruszenia, możliwość jego usunięcia, dotychczasowe działania strony naruszającej umowę, konsekwencje rozwiązania umowy dla obu stron oraz postępowanie obu stron. Jednorazowe opóźnienie w dostawie w ramach długotrwałej umowy raczej nie uzasadnia rozwiązania całej umowy; całkowite niedostarczenie istoty zakupionego towaru niemal zawsze uzasadnia rozwiązanie.
Częściowe rozpuszczenie jest często lepszym rozwiązaniem
Artykuł 6:265 BW dopuszcza rozwiązanie umowy zarówno w części, jak i w całości, co jest najrzadziej wykorzystywanym narzędziem w holenderskiej praktyce kontraktowej. W przypadku dostawy pięćdziesięciu maszyn zawierających dwadzieścia wadliwych egzemplarzy, rozwiązanie całej umowy i zwrot wszystkich pięćdziesięciu rzadko jest proporcjonalne i jest to rodzaj kroku, którego dotyczy wyjątek. Rozwiązanie umowy w odniesieniu do dwudziestu wadliwych egzemplarzy, zatrzymanie trzydziestu zgodnych egzemplarzy i odzyskanie odpowiedniej części ceny jest zarówno proporcjonalne, jak i znacznie łatwiejsze do obrony.
Częściowe rozwiązanie umowy może również dotyczyć ceny, a nie towarów: zobowiązania obu stron zmniejszają się proporcjonalnie, co daje rezultat zbliżony do obniżki ceny, pozostając jednocześnie w ramach rozwiązania umowy.
Obowiązek składania skarg, który po cichu niszczy roszczenia
Przed rozważeniem podstaw, sprawdź zegar. Artykuł 6:89 BW stanowi, że wierzyciel nie może już powoływać się na wadę wykonania, jeżeli nie zgłosił drugiej stronie zarzutu w rozsądnym terminie po wykryciu wady lub w rozsądnym terminie powinien był ją wykryć. W przypadku umów sprzedaży artykuł 7:23 BW stosuje tę samą zasadę, a kupujący będący konsumentem, który powiadomi sprzedawcę w ciągu dwóch miesięcy od jej wykrycia, w każdym razie dotrzymuje terminu.
Rozsądny czas zależy od umowy, charakteru wady i pozycji obu stron, a jego ocena opiera się na szkodzie, jaką druga strona poniesie z powodu opóźnienia. W umowach handlowych nie ma sztywnego terminu, co właśnie jest niebezpieczne: firmy rutynowo spędzają miesiące, próbując rozwiązać problem na drodze komercyjnej, a potem odkrywają, że w ogóle utraciły prawo do powoływania się na wadę. Złóż reklamację na piśmie natychmiast po zidentyfikowaniu problemu, opisz go szczegółowo i zastrzeż swoje prawa. To nic nie kosztuje, a chroni wszystko.
Domyślnie: krok, którego nie można pominąć
W przypadku gdy wykonanie umowy jest nadal możliwe, artykuł 6:265(2) BW uzależnia możliwość rozwiązania umowy od niewykonania zobowiązania od braku wykonania umowy przez drugą stronę. Niewykonanie zobowiązania nie jest stanem umysłu i nie wynika z frustracji; powstaje w sposób określony w Kodeksie cywilnym.
Zawiadomienie o niewykonaniu zobowiązania
Zwykłą drogą jest pisemne zawiadomienie o niewykonaniu zobowiązania ( ingebrekestelling ) zgodnie z artykułem 6:82 BW, w którym wierzyciel wyznacza dłużnikowi rozsądny termin na wykonanie zobowiązania. Jego skuteczność zależy od trzech elementów. Musi precyzyjnie określać, które zobowiązanie nie zostało wykonane, zamiast ogólnikowo narzekać na relację. Musi on określać konkretny i rozsądny termin, wyrażony jako data; „jak najszybciej” nie jest terminem ostatecznym i wielokrotnie uznawano go za niewystarczający. Musi on zostać wysłany w sposób umożliwiający udowodnienie odbioru, ponieważ zawiadomienie, którego doręczenia nie można udowodnić, jest bezskuteczne.
To, jaki okres uznaje się za rozsądny, zależy od tego, o co się prosi. Tydzień może być wystarczający, aby przesłać brakujące dokumenty, ale rażąco niewystarczający, aby ukończyć etap budowy. Jeśli termin jest zbyt krótki, wypowiedzenie niekoniecznie jest nieważne, ale okres ten wydłuża się do rozsądnego terminu, co oznacza, że rozwiązanie umowy ogłoszone w pierwotnym terminie jest przedwczesne.
Gdy nie jest wymagane żadne powiadomienie
Artykuł 6:83 BW określa sytuacje, w których niewykonanie zobowiązania następuje bez uprzedzenia, a artykuł 6:265(2) BW całkowicie znosi ten wymóg w przypadku, gdy wykonanie jest trwale lub tymczasowo niemożliwe. W skrócie:
- Minął ustalony termin. Jeżeli umowa określa termin, którego upływ ma mieć taki skutek, fatale termin, domyślne ustawienie następuje automatycznie. To, czy data jest wiążąca, jest kwestią interpretacji, a data dostawy w potwierdzeniu zamówienia nie jest nią automatycznie; sformułowania takie jak „dostawa 1 czerwca, w przeciwnym razie kupujący ma prawo do rozwiązania umowy bez powiadomienia” usuwają ten argument.
- Wykonanie stało się niemożliwe. Jeśli sprzedany unikatowy przedmiot uległ zniszczeniu lub wydarzenie, na które zarezerwowano miejsce, już się zakończyło, żądanie wykonania jest bezcelowe i prawo tego nie wymaga.
- Dłużnik wyraźnie oświadczył, że nie wykona świadczenia. Pisemne oświadczenie o braku dostawy lub o nieukończeniu prac stawia dłużnika w sytuacji bezwzględnego opóźnienia. Przeczytaj uważnie oświadczenie, zanim się na nie powołasz: stwierdzenie trudności nie jest odmową.
- Zobowiązanie wynika z czynu niedozwolonego lub z obowiązku naprawienia szkody. W tych przypadkach zobowiązanie powstaje natychmiast.
Sądy holenderskie również uznają, kierując się zasadą rozsądku i sprawiedliwości, że zawiadomienie może być zbędne, jeśli ewidentnie nie służyłoby celowi, ale jest to argument ostateczny. W razie wątpliwości należy wysłać zawiadomienie. Kosztuje to list i eliminuje najczęstszą obronę przed rozwiązaniem małżeństwa.
Wstrzymanie występów w międzyczasie
W przypadku niewywiązania się drugiej strony z umowy, artykuł 6:262 Kodeksu Cywilnego (BW) pozwala na zawieszenie własnego wykonania umowy w ramach umowy wzajemnej. Prawidłowo zastosowana, jest to skuteczna i mało ryzykowna forma nacisku: wstrzymujesz płatności lub dostawy, nie wypowiadając niczego, zachowując jednocześnie możliwość rozwiązania umowy. Nierozważnie zastosowana jest niebezpieczna, ponieważ zawieszenie świadczenia wykraczającego poza to, co usprawiedliwia niewywiązanie się drugiej strony, samo w sobie stanowi naruszenie umowy. Zawieszenie musi być proporcjonalne do tego, co zostało wstrzymane, i powinno zostać przekazane na piśmie z podaniem przyczyny.
Dwie drogi do rozwiązania
Rozwiązanie spółki następuje na mocy pisemnego oświadczenia lub postanowienia sądu, a wybór ten ma charakter strategiczny.
Rozwiązanie pozasądowe
Artykuł 6:267 BW pozwala stronie uprawnionej na rozwiązanie umowy poprzez pisemne oświadczenie skierowane do drugiej strony. Jest to czynność jednostronna: wywołuje skutek z chwilą otrzymania i nie wymaga zgody ani zatwierdzenia przez sąd. Jest szybka i tania, a także stanowi drogę postępowania w zdecydowanej większości spraw handlowych.
Oświadczenie powinno być jednoznaczne. Należy wyraźnie stwierdzić, że umowa zostaje rozwiązana, w sposób, który nie może być interpretowany jako kolejne ostrzeżenie lub propozycja negocjacji. Należy określić umowę według daty i przedmiotu. Należy wskazać wadę i odwołać się do zawiadomienia o niewykonaniu zobowiązania oraz terminu, który upłynął. Należy określić, czy rozwiązanie jest całkowite, czy częściowe, a jeśli częściowe, to jakie dokładnie zobowiązania obejmuje. Należy wyraźnie zastrzec sobie prawo do odszkodowania. Należy również wysłać je w sposób potwierdzający odbiór, listem poleconym lub kurierem za potwierdzeniem odbioru, zachowując dowód nadania.
Słabością tej drogi jest to, że jest tak dobra, jak uzasadnienie. Oświadczenie złożone bez ważnego uzasadnienia nie rozwiązuje umowy; pozostawia Cię w sytuacji naruszenia umowy, która wciąż obowiązuje, a druga strona może wówczas rozwiązać umowę przeciwko Tobie i dochodzić swoich praw. Ta asymetria sprawia, że przygotowanie jest ważniejsze niż sam list.
Rozwiązanie sądowe
Alternatywą jest zwrócenie się do sądu o rozwiązanie umowy. Jest to wolniejsze i droższe rozwiązanie, a zarazem właściwe w trzech sytuacjach: gdy druga strona z pewnością zakwestionuje podstawy, a Ty chcesz mieć pewność orzeczenia; gdy fakty są rzeczywiście dobrze wyważone, ponieważ sąd może rozwiązać umowę ze skutkiem od ustalonej przez siebie daty; oraz gdy rozwiązanie umowy musi zostać połączone z nakazem, który może wydać wyłącznie sąd, takim jak orzeczenie o zasądzeniu odszkodowania z majątku drugiej strony.
W pilnych przypadkach można wszcząć postępowanie zabezpieczające w celu uzyskania zarządzeń powiązanych, takich jak wstrzymanie wykonania umowy lub uniemożliwienie skorzystania z gwarancji bankowej, chociaż ostateczne rozwiązanie umowy podlega postępowaniu merytorycznemu.
Co się dzieje po rozwiązaniu
Rozwiązanie umowy nie reguluje rachunku, lecz go otwiera. Artykuł 6:271 BW zwalnia obie strony z zobowiązań, na które rozwiązanie umowy ma wpływ, a w przypadku gdy świadczenie zostało już wykonane, zastępuje je zobowiązaniem do jego cofnięcia. Działa to w obie strony, co jest kwestią najczęściej pomijaną przez przedsiębiorców: strona rozwiązująca umowę musi również zwrócić to, co otrzymała.
Cofnięcie tego, co zostało wykonane
Dostarczone towary podlegają zwrotowi, a zapłacone kwoty – zwrotowi. Zobowiązania mają charakter wzajemny, co oznacza, że każda ze stron może wstrzymać się z własnym zwrotem do czasu wykonania zobowiązania przez drugą stronę, a w praktyce rozliczenie wzajemnego zwrotu jest zazwyczaj uzgadniane wraz z samym rozwiązaniem umowy. Jeżeli w międzyczasie towar uległ pogorszeniu lub był używany, strona zwracająca może być zobowiązana do zapłaty odszkodowania za obniżenie wartości, a jeżeli pogorszenie wynika z wady towaru, zazwyczaj pokrywa je dostawca.
Kiedy cofnięcie jest niemożliwe
Usług nie można zwrócić. Udzielono porady, pomalowano ścianę, skonfigurowano oprogramowanie. Artykuł 6:272 BW zastępuje obowiązek unieważnienia, gdy jego charakter to uniemożliwia, obowiązkiem zapłaty wartości otrzymanego świadczenia. Wartość ta nie jest automatycznie ceną umowną: jest to rzeczywista wartość świadczenia dla odbiorcy w momencie jego otrzymania, a jeżeli świadczenie nie odpowiadało należnej kwocie, wartość należna jest ograniczona do faktycznie uzyskanej korzyści.
To właśnie ta zasada rozstrzyga większość sporów dotyczących projektów niedokończonych. Klient, który rozwiązuje umowę z wykonawcą po ukończeniu części prac, nie może zatrzymać ukończonej pracy za darmo, ale nie jest również zobowiązany do zapłaty ceny za prace, które okazały się wadliwe. Ustalenie wartości zazwyczaj wymaga eksperta i to właśnie on jest kluczowy w negocjacjach.
Uszkodzenia na górze
Rozwiązanie umowy i odszkodowanie kumulują się. Artykuł 6:277 BW zobowiązuje stronę, której uchybienie dało podstawę do rozwiązania umowy, do naprawienia szkody poniesionej przez drugą stronę w wyniku rozwiązania umowy, a nie jej wykonania, a ogólne zasady zawarte w artykule 6:74 BW pozwalają na dochodzenie odszkodowania za straty poniesione w wyniku samego naruszenia umowy. Zazwyczaj istotne są dodatkowe koszty uzyskania takiego samego świadczenia w innym miejscu, straty spowodowane opóźnieniem, poniesione wydatki oraz utracone korzyści, jeśli można je udowodnić.
Obowiązują dwa ograniczenia. Odszkodowanie na podstawie artykułu 6:74 BW wymaga, aby niewykonanie zobowiązania było przypisane dłużnikowi, czego samo rozwiązanie umowy nie wymaga, więc dostawca, który może powołać się na siłę wyższą, może stanąć w obliczu rozwiązania umowy bez konieczności wypłaty odszkodowania. Strata musi być przyczynowo związana z naruszeniem i nie może być zbyt odległa; artykuł 6:98 BW ogranicza odszkodowanie do szkody, którą można zasadnie przypisać zdarzeniu, biorąc pod uwagę jego charakter i charakter odpowiedzialności. Należy zachować dowód transakcji zastępczej, ponieważ różnica w cenie jest najłatwiejszym do udowodnienia i najczęściej przyznawanym źródłem straty.
Co przetrwa rozpad
Nie wszystko w umowie znika. Postanowienia, które mają obowiązywać po jej wygaśnięciu, zasadniczo nadal obowiązują, w tym zobowiązania do zachowania poufności, klauzule wyboru prawa właściwego i jurysdykcji, umowy arbitrażowe, klauzule dotyczące kar umownych za wcześniejsze naruszenia oraz, w zależności od ich brzmienia, klauzule o ograniczeniu odpowiedzialności. Ma to znaczenie przy podejmowaniu decyzji o miejscu i sposobie wniesienia roszczenia, dlatego warto przeczytać umowę pod kątem obowiązujących postanowień przed wysłaniem oświadczenia, a nie później.
Limity czasowe
Działają trzy różne zegary, dlatego często są mylone.
Obowiązek reklamacyjny określony w artykule 6:89 BW biegnie od momentu wykrycia wady lub rozsądnego jej wykrycia i jest mierzony w rozsądnym terminie, a nie w stałym. Jest to pierwszy i najkrótszy z trzech terminów.
Roszczenie o dochodzenie wykonania zobowiązania umownego podlega pięcioletniemu terminowi przedawnienia zgodnie z art. 3:307 BW, który co do zasady rozpoczyna się w dniu następującym po dniu wymagalności zobowiązania. Po wygaśnięciu tego roszczenia rozwiązanie umowy nie może być już uznane za krok w dobrym kierunku, chociaż prawo holenderskie zachowuje możliwość powoływania się przez stronę na brak wykonania zobowiązania w celu obrony przed roszczeniem o dochodzenie wykonania.
Roszczenie odszkodowawcze podlega odrębnemu pięcioletniemu okresowi przedawnienia zgodnie z art. 3:310 BW, który rozpoczyna się w dniu, w którym poszkodowany dowiedział się zarówno o szkodzie, jak i o osobie odpowiedzialnej, z długim okresem przedawnienia wynoszącym dwadzieścia lat od zdarzenia. Przedawnienie można przerwać pisemnym zawiadomieniem o jednoznacznym zastrzeżeniu praw, co jest rutynowym i tanim środkiem ochronnym.
Gdzie rozwiązania idą źle
Schemat powstawania porażek jest spójny i każdego elementu na tej liście można uniknąć.
Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Jest to najczęstsze i najbardziej szkodliwe rozwiązanie. Wykonanie umowy było nadal możliwe, nie wysłano zawiadomienia o złożeniu wypowiedzenia lub w zawiadomieniu nie określono konkretnego terminu, a zatem oświadczenie jest bezskuteczne. Strona, która rozwiązała umowę, sama narusza umowę, która nigdy nie została rozwiązana.
Wyznaczenie terminu, który nie jest terminem. Wezwanie drugiej strony do wykonania zobowiązania „niezwłocznie” lub „bez dalszej zwłoki” nie powoduje niewykonania zobowiązania. Podaj datę.
Złożenie skargi za późno. Miesiące rozmów handlowych na temat wady, a następnie formalne stanowisko po rozpadzie relacji, to standardowa droga do obrony w oparciu o artykuł 6:89 BW. Złóż skargę na piśmie od samego początku, nawet jeśli zamierzasz rozwiązać ją polubownie.
Rozpuszczanie całości, gdy dotyczy tylko jej części. Nieproporcjonalne rozpuszczanie to właśnie to, czego dotyczy wyjątek w artykule 6:265(1) BW. Rozważ najpierw częściowe rozpuszczanie i uzasadnij, dlaczego całkowite rozpuszczanie jest uzasadnione, jeśli zdecydujesz się na tę drogę.
Niejednoznaczne sformułowania. Listy grożące rozwiązaniem, proponujące rozwiązanie lub stwierdzające, że autor uważa umowę za wygasłą, są zazwyczaj uznawane za nierozwiązujące niczego. Powiedz, że umowa jest rozwiązana, i napisz to jednym zdaniem.
Brak dowodu odbioru. Oświadczenie wchodzi w życie z chwilą odbioru. W praktyce często wystarczy sam e-mail, ale przy znacznych kwotach warto dodać list polecony.
Ignorując zwrot kosztów płynący w drugą stronę. Przed rozwiązaniem umowy, przeanalizuj obie strony: co musisz zwrócić lub zapłacić, a co odzyskasz. Rozwiązanie umowy, które jest zgodne z prawem, ale pod względem finansowym gorsze od wykonania umowy, nie jest wygraną. W przypadku bliskich wyników, negocjowanie ugody lub dochodzenie odszkodowania przy jednoczesnym utrzymaniu umowy w mocy jest często lepszym rozwiązaniem komercyjnym.
Pomijając przepisy sektorowe. Ogólne prawo umów jest zastępowane lub uzupełniane w kilku obszarach. Umowy konsumenckie niosą ze sobą obowiązkowe zabezpieczenia, których nie można wyłączyć, a nasz przegląd holenderskiego prawa dotyczącego ochrony konsumentów w umowach je określa. Umowy o pracę nie są w ogóle rozwiązywane na mocy tych przepisów: umowa o pracę jest rozwiązywana w drodze postępowania przewidzianego w prawie pracy, które jest odrębne i znacznie bardziej restrykcyjne. Umowy najmu i umowy agencyjne również mają własne systemy. Przed skorzystaniem z nich należy sprawdzić, czy mają zastosowanie przepisy ogólne; nasz przewodnik po prawie umów w Holandii przedstawia szersze ramy.
Sekwencja praktyczna
Skrócony do najistotniejszych szczegółów proces przebiega następująco: Należy ustalić i udokumentować wadę, podając daty i dowody. Należy niezwłocznie złożyć pisemną reklamację, szczegółowo opisując wadę i zastrzegając sobie swoje prawa. Należy sprawdzić w umowie termin ostateczny, klauzulę rozwiązania umowy, procedurę wypowiedzenia, ograniczenie odpowiedzialności oraz wszelkie pozostałe postanowienia. Jeśli wykonanie jest nadal możliwe i żaden z wyjątków nie ma zastosowania, należy wysłać zawiadomienie o zwłoce, określając konkretną i realistyczną datę, oraz udowodnić dostawę. Należy rozważyć zawieszenie wykonania umowy w międzyczasie, w sposób proporcjonalny i na piśmie.
Następnie, przed upływem terminu, przeanalizuj wynik finansowy w obu kierunkach: co odzyskasz, co musisz zwrócić lub zapłacić, a także jakie szkody możesz faktycznie udowodnić. Zdecyduj się na całkowite rozwiązanie umowy, częściowe rozwiązanie umowy, odszkodowanie z zachowaniem ważności umowy lub negocjowane rozwiązanie umowy. Jeśli zdecydujesz się na rozwiązanie umowy, zrób to w jednym jednoznacznym piśmie, które określi umowę, poda jej uzasadnienie, określi zakres i zastrzeże prawo do odszkodowania. Zachowaj dowody na to, co wydarzyło się później, ponieważ transakcja zastępcza jest zazwyczaj miarą Twojej straty.
Często zadawane pytania dotyczące rozwiązania umowy
Poniższe odpowiedzi odpowiadają na pytania najczęściej zadawane przez klientów. Opisują one ogólną sytuację w prawie holenderskim: to, czy dana umowa może zostać rozwiązana i na jakich warunkach, zależy od jej brzmienia i faktów.
Czy mogę częściowo rozwiązać umowę?
Zdecydowanie. Prawo holenderskie przewiduje częściowe rozwiązanie umowy, znane jako „gedeeltelijke ontbinding” . To niezwykle przydatne narzędzie, gdy naruszenie nie wpływa negatywnie na całą umowę, ale ogranicza się do jej konkretnego fragmentu. Pozwala to na bardziej rozsądne rozwiązanie niż zerwanie całej umowy.
Załóżmy, że zamówiłeś zestaw mebli na zamówienie: stół jadalny, sześć krzeseł i pasującą do niego kredens. Stół i krzesła są dostarczone i są idealne, ale kredens jest ewidentnie wadliwy i nie spełnia uzgodnionych standardów. W takim przypadku zerwanie całej umowy byłoby przesadą.
Zamiast tego możesz zdecydować się na częściowe rozwiązanie umowy tylko dla sideboardu. Oto jak to wygląda:
Możesz zatrzymać stół i krzesła, płacisz za nie zgodnie z umową.
Wadliwą kredens należy odesłać do sprzedawcy.
Sprzedawca jest zobowiązany zwrócić Państwu część zapłaty, jaka została uiszczona za kredens.
Przeszkody prawne w przypadku częściowego rozwiązania umowy są takie same jak w przypadku całkowitego rozwiązania. Naruszenie musi być na tyle istotne, aby uzasadniać podjęcie działań, nawet jeśli dotyczy tylko jednego elementu układanki. Drobna, łatwa do wypolerowania rysa prawdopodobnie nie wystarczy, ale poważna wada strukturalna z pewnością tak. Pozwala to rozwiązać konkretny problem bez konieczności demontażu części umowy, które działają bez zarzutu.
Jaka jest różnica pomiędzy rozwiązaniem a unieważnieniem małżeństwa?
To z pewnością jedno z najważniejszych rozróżnień w holenderskim prawie umów. Pomieszanie tych dwóch pojęć może prowadzić do poważnych problemów prawnych i finansowych. Chociaż zarówno ontbinding (rozwiązanie), jak i vernietiging (unieważnienie) kończą umowę, działają na zupełnie innych podstawach prawnych i mają odmienne punkty wyjścia.
Oto prosty sposób na to: rozwiązanie dotyczy umowy, która narodziła się zdrowa, ale po drodze zachorowała. Unieważnienie dotyczy umowy, która od samego początku miała istotną wadę.
Kluczową różnicą jest skutek wsteczny . Unieważnienie działa wstecz, wymazując umowę, jakby nigdy nie istniała. Rozwiązanie działa dopiero od momentu jego zajścia, pozostawiając nienaruszone wcześniejsze życie i ważność umowy.
Przyjrzyjmy się bliżej najważniejszym różnicom:
Powód działania:
Rozwiązanie (Ontbinding): Wywołane przez niewykonanie umowy po jej zawarciu (tj. jej naruszenie).
Unieważnienie (Vernietiging): Wynika z zasadniczej wady w samym zawarciu umowy, np. oszustwa, przymusu, poważnego błędu lub bezprawnego wpływu.
Skutek prawny:
Rozwiązanie: Nie ma mocy wstecznej. Umowa była w pełni ważna aż do momentu rozwiązania. Głównym skutkiem jest powstanie obowiązku cofnięcia tego, co już zostało zrobione ( ongedaanmakingsverbintenissen ).
Unieważnienie: Ma ono skutek wsteczny. Z prawnego punktu widzenia umowa jest traktowana jako całkowicie nieważna – nigdy nie istniała. Wszelkie zapłacone pieniądze lub dostarczone towary zostały dokonane bez podstawy prawnej i podlegają zwrotowi zgodnie z zasadą nienależnej zapłaty.
To rozróżnienie staje się szczególnie istotne w przypadku upadłości. Jeśli dostarczyłeś towar, a następnie rozwiązałeś umowę, przysługuje Ci jedynie roszczenie o zwrot wartości, co czyni Cię kolejnym wierzycielem. Jeśli jednak możesz unieważnić umowę, możesz domagać się zwrotu swojego majątku, ponieważ prawo własności nigdy oficjalnie nie zostało przeniesione.
Ile mam czasu na rozwiązanie umowy?
Prawo do rozwiązania umowy nie jest czymś, co można zachować na zawsze. Prawo holenderskie przewiduje termin przedawnienia, aby zapewnić pewność prawną i uniemożliwić jednej ze stron bezterminowe grożenie drugiej stronie rozwiązaniem umowy. Aby chronić swoje prawa, należy działać terminowo.
Zasadniczo roszczenie o zapłatę z tytułu naruszenia umowy podlega przedawnieniu. Konkretnie, prawo do odstąpienia od umowy wygasa pięć lat po dowiedzeniu się o naruszeniu. Obowiązuje również bezwzględny termin przedawnienia wynoszący dwadzieścia lat od momentu, w którym doszło do naruszenia, niezależnie od momentu, w którym się o nim dowiedziałeś.
Ale poleganie tylko na tym pięcioletnim okresie to ryzykowna strategia. Jest jeszcze jedno kluczowe pojęcie prawne, które warto znać: „rechtsverwerking” , które oznacza utratę praw.
Zasada ta oznacza, że jeśli będziesz zwlekać bezczynnie przez nierozsądnie długi czas po odkryciu naruszenia, sąd może orzec, że utraciłeś prawo do rozwiązania umowy. Może się tak zdarzyć, jeśli Twoje milczenie lub bezczynność doprowadziły drugą stronę do uzasadnionego założenia, że zaakceptowałeś sytuację i nie podejmiesz żadnych dalszych działań.
Na przykład, jeśli dostawca dostarcza wadliwe materiały, a Ty miesiącami składasz nowe zamówienia, nie poruszając tematu, znacznie trudniej jest nagle zmienić zdanie i spróbować rozwiązać pierwotną umowę. Twoje zachowanie sugeruje, że zaakceptowałeś naruszenie.
Jaki jest zatem wniosek? Najlepszą praktyką jest zawsze działać zdecydowanie i szybko, gdy istnieją solidne podstawy do rozwiązania umowy. Czekanie nie tylko osłabia Twoją pozycję prawną, ale może również znacznie utrudnić zebranie dowodów i udowodnienie swojej racji. W sporach umownych szybka i jasna komunikacja jest Twoim największym sprzymierzeńcem.
W jaki sposób Law & More może pomóc
Law & More Doradzamy firmom i osobom prywatnym w kwestii możliwości i zasadności rozwiązania umowy. Oceniamy podstawy, sporządzamy zawiadomienie o niewykonaniu zobowiązania i oświadczenie o rozwiązaniu umowy, aby były one trwałe, obliczamy wysokość odszkodowania i odszkodowania dla obu stron, negocjujemy ugody, jeśli przynosi to lepszy rezultat, oraz prowadzimy spory sądowe, jeśli nie przynosi to rezultatu. Reprezentujemy również strony będące stroną w procesie rozwiązania umowy, gdzie zazwyczaj pytanie dotyczy tego, czy druga strona dopełniła wymogów prawnych. Jeśli umowa nie działa prawidłowo, prosimy o kontakt przed wysłaniem pisma, a nie dopiero po jego wysłaniu.
