Sankcje w Holandii: przepisy UE, egzekwowanie i przestrzeganie ich przez Holandię

Sankcje to wiążące środki ograniczające przyjęte przez Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych lub Radę Unii Europejskiej w celu zmiany zachowania państwa, podmiotu lub osoby fizycznej. W Holandii unijne przepisy dotyczące sankcji mają zastosowanie bezpośrednio, bez konieczności stosowania przepisów wykonawczych, a ustawa Sanctiewet z 1977 r. ustanawia krajowe ramy nadzoru i egzekwowania. Naruszenie tych przepisów jest przestępstwem gospodarczym, a odpowiedzialność nie zależy od wiedzy o tym, że kontrahent został umieszczony na liście.

Dla holenderskiej firmy przestrzeganie sankcji w Holandii rzadko jest kwestią polityki zagranicznej. Chodzi o to, czy dany klient, dostawca, przesyłka lub płatność zostanie objęta sankcjami, kto podejmie decyzję i co należy zrobić w przypadku ich wystąpienia. Niniejszy przewodnik przedstawia strukturę prawną, dwa zakazy, które dotyczą większości firm, holenderski system nadzoru oraz praktyczne kroki wymagane do przestrzegania sankcji w Holandii.

Skąd pochodzą zasady

Trzy warstwy działają jednocześnie i ich pomylenie jest najczęstszą przyczyną błędów.

Na szczeblu międzynarodowym Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjmuje środki niemilitarne na mocy artykułu 41 Karty Narodów Zjednoczonych. Środki te są wiążące dla państw członkowskich, ale same w sobie nie nakładają zobowiązań na przedsiębiorstwa holenderskie; muszą zostać najpierw uwzględnione w prawie UE lub prawie krajowym.

Na poziomie UE sankcje następują w drodze decyzji Rady w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, podejmowanej jednomyślnie. Decyzja ta jest wiążąca dla państw członkowskich, ale nie ma bezpośredniego zastosowania do przedsiębiorstw. Jeżeli środki wchodzą w zakres kompetencji Unii, a dotyczy to również środków finansowych i handlowych, Rada przyjmuje rozporządzenie na podstawie art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Rozporządzenie to jest bezpośrednio stosowane w każdym państwie członkowskim, w tym w Holandii, i jest instrumentem, z którym musi zapoznać się zespół ds. przestrzegania przepisów. Środki pozostające poza kompetencjami Unii, w szczególności embarga na broń i zakazy wjazdu, są wdrażane przez same państwa członkowskie.

Na poziomie krajowym ustawa Sanctiewet z 1977 r. stanowi podstawę holenderskich przepisów wykonawczych (sanctieregelingen), wyznacza organy nadzoru i łączy naruszenia z ustawą Wet op de economische delicten. Należy zwrócić uwagę na strukturę: Holandia nie zmienia ustawy Sanctiewet z 1977 r. za każdym razem, gdy UE przyjmuje pakiet przepisów. Rozporządzenie UE obowiązuje z mocy samego prawa, a instrumenty holenderskie regulują kwestie nadzoru, środków krajowych i egzekwowania prawa.

Porównanie przepisów i decyzji UE

Dlatego też środki finansowe wchodzą w życie w momencie opublikowania rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym, natomiast embargo na broń lub zakaz wizowy zależą od mechanizmów krajowych.

Główne rodzaje miar

Sankcje finansowe zamrażają fundusze i zasoby gospodarcze wyznaczonych osób i podmiotów oraz zakazują udostępniania im funduszy lub zasobów gospodarczych. Oznaczenia znajdują się na skonsolidowanej liście UE osób, grup i podmiotów objętych sankcjami finansowymi, prowadzonej przez Komisję Europejską i aktualizowanej często, czasami kilka razy w tygodniu.

Środki handlowe zakazują eksportu, importu, sprzedaży, dostawy lub transferu określonych towarów i technologii, niezależnie od tego, czy jest to osoba wyznaczona. System rosyjski, oparty na regulacjach sektorowych przyjętych w 2014 roku i znacznie rozszerzonych od 2022 roku, jest najbardziej rozbudowanym przykładem i obejmuje energię, produkty podwójnego zastosowania, zaawansowane technologie, dobra luksusowe, produkty żelazne i stalowe oraz diamenty. Równolegle obowiązują embarga na broń dla poszczególnych krajów, a także ograniczenia dotyczące minerałów konfliktowych.

Zakazy świadczenia usług to kategoria najczęściej pomijana, ponieważ dotyczą one firm, które w ogóle nie dostarczają usług. W zależności od systemu, świadczenie usług księgowych, audytorskich, doradztwa podatkowego, prawnego, IT, inżynieryjnych, architektonicznych i doradztwa zarządczego podmiotom z siedzibą w kraju objętym zakazem może zostać całkowicie zakazane.

Środki dotyczące podróży i dyplomacji obejmują zakazy wjazdu obowiązujące w strefie Schengen oraz zawieszenie kontaktów dyplomatycznych. Dotyczą one głównie osób fizycznych, a nie firm handlowych, ale sygnalizują prawdopodobieństwo rozwoju sytuacji związanej z umieszczeniem na liście.

Dwa zakazy, które dotyczą większości firm

Zamrożenie aktywów ma dwa różne skutki, a firmy zazwyczaj rozumieją tylko pierwszy. Zamraża to, co posiada wyznaczona osoba, i zabrania komukolwiek udostępniania jej funduszy lub zasobów ekonomicznych, bezpośrednio lub pośrednio . Drugie ograniczenie wiąże się z odpowiedzialnością, ponieważ dotyczy zwykłych transakcji handlowych niezwiązanych z rachunkiem bankowym: dostawy towarów, świadczenia usług, zapłaty faktury, zwolnienia kaucji lub udzielenia kredytu.

Własność i kontrola

Słowo „pośrednio” zostało określone w dokumencie Rady UE „Najlepsze praktyki w zakresie skutecznego wdrażania środków ograniczających”. Zgodnie z wersją zaktualizowaną w lipcu 2024 r. podmiot jest traktowany jako własność osoby wyznaczonej, jeżeli osoba ta posiada pięćdziesiąt procent lub więcej praw własności lub posiada udział większościowy, a udziały kilku osób wyznaczonych są sumowane w celu osiągnięcia tego progu. Osobno, podmiot może zostać objęty kontrolą, ponieważ osoba wyznaczona kontroluje go, co może wynikać z uprawnienia do powoływania lub odwoływania kadry kierowniczej, z faktycznie wywieranego dominującego wpływu lub z ustaleń, które pozostawiają formalną własność poniżej progu, podczas gdy faktyczne podejmowanie decyzji odbywa się gdzie indziej.

Wytyczne wymieniają również wskaźniki, które powinny skłonić do dokładniejszej analizy: akcje przeniesione krótko przed lub po wyznaczeniu, opcje odkupu, członkowie rodziny lub wieloletni współpracownicy występujący jako akcjonariusze oraz łańcuchy korporacyjne działające w jurysdykcjach o ograniczonej przejrzystości. Weryfikacja nazwy klienta na liście nie daje odpowiedzi na żadne z tych pytań. Analiza własności musi obejmować cały łańcuch aż do ostatecznych beneficjentów rzeczywistych, a w przypadku niejasnych struktur, bezpieczną opcją jest odmowa, a nie przejęcie.

Należy pamiętać, że ten test pięćdziesięciu procent nie jest tym samym, co próg dwudziestu pięciu procent stosowany do identyfikacji beneficjentów rzeczywistych zgodnie z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Oba testy pokrywają się pod względem wykorzystywanych danych, ale odpowiadają na różne pytania, a stosowanie progu przeciwdziałania praniu pieniędzy do oceny sankcji jest powtarzającym się i kosztownym błędem.

Podstęp

Każde rozporządzenie UE w sprawie sankcji zawiera zakaz świadomego i celowego uczestnictwa w działaniach, których celem lub skutkiem jest obejście tych środków. Jest to samodzielne przestępstwo. Restrukturyzacja transakcji w taki sposób, aby towary trafiały na rynek docelowy za pośrednictwem państwa trzeciego, wprowadzenie pośrednika w celu ukrycia tożsamości użytkownika końcowego lub podział płatności w celu utrzymania jej poniżej progu sprawozdawczości, może stanowić naruszenie tego zakazu, nawet jeśli każdy pojedynczy krok, rozpatrywany osobno, byłby zgodny z prawem. Od 2023 roku kilka systemów nałożyło również na eksporterów obowiązek dochowania należytej staranności, aby zapobiec reeksportowi towarów objętych wykazem do Rosji, co przenosi część ciężaru na kontrakt.

Kto nadzoruje i egzekwuje w Holandii

Odpowiedzialność jest podzielona, ​​a wiedza o tym, do którego organu się zwrócić, pozwala zaoszczędzić sporo czasu.

De Nederlandsche Bank i Urząd ds. Rynków Finansowych nadzorują przestrzeganie ustawy Sanctiewet z 1977 r. przez instytucje finansowe w ramach swoich kompetencji. Oceniają one, czy procedury instytucji w zakresie identyfikacji relacji i transakcji na podstawie list sankcyjnych są odpowiednie, a także mogą nakładać grzywny administracyjne i nakazy karne. W przypadku zidentyfikowania przez instytucję osoby wskazanej wśród swoich relacji, instytucja musi niezwłocznie powiadomić o tym swojego nadzorcę, korzystając z przepisanego formularza sprawozdawczego; DNB i AFM przekazują te raporty do Ministerstwa Finansów.

Służba Celna, a w jej ramach Centrale Dienst voor In- en Uitvoer, egzekwuje przepisy handlowe na granicy oraz zajmuje się wydawaniem licencji i zezwoleń na towary. Ministerstwo Spraw Zagranicznych kieruje polityką sankcji i krajowymi przepisami wykonawczymi. Dochodzenie karne należy do FIOD, a ściganie do Openbaar Ministerie, ponieważ naruszenie Sanctiewet 1977 jest przestępstwem gospodarczym w rozumieniu Wet op de economische delicten.

W przypadku firmy, która nie jest instytucją finansową, nie ma jednego organu nadzoru ani okresowych kontroli, co często jest błędnie interpretowane jako brak obowiązku. Zakazy zawarte w przepisach UE dotyczą bezpośrednio wszystkich, a brak organu nadzoru oznacza po prostu, że pierwszy kontakt z organami będzie prawdopodobnie dochodzeniem, a nie wizytą w celu sprawdzenia zgodności.

Kary i odpowiedzialność karna

Naruszenie przepisów dotyczących sankcji jest w Holandii przestępstwem gospodarczym. Może być ścigane jako wykroczenie lub, w przypadku umyślnego popełnienia, jako przestępstwo, a dostępne sankcje obejmują karę pozbawienia wolności, grzywny, przepadek uzyskanych środków oraz nakaz zamknięcia działalności gospodarczej lub cofnięcia praw. Wysokość grzywien jest ustalana w ustawowych kategoriach, które są okresowo aktualizowane, a w przypadku firm sąd może nałożyć grzywnę w wyższej kategorii, jeśli standardowa wysokość grzywny jest niewystarczająca; kwoty należy zawsze sprawdzać w oparciu o obowiązujący tekst, a nie o liczbę podaną w artykule. Kary administracyjne nakładane przez DNB lub AFM na instytucje finansowe są nakładane równolegle z odpowiedzialnością karną i nie stanowią jej alternatywy.

Na poziomie UE dyrektywa (UE) 2024/1226 w sprawie definicji przestępstw i kar za naruszenie unijnych środków ograniczających została opublikowana 29 kwietnia 2024 r. i miała zostać transponowana przez państwa członkowskie do 20 maja 2025 r. Nakłada ona na państwa członkowskie obowiązek kryminalizacji określonej listy zachowań, w tym udostępniania środków wskazanej osobie, ukrywania beneficjenta rzeczywistego, niezgłaszania ich w przypadkach, gdy jest to wymagane, oraz naruszania ograniczeń handlowych. Określa ona również minimalne kary maksymalne, sięgające co najmniej pięciu lat pozbawienia wolności, w przypadku najpoważniejszych przestępstw. Ustanawia również sankcje za naruszenia jako przestępstwo bazowe w przypadku prania pieniędzy, co ma znaczenie, ponieważ otwiera drugą drogę do ścigania i dochodzenia roszczeń wynikających z przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Nasz artykuł na temat prania pieniędzy i nietypowych transakcji w prawie holenderskim omawia to nakładanie się przepisów.

Odpowiedzialność nie ogranicza się do samej spółki. Dyrektorzy i członkowie zarządu mogą być ścigani osobiście, jeśli wydali polecenie lub, wiedząc o postępowaniu, nie podjęli interwencji. Konsekwencje wizerunkowe i bankowe często wyprzedzają jakiekolwiek rozstrzygnięcie prawne: bank, który zidentyfikuje problem z sankcjami, zazwyczaj najpierw zamrozi płatność, a następnie zadaje pytania.

Czego tak naprawdę wymaga zgodność

Podstawa przestrzegania sankcji w Holandii jest niewielka i mało atrakcyjna. Sprawdzaj klientów, dostawców, pośredników, udziałowców i użytkowników końcowych pod kątem skonsolidowanej listy UE i ponownie sprawdzaj istniejące portfolio za każdym razem, gdy lista ulega zmianie, a nie tylko podczas wdrażania, ponieważ oznaczenia wchodzą w życie natychmiast, a istniejąca relacja staje się bezprawna z dnia na dzień. Przeanalizuj własność i kontrolę w całym łańcuchu dostaw, a nie tylko nazwę w umowie. Określ przeznaczenie końcowe i użytkownika końcowego towarów oraz zapisz sposób ich ustalenia.

Uwzględnij pozycję w umowie. Oświadczenia i gwarancje dotyczące sankcji, obowiązek powiadomienia o zmianie właściciela, klauzula zakazu reeksportu w systemach, które jej wymagają, oraz prawo do rozwiązania lub zawieszenia umowy, które obowiązuje bez naruszenia, są standardowe i znacznie łatwiejsze do uzgodnienia przed podpisaniem umowy niż po jej podpisaniu. Nasze wytyczne dotyczące międzynarodowych umów handlowych obejmują interakcje tych klauzul z resztą umowy.

W przypadku pojawienia się trafienia, należy przerwać. Nie wydawaj towarów, nie dokonuj płatności i nie informuj kontrahenta o tym, że prowadzisz dochodzenie, ponieważ samo to może ułatwić obejście przepisów. Sprawdź, czy jest to zgodne z prawdą, zarejestruj analizę, zamroź to, co powinno zostać zamrożone, i powiadom właściwy organ. Instytucje finansowe niezwłocznie zgłaszają sprawę swojemu organowi nadzoru; inne firmy powinny zasięgnąć porady, do którego organu zwrócić się w sprawie danego systemu. Działanie najpierw, a następnie pytanie to w tym przypadku błędna kolejność, ponieważ obowiązek zamrożenia wchodzi w życie natychmiast.

Wyjątki, odstępstwa i wykreślenia z listy

Przepisy dotyczące sankcji zawierają własne mechanizmy bezpieczeństwa, a ich stosowanie jest procesem formalnym, a nie negocjacjami. W załączniku do każdego rozporządzenia wymieniono właściwy organ krajowy dla każdego państwa członkowskiego, a wniosek o derogację kierowany jest do wskazanego tam organu w przypadku Holandii. Zezwolenia na handel są rozpatrywane przez Służbę Celną za pośrednictwem Centrale Dienst voor In- en Uitvoer; odstępstwami od zamrożenia środków finansowych zajmuje się odpowiednie ministerstwo.

Podstawy są określone w samym rozporządzeniu i są węższe, niż oczekuje większość wnioskodawców. Typowe kategorie obejmują podstawowe potrzeby wyznaczonej osoby fizycznej, uzasadnione honoraria zawodowe, płatności należne na mocy umowy zawartej przed wyznaczeniem, cele humanitarne oraz, w niektórych systemach, sprzedaż przedsiębiorstwa przez stronę związkową. Wniosek jest rozpatrywany lub odrzucany na podstawie dokumentacji: umowy, daty jej zawarcia, przepływu płatności, użytkownika końcowego oraz powodu zastosowania podstawy odstępstwa. Przetwarzanie trwa tyle, ile potrzeba, a nie da się rozsądnie określić harmonogramu, dlatego wnioski należy składać tak wcześnie, jak pozwalają na to fakty.

Wyznaczona osoba lub podmiot może również zakwestionować sam wpis, zwracając się do Rady o jego ponowne rozpatrzenie, a jeśli to się nie powiedzie, wnosząc skargę o unieważnienie do Sądu Unii Europejskiej w wymaganym terminie. Jest to droga specjalistyczna, odmienna od derogacji, a terminy są ścisłe.

Gdzie pojawiają się powtarzające się problemy

Łańcuchy własnościowe stwarzają najwięcej problemów. Kontrahent, który sam nie jest notowany, może być własnością lub być kontrolowany przez kogoś, kto jest notowany, a wpis w rejestrze dwa poziomy wyżej tego nie zaznaczy. W przypadku, gdy struktury nie da się rozwiązać, należy traktować niepewność jako ustalenie, a nie jako jego brak.

Drugim powtarzającym się problemem jest rozrost zakresu w samych systemach. Pakiety sankcji dodają kategorie towarów, przedłużają zakazy świadczenia usług i zaostrzają progi kilka razy w roku, więc narzędzie kontroli skonfigurowane dwa lata temu będzie sprawdzać zgodność z wczorajszymi przepisami. Subskrybuj aktualizacje i sprawdzaj konfigurację, a nie tylko alerty.

Trzecim problemem są sprzeczne zobowiązania. Sankcje Stanów Zjednoczonych często wykraczają poza zakres środków UE, a klauzula umowna wymagająca przestrzegania środków USA może narazić holenderską firmę na naruszenie Rozporządzenia (WE) 2271/96, unijnego prawa blokującego, które zakazuje przestrzegania niektórych wymienionych środków eksterytorialnych. W przypadku gdy oba systemy dotyczą tej samej transakcji, wymaga to analizy prawnej przed podpisaniem klauzuli, a nie po odmowie płatności.

Czwartym założeniem jest, że transakcje wewnątrzgrupowe są bezpieczne. Nie są: transfer do spółki zależnej w wybranej jurysdykcji lub usługa świadczona z Holandii na rzecz podmiotu grupy w tym kraju są oceniane na tej samej podstawie, co transakcja z podmiotem zewnętrznym.

Gdzie sprawdzić

Warto korzystać bezpośrednio z trzech głównych źródeł, a nie z podsumowań. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej zawiera autentyczny tekst każdego rozporządzenia i każdej zmiany i jest jedyną wersją, na której należy opierać swoje porady. Komisja Europejska prowadzi mapę sankcji UE i skonsolidowany wykaz oznaczeń, a także odpowiedzi na często zadawane pytania dotyczące poszczególnych systemów. De Nederlandsche Bank publikuje wytyczne dotyczące Sanctiewet 1977 dla instytucji nadzorowanych, w tym dotyczące formularza sprawozdawczego i podziału obowiązków między organami. W przypadku gdy proponowana transakcja rzeczywiście znajduje się na granicy, wniosek o wytyczne lub odstępstwo jest lepszy niż osąd rynkowy, który nie został nigdzie odnotowany.

W jaki sposób Law & More może pomóc

Doradzamy holenderskim i międzynarodowym przedsiębiorstwom w zakresie stosowania unijnego i holenderskiego prawa sankcji do konkretnych transakcji, analizy własności i kontroli, tworzenia klauzul sankcji w umowach handlowych, wniosków o derogacje i licencje oraz obrony w przypadku wszczęcia dochodzenia. Jeśli zidentyfikowałeś potencjalne podobieństwo lub bank zamroził płatność, skontaktuj się z nami przed udzieleniem odpowiedzi. Nasze poradniki z zakresu prawa korporacyjnego obejmują szersze ramy zgodności, w których osadzone są sankcje.