Ryzyko prawne związane ze współpracą ze start-upami i scale-upami

Ryzyko prawne związane ze współpracą ze startupami i scale-upami koncentruje się w czterech obszarach: formie prawnej kontrahenta i wynikającej z niej odpowiedzialności osobistej, własności własności intelektualnej wynikającej ze współpracy, obowiązkach regulacyjnych dziedziczonych w związku z korzystaniem z cudzej technologii oraz tym, co stanie się z Twoją pozycją w przypadku upadku firmy. Żadnego z tych problemów nie da się rozwiązać entuzjazmem ani szablonową umową. Można je rozwiązać, sprawdzając wyciąg z Izby Handlowej, ciągłość praw własności do technologii i ustalenia z udziałowcami przed podpisaniem umowy, a następnie wpisując odpowiedzi do umowy.

W tym przewodniku wyjaśniono, co należy sprawdzić, które przepisy holenderskie mają zastosowanie i które klauzule faktycznie zmieniają wynik, gdy współpraca z firmą na wczesnym etapie rozwoju napotyka na problemy.

Dlaczego partnerzy na wczesnym etapie ponoszą różne ryzyka

Współpraca z ugruntowaną firmą to negocjacje między dwiema organizacjami, które posiadają funkcje prawne, zgodność z przepisami i bilans. Współpraca ze start-upem lub scale-upem nie jest taka. Kontrahentem jest zazwyczaj niewielka grupa osób, których uwaga skupia się na produkcie i kolejnej rundzie finansowania, których dokumentacja została sporządzona szybko i często bez konsultacji, a których zdolność do przyjęcia roszczenia jest z definicji ograniczona. Technologia może być doskonała, a podstawy prawne wciąż słabe.

Ta kombinacja tworzy określony schemat. Ryzyko umowne nie polega na tym, że druga strona odmówi wykonania zobowiązania, ale na tym, że druga strona nie będzie w stanie dotrzymać obietnicy, ponieważ nie jest jej właścicielem, nie ma prawa do jej użytkowania lub już nie istnieje. Ograniczenie odpowiedzialności wynegocjowane do rozsądnej kwoty jest niewiele warte w przypadku firmy bez aktywów, a odszkodowanie jest tak dobre, jak bilans, na którym się opiera. Ochrona musi zatem mieć charakter strukturalny: zweryfikuj sytuację przed podjęciem zobowiązania i stwórz umowę tak, aby wartość, której potrzebujesz, przetrwała upadłość drugiej strony.

Gdzie znajduje się ekspozycja

Forma prawna Twojego partnera i jej znaczenie dla Ciebie

Pierwszym dokumentem do przeczytania jest wyciąg z Izby Handlowej, a pierwsze pytanie dotyczy formy prawnej kontrahenta. Decyzja ta decyduje, kto jest zobowiązany, kto może podpisać umowę i kto ponosi odpowiedzialność.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (BV, besloten vennootschap) posiada osobowość prawną. Zawiera umowy we własnym imieniu, a akcjonariusze nie odpowiadają za jej długi poza kwotą, którą zapłacili za swoje udziały. Ochrona ta nie jest absolutna: dyrektorzy mogą ponosić odpowiedzialność wobec spółki za niewłaściwe zarządzanie, a także wobec wierzyciela osobiście, jeśli zaciągnęli zobowiązanie, wiedząc, że spółka nie będzie w stanie go wywiązać i nie będzie mogła się z niego odwołać. W przypadku niewypłacalności syndyk może pociągnąć dyrektorów do odpowiedzialności za deficyt, jeśli zarządzanie było ewidentnie niewłaściwe i stanowiło istotną przyczynę upadłości, a niezłożenie rocznego sprawozdania finansowego w terminie stwarza wobec nich ustawowe domniemanie. Takie rozwiązania istnieją, ale stanowią wyjątki i wiążą się z postępowaniem sądowym; nie należy ich traktować jako substytutu zawarcia umowy z podmiotem, który może zapłacić.

Vennootschap onder firma (VOF, spółka jawna) i maatschap nie mają osobowości prawnej w tym samym sensie, a każdy wspólnik odpowiada solidarnie za zobowiązania spółki zgodnie z Kodeksem handlowym. Działa to w obie strony. Oznacza to, że istnieje prywatna możliwość dochodzenia roszczeń w razie problemów, ale oznacza to również, że stabilność kontrahenta zależy od pozycji prywatnej poszczególnych osób, a spór między wspólnikami może sparaliżować działalność spółki. W przypadku vennootschap commanditaire (CV, spółka komandytowa) odpowiedzialność ponosi komplementariusz, a nie komandytariusz, chyba że komandytariusz wykonuje czynności zarządcze, w którym to przypadku ochrona wygasa.

Sprawdź trzy rzeczy w wyciągu i nie pomiń żadnej z nich. Sprawdź formę prawną i datę założenia. Sprawdź, kto jest zarejestrowany jako dyrektor, czy upoważnienie do reprezentacji jest indywidualne czy wspólne i czy jest ograniczone kwotowo, ponieważ sam podpis dyrektora współupoważnionego nie jest wiążący dla firmy. Sprawdź również, czy złożone sprawozdania finansowe są aktualne, ponieważ firma, która ich nie złożyła, albo nie jest prawidłowo zarządzana, albo nie chce, aby dane były odczytywane. Jeśli osoba podpisująca nie jest dyrektorem, poproś o pisemne pełnomocnictwo i zapoznaj się z jego zakresem i datą.

Kto właściwie jest właścicielem technologii

Najdroższym błędem w tego typu współpracy jest założenie, że startup jest właścicielem tego, co demonstruje. Zgodnie z prawem holenderskim to założenie jest nieważne w trzech powtarzających się sytuacjach, a wszystkie trzy podlegają weryfikacji.

Pierwszą z nich są dzieła stworzone przed założeniem spółki. Jeśli założyciel napisał oryginalny kod lub zaprojektował oryginalny proces jako osoba prywatna, prawa autorskie powstały u tej osoby i pozostały przy niej. Prawa autorskie można przenieść wyłącznie na mocy aktu notarialnego, więc nie przechodzą one na spółkę, ponieważ założyciel później stał się udziałowcem. Wkład określony w dokumentach założycielskich jako know-how nie stanowi cesji.

Drugą grupą są freelancerzy i agencje. Pracodawca nabywa prawa autorskie do utworów stworzonych przez pracownika w ramach stosunku pracy z mocy prawa, ale zasada ta nie dotyczy zleceniobiorców. Freelancer-deweloper zachowuje prawa autorskie do kodu, chyba że zostały one przekazane na piśmie, a licencja zawarta nieformalnie może mieć ograniczony zakres lub być odwołalna. Poproś o okazanie aktów cesji. W młodej firmie istnieją one albo jako niewielki zbiór dokumentów, albo w ogóle ich nie ma.

Trzecią grupę stanowią części nieobjęte prawem autorskim. Wynalazki podlegające opatentowaniu, stworzone przez pracowników, podlegają ustawie patentowej (Patents Act), która przyznaje prawo pracodawcy, w przypadku gdy charakter zatrudnienia doprowadził do powstania wynalazku, ale ustalenia z założycielami i doradcami często pozostają poza tą ustawą. Tajemnice handlowe są chronione ustawą o ochronie tajemnic handlowych (Trade Secrets Protection Act) tylko wtedy, gdy podjęto rozsądne środki w celu ich zachowania, więc firma bez kontroli dostępu lub umów o poufności ma mniej do licencjonowania, niż jej się wydaje. Komponenty open source objęte są własnymi licencjami, a licencja copyleft w module podstawowym może mieć wpływ na to, co można zrobić z połączonym produktem; poproś o zestawienie materiałów, a nie o zapewnienie.

W samej umowie należy oddzielić własność intelektualną tła, czyli to, co wnosi każda ze stron, od własności intelektualnej pierwszego planu, czyli tego, co powstaje w wyniku współpracy, i wyraźnie określić, kto jest właścicielem pierwszego planu i jaką licencję otrzymuje druga strona. Unikaj gołosłownego stwierdzenia, że ​​nowe prawa są wspólną własnością. Współwłasność bez dalszych ustaleń oznacza, że ​​żadna ze stron nie może korzystać z rezultatu ani udzielać licencji bez współpracy drugiej strony, co przekształca udany projekt w stałe negocjacje. Jeśli strony chcą współwłasności, należy określić, kto komu może udzielać licencji, kto utrzymuje i opłaca rejestracje, kto egzekwuje prawa wobec naruszycieli i kto ponosi te koszty.

Założyciele, udziały i zarządzanie

Wewnętrzne ustalenia startupu stają się problemem w momencie, gdy Twój projekt zależy od ludzi w nim zaangażowanych. Regulują je dwa dokumenty, które pełnią różne funkcje. Statut jest publiczny, wiąże każdego akcjonariusza, w tym przyszłego, i może zostać zmieniony wyłącznie w formie aktu notarialnego. Umowa akcjonariuszy jest prywatna, wiąże tylko jej strony, a jej naruszenie skutkuje roszczeniem o odszkodowanie lub karą umowną, a nie nieważną decyzją korporacyjną. Wszystko, co może działać na niekorzyść nowego akcjonariusza, powinno zatem zostać ujęte w statucie; przeniesienie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga w każdym przypadku formy aktu notarialnego.

Poproś o pokazanie obu i przeczytaj je pod kątem czterech rzeczy. Nabywanie praw: czy akcje założycieli podlegają nabyciu z czasem, z pewnym progiem, tak aby założyciel, który odchodzi w pierwszym roku, nie odchodził z jedną czwartą udziałów w firmie. Postanowienia dotyczące odchodzących: czy istnieje rozróżnienie między dobrym odchodzącym a złym odchodzącym, a także mechanizm i cena przymusowego przeniesienia akcji. Podejmowanie decyzji: które uchwały wymagają kwalifikowanej większości głosów lub zgody walnego zgromadzenia i czy istnieje mechanizm, który faktycznie przełamuje impas, zamiast kierować strony do dalszych konsultacji. I tabela kapitalizacji: kto co posiada, czy istnieją pule opcji, pożyczki zamienne lub instrumenty typu SAFE w obrocie i na co one się zamieniają. Tabela kapitalizacji, której nie da się pogodzić z rejestrem akcjonariuszy, jest sama w sobie ostrzeżeniem.

W przypadku zerwania relacji między akcjonariuszami, holenderskie prawo spółek przewiduje ustawowe postępowanie w sprawie wykupu i wycofania udziałów oraz procedurę dochodzenia przed Izbą Przedsiębiorców (Ondernemingskamer). Procedury te zostały zreformowane ustawą zmieniającą procedury rozstrzygania sporów i dochodzenia, obowiązującą od 1 stycznia 2025 r., która skoncentrowała postępowania sporne i skróciła ich przebieg. Są one skuteczne, ale czasochłonne i nie zastępują skutecznej umowy, zwłaszcza gdy Twój własny projekt zależy od dalszego funkcjonowania spółki w międzyczasie.

Jeśli zamierzasz nabyć udziały, a nie tylko podpisać umowę, ustal bezpośrednio swoje stanowisko w umowie akcjonariuszy: prawo do informacji z określoną częstotliwością, lista zastrzeżonych kwestii obejmująca decyzje, które mogą mieć wpływ na Twój projekt, ochrona przed rozwodnieniem lub co najmniej prawo pierwokupu nowych emisji, prawa do przyłączenia się, aby nie zostać w tyle w przypadku zmiany kontroli, a także jasne oświadczenie dotyczące tego, co stanie się z Twoją umową handlową w przypadku wygaśnięcia Twoich udziałów.

Należy zachować należytą staranność przed podjęciem zobowiązania

Due diligence w firmie na wczesnym etapie rozwoju nie jest uproszczoną wersją analizy przejęcia korporacji. To ukierunkowane poszukiwanie czterech lub pięciu dokumentów, których brak uniemożliwiłby współpracę. Ogranicz się do tego, na czym faktycznie polegasz, i sporządź wniosek na piśmie, aby zarówno odpowiedzi, jak i milczenia zostały odnotowane.

W przypadku spółki, należy uzyskać wyciąg z rejestru handlowego, aktualny statut spółki, umowę akcjonariuszy, rejestr akcjonariuszy i tabelę kapitalizacyjną, najnowsze złożone i niezłożone sprawozdania finansowe oraz zestawienie niespłaconych pożyczek, zabezpieczeń i gwarancji. Zapytaj o toczące się lub grożące postępowania sądowe oraz o ewentualne zaległości podatkowe lub składkowe. Przeszukanie rejestru upadłości i rejestru zastawów na majątku spółki jest praktycznie bezkosztowe, a czasami może wiele zmienić.

W zakresie własności intelektualnej poproś o akty cesji praw od założycieli, pracowników i kontrahentów, wpisy do rejestru znaków towarowych i patentów wraz z datami ich odnowienia, listę materiałów open source wraz z licencjami oraz listę komponentów stron trzecich i ich warunki. Zapytaj konkretnie, czy jakakolwiek część technologii została opracowana w ramach grantu lub współpracy uniwersyteckiej, ponieważ takie umowy często zastrzegają prawa lub nakładają obowiązki publikacji, o których nikt nie wspomina.

Z punktu widzenia handlowego i regulacyjnego, przejrzyj kluczowe umowy z klientami i dostawcami pod kątem klauzul wyłączności, zmiany kontroli i zasady najwyższego uprzywilejowania klienta, które mogłyby kolidować z tym, co zamierzasz uzgodnić; umowy o pracę kluczowych osób, w tym wszelkie klauzule o zakazie konkurencji lub pozyskiwania klientów, które mogłyby ograniczać ich działania w ramach wspólnego projektu; dokumentację ochrony danych, czyli rejestr działań przetwarzania, umowy o przetwarzaniu, mechanizmy transferu danych poza EOG i środki bezpieczeństwa; a także stanowisko w świetle wszelkich przepisów sektorowych mających zastosowanie do produktu. Nasza strona poświęcona dochodzeniom due diligence w Holandii opisuje, jak taki przegląd jest zorganizowany w praktyce.

Zanotuj wynik. Ustalenia, których nie można rozstrzygnąć przed podpisaniem umowy, powinny stać się warunkiem zawieszającym, konkretnym odszkodowaniem lub powodem zaniechania dalszych działań. Nie powinno się jednak zdarzyć, że ustalenie zostanie odnotowane w raporcie i nigdy nie zostanie przekształcone w skutek umowny.

Obowiązki regulacyjne, które dziedziczysz

Praca z technologią innej osoby nie przenosi na nią problemu zgodności. W ochronie danych, sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwie obowiązki wiążą się z rolami, które możesz pełnić bez własnego wyboru.

Dane personalne

Zgodnie z RODO decydującą kwestią jest to, kto ustala cele i sposoby przetwarzania. Jeśli to robisz, jesteś administratorem i odpowiadasz za przetwarzanie, mimo że to startup obsługuje systemy, a pisemna umowa o przetwarzaniu jest obowiązkowa. Jeśli ustalacie je wspólnie, jesteście współadministratorami i musicie ustalić w porozumieniu między sobą, kto wypełnia który obowiązek, w szczególności wobec osób, których dane dotyczą, i udostępnić im istotę tego porozumienia. Błędne określenie ról nie jest kwestią techniczną: decyduje ono, kto musi odpowiedzieć na żądanie osoby, której dane dotyczą, kto zgłasza naruszenie i do kogo zwraca się organ nadzorczy.

W przypadku partnerów na wczesnym etapie należy zwrócić uwagę na trzy kwestie. Naruszenie danych osobowych należy zgłosić holenderskiemu organowi ochrony danych bez zbędnej zwłoki, a w miarę możliwości w ciągu siedemdziesięciu dwóch godzin. Oznacza to, że umowa musi zobowiązywać drugą stronę do natychmiastowego poinformowania o tym fakcie, a nie po przeprowadzeniu własnego dochodzenia. Transfery poza EOG wymagają odpowiedniego mechanizmu, a startup korzystający z usług dostawcy usług w chmurze spoza UE lub dostawcy usług modelowych spoza UE często nie ma żadnego udokumentowanego. Maksymalne kary administracyjne wynoszą cztery procent światowego rocznego obrotu za najpoważniejsze naruszenia, obliczane na podstawie przedsiębiorstwa, dlatego odpowiedzialność za naruszenie ochrony danych należy do konkretnego odszkodowania, a nie do ogólnego limitu.

sztuczna inteligencja

Jeśli wspólny produkt wykorzystuje sztuczną inteligencję, rozporządzenie UE w sprawie sztucznej inteligencji (AI) przydziela obowiązki według roli: dostawcy, wdrożeniowca, importera lub dystrybutora. Umieszczenie swojej nazwy na systemie opracowanym przez startup może uczynić Cię dostawcą, z pełnym zestawem obowiązków, które na Ciebie nałożą. System jest wdrażany etapowo, a pakiet omnibus cyfrowy odroczył jedynie przepisy wysokiego ryzyka, przesuwając obowiązki z załącznika III do 2 grudnia 2027 r., a obowiązki z załącznika I do 2 sierpnia 2028 r. Zakazy niedopuszczalnych praktyk, przepisy dotyczące modeli AI ogólnego przeznaczenia oraz obowiązki dotyczące przejrzystości określone w artykule 50, w tym obowiązek wyraźnego wskazania, że ​​treści są generowane przez AI i że użytkownik wchodzi w interakcję z maszyną, już obowiązują. Proponowana dyrektywa w sprawie odpowiedzialności za AI została wycofana, więc odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez system AI podlega powszechnemu prawu holenderskiemu i systemowi odpowiedzialności za produkt.

Bezpieczeństwo cybernetyczne

Dyrektywa Cyberbeveiligingswet, która wdraża dyrektywę NIS2, obowiązuje od 15 sierpnia 2026 r. Podmioty objęte jej zakresem muszą zarejestrować się w Krajowym Centrum Cyberbezpieczeństwa, podjąć odpowiednie środki techniczne i organizacyjne oraz zgłaszać istotne incydenty w dwuetapowym harmonogramie, z wczesnym ostrzeżeniem w ciągu 24 godzin i pełnym powiadomieniem w ciągu 72 godzin. Obowiązki te obejmują cały łańcuch dostaw, dlatego organizacja objęta zakresem musi zarządzać bezpieczeństwem swoich dostawców, a startup dostarczający krytyczny komponent będzie proszony o wykazanie podjętych środków, niezależnie od tego, czy sam wchodzi w zakres. Należy wcześnie ustalić, czy któraś ze stron jest objęta zakresem, i zapisać w umowie, kto, co, komu i w jakim terminie zgłasza.

Klauzule decydujące o wyniku

Gdy sytuacja jest już znana, umowa musi ją uwzględnić. Ogólny szablon tego nie zapewni, ponieważ ryzyko związane ze współpracą w startupie koncentruje się w miejscach, które szablon traktuje jako standardowe. Nasz poradnik dotyczący tworzenia umów o współpracy obejmuje tę strukturę; poniższe punkty dotyczą sytuacji, które różnią się w przypadku partnera na wczesnym etapie.

Zacznij od fazy przedumownej. Negocjacje w Holandii opierają się na zasadzie dobrej wiary, a ich zerwanie może w końcowym etapie narazić stronę wycofującą się na roszczenie o zwrot kosztów, a nawet utraconych zysków. Próg jest wysoki, a Sąd Najwyższy wymaga powściągliwości w jego stosowaniu, ale sposobem na uniknięcie tego problemu jest krótki list intencyjny stwierdzający, że żadna ze stron nie jest związana umową do momentu podpisania umowy, że każda strona ponosi własne koszty i że każda z nich może się wycofać. Jeśli zostanie przyznana wyłączność lub jedna ze stron zostanie poproszona o zainwestowanie w trakcie rozmów, określ, co stanie się z tymi kosztami, jeśli umowa nie zostanie sfinalizowana.

W samej umowie zdefiniuj zakres współpracy w kategoriach rezultatów, kryteriów akceptacji i dat, a nie intencji, i określ, co się stanie w przypadku niedotrzymania pewnego etapu: okres naprawczy, a następnie określone konsekwencje. Pamiętaj, że większość środków zaradczych w przypadku niewykonania zobowiązania w prawie holenderskim wymaga od dłużnika zwłoki, co zazwyczaj oznacza pisemne zawiadomienie z rozsądnym terminem wykonania zobowiązania; wbuduj mechanizm powiadamiania w umowę, aby nikt nie musiał się później o to spierać.

Przypisz odpowiedzialność w sposób odzwierciedlający zdolność płatniczą kontrahenta. Limit wyrażony jako wielokrotność opłat jest normą, ale wydziel ryzyka, które byłyby dla Ciebie istotne i traktuj je oddzielnie: naruszenie praw własności intelektualnej osób trzecich, naruszenie poufności, naruszenie ochrony danych i umyślne wykroczenie. Należy pamiętać, że ograniczenie odpowiedzialności nigdy nie chroni przed umyślnym działaniem lub celową lekkomyślnością, a limit ustalony tak nisko, że poleganie na nim byłoby niedopuszczalne ze względu na standardy rozsądku i uczciwości, może zostać uchylony. W przypadku uzgodnienia odszkodowania, należy ustanowić obowiązek powiadomienia, mechanizm dochodzenia roszczeń oraz, jeśli kwoty to uzasadniają, zabezpieczenie w formie gwarancji, depozytu części opłaty lub ubezpieczenia gwarancyjnego. Niezabezpieczone odszkodowanie od firmy z rocznym stażem to komfort, a nie ochrona.

Zajmuj się zarówno ludźmi, jak i podmiotem. Postanowienia dotyczące kluczowych osób, klauzula o zakazie pozyskiwania pracowników obejmująca zespół po obu stronach oraz zobowiązania do zachowania poufności, które obowiązują nawet po rozwiązaniu umowy i są zabezpieczone proporcjonalną karą umowną, to elementy, które chronią wartość współpracy w przypadku odejścia założycieli. Klauzula karna zastępuje odszkodowanie, chyba że umowa stanowi, że ma ona charakter kumulatywny, a sąd może obniżyć karę, której nałożenie byłoby ewidentnie niesprawiedliwe, dlatego należy zachować jej wysokość proporcjonalnie do chronionego interesu.

Na koniec napisz zakończenie, zanim będzie potrzebne. Dokładnie określ okoliczności, które mogą spowodować rozwiązanie umowy, w tym zmianę kontroli, niedotrzymanie ustalonych kamieni milowych i wszczęcie postępowania upadłościowego; określ warunki zakończenia umowy, czyli kto zachowa jakie prawa, co stanie się ze wspólnie opracowanym materiałem, w jaki sposób dane zostaną zwrócone lub zniszczone oraz w jaki sposób klienci zostaną poinformowani; i wybierz jedną ścieżkę rozstrzygania sporów. Klauzula wielopoziomowa z eskalacją, następnie mediacją, a następnie sądami holenderskimi lub wskazaną instytucją arbitrażową sprawdzi się, pod warunkiem że będzie jednoznaczna i nie będzie wymieniać dwóch ścieżek jednocześnie.

Rundy finansowania, rozwodnienie i zmiana kontroli

Startup, który odnosi sukces, pozyskuje kapitał, a każda runda zmienia firmę, z którą podpisałeś umowę. Jeśli posiadasz akcje, nowa emisja rozwadnia Twój kapitał, chyba że masz prawo pierwokupu lub klauzulę antyrozwodnieniową oraz możliwość podążania za swoimi pieniędzmi. Pożyczki zamienne i podobne instrumenty wyemitowane przed wejściem na giełdę podlegają konwersji na warunkach uzgodnionych z wcześniejszymi inwestorami, więc zapytaj, co jest w obrocie i z jakim dyskontem i limitem wyceny podlega konwersji; tabela kapitalizacji, która dziś wygląda na komfortową, może wyglądać zupełnie inaczej po konwersji.

Nawet jeśli nie posiadasz żadnych akcji, rundy mają na Ciebie wpływ. Nowy inwestor wiodący wniesie własną umowę akcjonariuszy, własną listę spraw zastrzeżonych, a często także własną opinię na temat tego, jakie umowy handlowe firma powinna zachować. Preferencje likwidacyjne określają, kto otrzyma pierwszą wypłatę w przypadku wyjścia, co może oznaczać, że sprzedaż po przyzwoitej cenie nie przyniesie żadnych korzyści zwykłym akcjonariuszom. A przejęcie startupu przez Twojego konkurenta może pozostawić Twoją technologię, Twoje dane i warunki handlowe w rękach ostatniej wybranej przez Ciebie strony.

Dwa rozwiązania umowne działają. Pierwsze to klauzula zmiany kontroli, która daje prawo do rozwiązania umowy lub przynajmniej prawo do konsultacji i usunięcia materiałów w przypadku zmiany kontroli nad kontrahentem; zdefiniuj kontrolę poprzez odniesienie do praw głosu, a nie do mglistego pojęcia własności. Drugie rozwiązanie polega na uniezależnieniu potrzebnej wartości od przyszłości firmy: licencja nieodwołalna w zdefiniowanym zakresie, z zastrzeżeniem, że przetrwa rozwiązanie umowy i zmianę kontroli, umowa powiernicza oraz kopia dokumentacji i danych w Twoich własnych systemach. Te postanowienia nic nie kosztują, gdy relacja jest dobra, i są jedynym rozwiązaniem, które działa, gdy tak nie jest.

Założyciele i zespół

Ludzie są zazwyczaj atutem, a ustalenia wokół nich często stanowią najsłabsze dokumenty w firmie. Zapytaj, jak zaangażowani są założyciele i zespół założycielski. W przypadku, gdy osoby wystawiają faktury firmie jako samozatrudnieni kontrahenci, ale pracują pod jej kierownictwem, w jej systemach i według jej instrukcji, relacja może zostać uznana za stosunek pracy, niezależnie od nazwy, z późniejszym podatkiem od wynagrodzeń, składkami i ochroną przed zwolnieniem. Holenderskie organy podatkowe zakończyły moratorium na egzekwowanie przepisów dotyczących fałszywego samozatrudnienia 1 stycznia 2025 r., a ustawowe domniemanie zatrudnienia oparte na stawce godzinowej zostało przyjęte, ale wchodzi w życie dekretem królewskim. Firma zatrudniająca grupę nominalnie samozatrudnionych kluczowych osób ponosi nieokreśloną odpowiedzialność, a w przypadku współpracy odpowiedzialność ta może ujawnić się w najgorszym momencie.

Te same dokumenty mają znaczenie dla własności intelektualnej, ponieważ automatyczne przeniesienie praw autorskich dotyczy wyłącznie pracowników, oraz dla poufności, ponieważ zobowiązania, które nigdy nie zostały uzgodnione, nie mogą być egzekwowane. Poproś o umowy z osobami, od których pracy zależy Twój projekt, i sprawdź, czy poprzedni pracodawcy zawarli klauzule o zakazie konkurencji i zakazie pozyskiwania pracowników, które mogłyby ograniczać zakres działań tych osób w ramach wspólnego projektu. Roszczenie byłego pracodawcy, wniesione w momencie wprowadzenia na rynek wspólnego produktu, to znany i całkowicie możliwy do uniknięcia problem.

Jeśli uruchomienie się nie powiedzie

Porażka jest w tym segmencie normalnym rezultatem, a praca kontraktowa, która się liczy, to praca, która ją zakłada. Trzy pytania decydują o tym, ile stracisz.

Pierwszym z nich jest dostęp do technologii. W holenderskim postępowaniu upadłościowym syndyk nie jest zobowiązany do realizacji umów spółki; poproszony o potwierdzenie, czy spółka je wykona, może odmówić, a licencja będzie wówczas mało praktyczna, jeśli nie będzie można uzyskać dostępu do kodu źródłowego. Standardowym rozwiązaniem jest umowa o powiernictwo kodu źródłowego z renomowanym agentem powierniczym, z warunkami zwolnienia obejmującymi niewypłacalność i zaprzestanie wsparcia, a także z weryfikacją zdeponowanych materiałów. Musi ona zostać uzgodniona na początku, a depozyty muszą być utrzymywane; klauzula powiernicza z pustym sejfem niczego nie chroni. W naszym artykule na temat powiernictwa oprogramowania w Holandii opisujemy, jak powstają takie umowy.

Drugim elementem jest Twoja własność i Twoje własne pieniądze. Wszystko, co dostarczasz, powinno pozostać Twoją własnością, niezależnie od tego, czy jest to sprzęt, narzędzia czy dane, a zastrzeżenie własności dostarczonych towarów musi zostać uzgodnione przed dostawą, aby było skuteczne w stosunku do masy spadkowej. Przedpłaty i płatności etapowe stanowią niezabezpieczone roszczenia po otwarciu masy spadkowej, dlatego dopasuj harmonogram płatności do wartości dostarczonej, a nie do kalendarza.

Trzecią kwestią jest to, co dzieje się ze spółką, która w ogóle nie znajduje się w stanie upadłości. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (BV) może zostać rozwiązana bez przeprowadzenia likwidacji, jeśli w momencie rozwiązania nie posiada majątku, a kryterium stanowi brak majątku, a nie brak długów. W związku z tym spółka z niespłaconymi zobowiązaniami może zniknąć z rejestru. Od czasu wprowadzenia tymczasowej ustawy o przejrzystości zarząd musi złożyć ostateczne sprawozdanie finansowe i poinformować wierzycieli, ale praktyczna lekcja pozostaje aktualna: kontrahent może szybko przestać istnieć, a niezabezpieczone roszczenie może nie mieć już żadnego zabezpieczenia. Informacje na temat możliwych działań z wyprzedzeniem znajdziesz w naszym artykule na temat konsekwencji upadłości Twojego partnera kontraktowego.

Kiedy należy zaangażować prawnika

Istnieją trzy momenty, w których opinia zmienia wynik, zamiast go potwierdzać. Pierwszym jest arkusz warunków umowy. Zazwyczaj określa się go jako niewiążący, ale określa on oczekiwania handlowe, z którymi porównywana jest ostateczna umowa, a ustępstwa poczynione w tym dokumencie są trudne do cofnięcia. Drugim jest due diligence, gdzie wartość tkwi w wiedzy, który brakujący dokument ma znaczenie i jak przekształcić ustalenia w warunek, odszkodowanie lub cenę. Trzecim jest sporządzenie postanowień dotyczących odpowiedzialności, własności intelektualnej i rozwiązania umowy, na które faktycznie przeznacza się pieniądze.

Proporcje również mają znaczenie. Prace prawne nad tego typu współpracą powinny być dostosowane do stopnia ekspozycji, a nie do długości dokumentu. Dokładna analiza pozycji korporacyjnej, łańcucha własności technologii i trzech lub czterech klauzul to często wszystko, co jest potrzebne, a jest to znacznie tańsze niż zapobieganie sporom. Prawnik korporacyjny , który widział takie struktury, w ciągu jednego popołudnia będzie wiedział, czy fundament jest trwały.

Law and More Doradza holenderskim i międzynarodowym firmom w zakresie współpracy ze start-upami i scale-upami: due diligence korporacyjny i własności intelektualnej, umowy o współpracy i rozwoju, porozumienia akcjonariuszy, zgodność z przepisami dotyczącymi ochrony danych i sztucznej inteligencji (AI) oraz spory w przypadku niekorzystnego zakończenia współpracy. Jeśli przygotowujesz się do takiej współpracy lub już w niej uczestniczysz, a sytuacja stała się niejasna, skontaktuj się z naszym biurem.

PYTANIA I ODPOWIEDZI

Kiedy myślisz o partnerstwie ze start-upem lub scale-upem, naturalne jest, że masz pytania. Kwestie prawne mogą wydawać się nieco zawiłe. Ta sekcja pomoże Ci uporać się z zawiłościami i udzieli bezpośrednich odpowiedzi na niektóre z najczęstszych pytań.