Rozstanie z umową o wspólnym pożyciu w Holandii

Rozwiązanie umowy o wspólnym pożyciu (samenlevingscontract) oznacza rozwiązanie umowy, a nie rozwiązanie związku prawnego. Nie ma udziału sądu, nic nie jest rejestrowane w gminie, a umowa wygasa z chwilą wypowiedzenia jej przez jednego z partnerów w sposób określony w umowie. To, co następuje później, to najtrudniejsza część: partnerzy niebędący w związku małżeńskim nie mają wspólności majątkowej, ustawowego obowiązku alimentacyjnego ani ustawowego wyrównania emerytur, więc podział domu, majątku i długów podlega temu, co zostało uzgodnione między małżonkami, oraz zwykłemu prawu własności.

Czym jest umowa o wspólnym pożyciu, a czym nie jest

Umowa o wspólnym pożyciu to prywatna umowa, w większości przypadków sporządzana przez notariusza (notaris), w której partnerzy niebędący w związku małżeńskim ustalają, co uważają za wspólne, jak dzielą się kosztami utrzymania gospodarstwa domowego oraz co się stanie w przypadku separacji lub śmierci jednego z nich. Jest to przydatny dokument, ale nie jest to małżeństwo w lżejszej formie. Wspólne zamieszkiwanie nie tworzy wspólności majątkowej w rozumieniu prawa holenderskiego i nie czyni żadnego z partnerów spadkobiercą drugiego.

Dlatego umowa ma tak duże znaczenie po zakończeniu związku. Między małżonkami i zarejestrowanymi partnerami, Księga 1 holenderskiego Kodeksu Cywilnego domyślnie ustanawia pełne ramy: małżeński ustrój majątkowy, obowiązek alimentacyjny, wyrównanie emerytur zgodnie z ustawą Wet verevening pensioenrechten bij scheiding oraz prawa spadkowe. Między konkubentami żadne z tych praw nie obowiązuje automatycznie. Wiążące jest tylko to, co oboje spisaliście, a wszystko, co pominęliście, opiera się na ogólnym prawie własności, gdzie punktem wyjścia jest to, że każdy z was zachowuje to, co należy do niego, a podziałowi podlegają tylko aktywa rzeczywiście wspólne.

Praktyczną konsekwencją jest to, że jakość pierwotnej umowy decyduje o tym, jak łatwo będzie przeprowadzić separację. Umowa, która określa udziały we własności domu, zawiera klauzulę ugody dotyczącą nierównych udziałów i określa sposób podziału majątku wspólnego, doprowadzi do krótkiego i niezauważalnego rozstania. Jednostronicowa umowa, która nie zawiera niczego więcej poza tym, że partnerzy mieszkają razem, nie będzie tego robić.

Zakończenie umowy o wspólnym pożyciu: krok formalny

Sama umowa określa sposób jej rozwiązania. Prawie każda notarialna umowa o wspólnym pożyciu zawiera klauzulę rozwiązania umowy, która pozwala każdemu z partnerów na jednostronne wypowiedzenie umowy, czasami z krótkim okresem wypowiedzenia. Przeczytaj najpierw tę klauzulę, ponieważ decyduje ona zarówno o sposobie, jak i dacie rozwiązania umowy. Wyślij wypowiedzenie listem poleconym, podaj datę zakończenia wspólnego pożycia, odwołaj się do klauzuli rozwiązania umowy i poproś o pisemne potwierdzenie. Zachowaj dowód nadania: data rozwiązania umowy decyduje o zakończeniu związku partnerskiego, o terminie ponownego obliczenia świadczeń i przywilejów oraz o terminie zakończenia biegu wzajemnych zobowiązań wynikających z umowy.

Nie ma procedury sądowej ani rejestracji w urzędzie stanu cywilnego, co stanowi jaskrawy kontrast z rozwodem lub rozwiązaniem zarejestrowanego związku partnerskiego . Ta prostota jest prawdziwą zaletą, ale oznacza również, że nikt nie sprawdza, czy wszystkie szczegóły zostały dopięte na ostatni guzik. Samo rozwiązanie umowy nie powoduje podziału domu, zamknięcia wspólnego konta, wykluczenia któregokolwiek z małżonków z kredytu hipotecznego ani uregulowania kwestii dzieci. To oddzielne kroki, a list z wypowiedzeniem jest tylko pierwszym z nich.

Porównanie trzech form relacji

Ograniczona wspólność majątkowa, która ma zastosowanie do małżeństw i zarejestrowanych związków partnerskich zawartych 1 stycznia 2018 r. lub później, pozostawia poza wspólnością istniejące wcześniej aktywa, darowizny i spadki. Ten ustrój nie ma odpowiednika dla osób pozostających w konkubinacie: nie istnieje dla nich żadna wspólność, a jedynie współwłasność konkretnych aktywów nabytych wspólnie.

Podział wspólnego domu

Dom jest zazwyczaj największą rzeczą i tym, którego naprawa zajmuje najwięcej czasu. Liczy się przede wszystkim sytuacja prawna, a nie to, kto za co zapłacił w praktyce.

Dom zajmowany przez właściciela

Jeśli w akcie przeniesienia własności zarejestrowanym w KADASTRZE widnieją oba nazwiska, jesteście współwłaścicielami domu, co w prawie holenderskim nazywa się wspólnością prostą: jeden majątek jest wspólną własnością. Księga 3 holenderskiego Kodeksu Cywilnego pozwala każdemu ze współwłaścicieli na żądanie podziału wspólnego majątku w dowolnym momencie, więc żaden z partnerów nie może być zmuszony do pozostania współwłaścicielem na czas nieokreślony. Podział zazwyczaj oznacza jedną z dwóch rzeczy: jeden ze współwłaścicieli przejmuje udział drugiego i wypłaca jego wartość albo dom zostaje sprzedany, a dochód netto zostaje podzielony.

Udziały są zapisane w akcie notarialnym i nie są automatycznie równe w ujęciu ekonomicznym. Jeśli jeden z partnerów wniósł większą część ceny zakupu ze środków prywatnych lub zapłacił większą część rat kredytu hipotecznego, korekta musi wynikać z umowy o wspólnym pożyciu lub z zawartej w niej klauzuli ugodowej. Bez takiej klauzuli późniejsze odzyskanie nierównego wkładu jest trudne i często wymaga udowodnienia pożyczki lub umowy, która nigdy nie została spisana. Jest to najczęstsze źródło sporów między osobami pozostającymi w separacji.

Hipoteka to odrębny problem z odrębną stroną umowy. Obaj partnerzy odpowiadają solidarnie wobec kredytodawcy, co oznacza, że ​​bank może dochodzić od każdego z nich pełnej spłaty długu. Porozumienie między partnerami nie wiąże banku. Partner, który pozostaje w spółce, musi zatem złożyć wniosek o zwolnienie z odpowiedzialności solidarnej (ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid), a kredytodawca udzieli go tylko wtedy, gdy partner ten będzie w stanie samodzielnie spłacać hipotekę przy obecnych kryteriach dochodowych. Dopóki zwolnienie nie zostanie udzielone, a przeniesienie nie zostanie sporządzone przez notariusza i zarejestrowane w KAS, ustępujący partner pozostaje w pełni odpowiedzialny, niezależnie od ustaleń między stronami. W przypadku przeniesienia udziałów, przed podpisaniem umowy należy skonsultować się z notariuszem, a w stosownych przypadkach z doradcą podatkowym, w sprawie konsekwencji podatkowych.

Wynajęty dom

W przypadku wynajmu mieszkania pytanie brzmi, kto jest najemcą na papierze. Jeśli oboje partnerzy podpisali umowę najmu, oboje są najemcami i oboje odpowiadają za czynsz do momentu prawidłowego zakończenia lub przeniesienia najmu, a wynajmujący musi współpracować w przypadku każdej zmiany. Jeśli najemcą jest tylko jeden partner, drugi może uzyskać status współnajemcy (medehuurder) na podstawie trwałego wspólnego gospodarstwa domowego; po ustaniu konkubinatu sąd może zostać poproszony o rozstrzygnięcie, który z nich kontynuuje najem. Wynajmujący jest stroną w tej dyskusji, dlatego warto poruszyć z nim ten temat na wczesnym etapie, zamiast stawiać sprawę przed faktem dokonanym.

Majątek, konta bankowe i długi

W przypadku wszystkiego poza domem zasada jest taka sama i prosta: każdy z partnerów zachowuje to, co do niego należy, a dzielony jest tylko majątek wspólny. Zawartość domu to niewygodna kategoria, ponieważ meble i sprzęt AGD rzadko są opatrzone dokumentami. Wiele umów o wspólnym pożyciu zawiera listę rzeczy, które każdy z partnerów wniósł; jeśli Twoja umowa ją zawiera, lista ta stanowi punkt wyjścia i oszczędzi tygodni kłótni. Jeśli nie, praktycznym rozwiązaniem jest sporządzenie wspólnego spisu inwentarza i podział majątku za porozumieniem stron, zamiast wszczynania sporów sądowych o przedmioty, których wartość jest niższa niż koszt sporu o nie.

Wspólne rachunki bankowe powinny zostać zamknięte lub przekształcone w rachunki jednoosobowe, a zlecenia stałe i polecenia zapłaty powinny zostać przekierowane przed ich użyciem. Wspólne konto bieżące z debetem jest wspólnym długiem, a pozostawienie go otwartego po separacji to ciągłe proszenie się o kłopoty.

Długi przypadają osobie, która je zaciągnęła, chyba że dług został zaciągnięty wspólnie lub drugi partner podpisał się pod nim. W przypadku, gdy oboje partnerzy podpisali się pod nim, oboje pozostają odpowiedzialni wobec wierzyciela, niezależnie od tego, co między sobą uzgodnili; wewnętrzne porozumienie, zgodnie z którym jeden partner spłaci całość długu, daje drugiemu roszczenie wobec tego partnera, a nie obronę przed bankiem. Osoby pozostające we wspólnym pożyciu powinny również pamiętać, że ustawowa odpowiedzialność solidarna za zwykłe wydatki domowe, która ma zastosowanie między małżonkami i zarejestrowanymi partnerami, nie obejmuje partnerów niebędących w związku małżeńskim.

Emerytury i emerytury partnerskie

Emerytura to obszar, w którym osoby pozostające w konkubinacie są najczęściej zaskakiwane. Ustawowy system podziału praw emerytalnych w przypadku separacji, Wet verevening pensioenrechten bij scheiding, ma zastosowanie wyłącznie do małżeństw i zarejestrowanych związków partnerskich. Osoby pozostające w separacji zachowują w pełni swoje prawa emerytalne, chyba że ich umowa o konkubinacie zawiera wyraźne postanowienie o podziale praw emerytalnych, co jest rzadkością.

Emerytura partnerska (partnerpensioen) to osobna kwestia i wymaga podjęcia zdecydowanych działań. Wiele programów emerytalnych uznaje partnera niebędącego w związku małżeńskim tylko wtedy, gdy został on zarejestrowany w programie, zazwyczaj na podstawie notarialnej umowy o wspólnym pożyciu. O zakończeniu związku należy powiadomić program. To, czy były partner zachowa prawo do specjalnej emerytury partnerskiej po separacji, zależy od zasad danego programu, dlatego należy zapytać administratora na piśmie o tę sytuację i zachować odpowiedź. Brak reakcji może oznaczać, że program nadal posiada nieaktualną rejestrację, co może skutkować roszczeniem po śmierci, której żaden z partnerów nie chciał.

Dzieci: autorytet, plan rodzicielski i utrzymanie

Władza rodzicielska jest kwestią, którą należy ustalić w pierwszej kolejności, ponieważ decyduje o wszystkim innym. Od 1 stycznia 2023 r. partner, który nie pozostaje w związku małżeńskim i uznaje dziecko, automatycznie nabywa wspólną władzę rodzicielską wraz z matką w momencie uznania. W przypadku dzieci uznanych przed tą datą sytuacja jest inna: wspólna władza rodzicielska nie powstała sama z siebie i musiała zostać zarejestrowana w rejestrze sądowym. Rodzice, którzy nie są pewni, powinni sprawdzić rejestr władzy rodzicielskiej w sądzie, zanim cokolwiek założą, ponieważ odpowiedź zmienia to, co musi nastąpić później.

W przypadku, gdy rodzice sprawują wspólną władzę rodzicielską, holenderski Kodeks Cywilny nakłada na nich obowiązek sporządzenia planu opieki rodzicielskiej (ouderschapsplan) w przypadku ustania wspólnego pożycia. Obowiązek ten jest taki sam jak w przypadku rozwodzących się małżonków; nie ma ustawowego terminu trzech miesięcy, ale nie ma też powodu, aby czekać, ponieważ plan zapewnia przewidywalność ustaleń dla dzieci. Musi on określać podział opieki, sposób, w jaki rodzice informują się i konsultują ze sobą w sprawie dziecka, a także sposób podziału kosztów opieki i wychowania. Nasz przewodnik po planie opieki rodzicielskiej w Holandii wyjaśnia, co powinien zawierać skuteczny plan.

Alimenty nie są opcjonalne i nie zależą od formy związku. Oboje rodzice są zobowiązani do współpłacenia kosztów opieki i wychowania swoich małoletnich dzieci, a obowiązek ten dotyczy również dzieci w wieku od osiemnastu do dwudziestu jeden lat, które nie osiągnęły jeszcze niezależności finansowej. Wysokość alimentów jest obliczana na podstawie wytycznych sądowych, które porównują potrzeby dziecka z możliwościami finansowymi każdego z rodziców. Sposób obliczania wysokości alimentów w Holandii jest omówiony osobno. Jeśli rodzice nie mogą dojść do porozumienia, każde z nich może zwrócić się do sądu o ustalenie wysokości alimentów, a wniosek ten musi zostać złożony za pośrednictwem prawnika.

Alimenty dla byłego partnera

Między byłymi konkubentami nie istnieje ustawowy obowiązek alimentacyjny. Żaden z partnerów nie może zostać zobowiązany do płacenia alimentów partnerowi tylko dlatego, że związek trwał długo lub że jedno z nich zrezygnowało z pracy na rzecz gospodarstwa domowego. Jedynym sposobem na uzyskanie takiej płatności jest klauzula w umowie o konkubinacie przewidująca taką możliwość lub nowe porozumienie zawarte w momencie separacji.

Ta luka zasługuje na uwagę, gdy jeden z partnerów pracował w niepełnym wymiarze godzin lub wcale, aby opiekować się dziećmi. Brak roszczenia ustawowego to właśnie powód, dla którego ustalenia dotyczące wkładu finansowego, podziału domu lub tego, kto ponosi jakie koszty w okresie przejściowym, powinny być negocjowane i spisane, gdy oboje partnerzy są jeszcze gotowi do rozmów.

Testamenty, wskazanie beneficjentów i inne dokumenty

Zgodnie z prawem holenderskim osoby pozostające we wspólnym pożyciu nie dziedziczą po sobie. Każda osoba, która chciała, aby jej partner odziedziczył, sporządziła testament, który nie traci ważności po zakończeniu związku. W przeciwieństwie do rozwodu, który zgodnie z holenderskim prawem spadkowym wpływa na niektóre ustalenia na korzyść byłego małżonka, rozwiązanie umowy o wspólnym pożyciu pozostawia testament w niezmienionej formie. Sprawdzenie testamentu u notariusza nie jest zatem kwestią drugorzędną, lecz jedną z pierwszych rzeczy do zrobienia, obok wskazania beneficjenta w polisach ubezpieczenia na życie i rejestracji partnera w systemie emerytalnym. Nasz przegląd holenderskiego prawa spadkowego wyjaśnia, jak działają te ustalenia.

To samo dotyczy warstwy administracyjnej relacji. W przypadku wyprowadzki jednego z partnerów zmiana adresu musi zostać zarejestrowana w gminie. Urząd Skarbowy (Belastingdienst) musi zostać poinformowany o zakończeniu partnerstwa podatkowego, ponieważ świadczenia i zasiłki są naliczane na gospodarstwo domowe, a nadpłata zostanie później odzyskana wraz z odsetkami. Ubezpieczyciele zdrowotni, dostawcy energii, urząd rejestracji pojazdów i wszelkie wspólne składki muszą zostać zaktualizowane, a każda zmiana wymaga pisemnego potwierdzenia.

Ile to kosztuje i ile czasu to zajmuje

Samo rozwiązanie umowy nic nie kosztuje: wystarczy list polecony. Koszty wynikają z okoliczności. W przypadku zmiany właściciela udziałów w domu wymagany jest akt notarialny o podziale, za który notariusz pobiera opłatę. Mediator lub prawnik pobiera opłatę za negocjacje i sporządzenie protokołu ustaleń. Postępowania sądowe, jeśli okażą się konieczne, wiążą się z opłatami sądowymi i kosztami sądowymi, a wysokość opłaty sądowej jest ustalana corocznie przez rząd i publikowana w załączniku do ustawy o postępowaniu przed sądem (Wet griffierechten burgerlijke zaken). Każdy, kogo dochód jest niższy od ustawowego progu, może kwalifikować się do dofinansowanej pomocy prawnej za pośrednictwem Rady ds. Prawnictwa (Raad voor Rechtsbijstand), z wkładem własnym uzależnionym od dochodu.

Harmonogram zależy od domu i dzieci, a nie od umowy. W przypadku braku majątku i małoletnich dzieci, separacja może zostać przeprowadzona w ciągu kilku tygodni. W przypadku konieczności przeniesienia własności domu, kredytodawca hipoteczny musi oszacować udziały pozostałych partnerów, a notariusz musi ustalić harmonogram przeniesienia własności, co zajmuje miesiące, a nie tygodnie. Publikowane średnie koszty separacji są mało przydatne, ponieważ rozpiętość między podziałem bezspornym a spornym jest bardzo duża.

Typowe błędy przy rozwiązywaniu umowy o wspólnym pożyciu

Pierwszym błędem jest formalne pozostawienie umowy w mocy. Partnerzy się rozchodzą, informują rodzinę i przyjaciół i nigdy nie wysyłają wypowiedzenia. Umowa nadal obowiązuje, z obowiązkami dotyczącymi kosztów utrzymania gospodarstwa domowego i klauzulami dotyczącymi wspólnego mieszkania, a rejestracja partnera w systemie emerytalnym nadal obowiązuje. Wyślij wypowiedzenie, zachowaj dowód i zanotuj datę.

Drugim problemem jest pomieszanie ustaleń między partnerami ze stanowiskiem wobec banku. Uzgodnienie, że jeden z partnerów przejmuje dom, a hipoteka jest obciążona hipoteką, nie zmienia niczego, dopóki kredytodawca nie zwolni z odpowiedzialności solidarnej, a notariusz nie dokona przeniesienia. Do tego czasu brak płatności wpływa na historię kredytową obu partnerów i obaj partnerzy mogą domagać się pełnej kwoty.

Trzecim sposobem jest traktowanie kapitału własnego w domu jako automatycznie podzielnego na pół. Punktem wyjścia są udziały własnościowe w akcie własności, skorygowane o zapisy umowy o wspólnym pożyciu dotyczące nierównych wkładów. Założenie podziału pół na pół bez zapoznania się z żadnym z dokumentów prowadzi do kwot, których ani notariusz, ani sąd nie zaakceptują.

Czwartym sposobem jest odroczenie ustaleń dotyczących dzieci do czasu ustalenia warunków mieszkaniowych. Władza rodzicielska, plan wychowawczy i alimenty to odrębne kwestie, które można ustalić od razu, a dzieciom opłaca się, gdy zostaną one ustalone jako pierwsze, a nie na końcu.

Jeśli nie możecie dojść do porozumienia

Ponieważ nie ma procedury rozwodowej, nie ma też jednego aktu sądowego, w którym wszystko byłoby rozstrzygane. Spory są dzielone ze względu na ich przedmiot. Kwestie dotyczące władzy rodzicielskiej, planu opieki nad dzieckiem, podziału opieki i alimentów na dziecko rozstrzyga sąd rodzinny na wniosek, który musi złożyć prawnik. Spory dotyczące podziału majątku wspólnego, domu lub długów to zwykłe roszczenia cywilne, wnoszone do sądu rejonowego lub sądu okręgowego, w zależności od wartości przedmiotu sporu. W nagłych przypadkach, takich jak odmowa współpracy jednego z partnerów przy sprzedaży domu, można wnieść powództwo o zabezpieczenie powództwa.

Mediacja jest zazwyczaj szybszą i tańszą drogą, a sprawdza się właśnie dlatego, że konkubenci mogą swobodnie zaprojektować własne rozwiązanie, zamiast dostosowywać je do ustawowych ram prawnych. Mediacja prowadzi do zawarcia ugody; jeśli w grę wchodzi udział we własności domu lub zobowiązanie do zapłaty, zawarcie jej w akcie notarialnym nadaje jej moc prawną, ponieważ akt notarialny sporządzony w formie wykonawczej może być egzekwowany bez konieczności uzyskania kolejnego orzeczenia sądowego.

PYTANIA I ODPOWIEDZI

W jaki sposób Law & More może pomóc

Rozstanie bez małżeństwa lub zarejestrowanego związku partnerskiego wydaje się proste, ale często takie nie jest, ponieważ prawo domyślnie ogranicza zakres tych kwestii. Nasi prawnicy rodzinni doradzają osobom pozostającym we wspólnym pożyciu w kwestiach rozwiązania umowy, podziału wspólnego domu i zwolnienia z odpowiedzialności hipotecznej, planu opieki rodzicielskiej i alimentów na dziecko oraz w sprawie rozliczenia nierównych wkładów. Jeśli porozumienie jest możliwe, negocjujemy je i rejestrujemy; jeśli nie, prowadzimy postępowanie. Więcej informacji można znaleźć na naszej stronie poświęconej prawu rodzinnemu lub skontaktować się z nami, aby omówić swoją sytuację.