Koszty prawne w postępowaniach sądowych w Holandii: kto za co płaci

Koszty sądowe w holenderskich postępowaniach sądowych są dzielone zgodnie z zasadą, która zaskakuje większość zagranicznych stron: strona przegrywająca zostaje obciążona kosztami, ale orzeczenie to nie pokrywa rzeczywistych kosztów adwokata strony wygrywającej. Obejmuje ono opłatę sądową, koszty komornicze oraz stałą składkę na koszty sądowe, obliczaną na podstawie skali zwanej liquidatietarief, która prawie zawsze jest znacznie niższa od rzeczywistej kwoty naliczonej przez adwokata. Wygrana w sprawie w Holandii nadal wiąże się z kosztami, a przegrana kosztuje mniej niż w systemie pełnego przerzucania kosztów, ale więcej niż większość ludzi jest w stanie sobie pozwolić.

Z czego składają się koszty sprawy holenderskiej

Rachunek składa się z czterech odrębnych pozycji, z których tylko niektóre podlegają zwrotowi. Pierwszą z nich jest griffierecht, opłata sądowa, która jest ustalana przez Wet griffierechten burgerlijke zaken w zależności od wartości przedmiotu sporu i kategorii strony sporu, z niższymi stawkami dla osób fizycznych i niższymi stawkami dla stron o ograniczonych środkach. Kwoty te są co roku aktualizowane, dlatego każdą kwotę znalezioną w internecie należy sprawdzić w aktualnym cenniku Rechtspraak, a nie na nim się opierać.

Drugim kosztem jest wszczęcie sprawy. Postępowanie wszczęte nakazem sądowym wymaga doręczenia dokumentu przez komornika, a stawka za usługi komornika jest określona w przepisach. Postępowanie wszczęte w drodze petycji, która jest drogą w większości spraw pracowniczych i rodzinnych, nie wymaga takiego doręczenia.

Trzecim elementem jest Twój własny prawnik. To wynagrodzenie jest kwestią umowy między Tobą a kancelarią, czy to w formie stawki godzinowej, stałej stawki za etap, czy też kombinacji tych stawek, i nie jest regulowane przez sąd. Zazwyczaj jest to zdecydowanie największa pozycja. Czwarty element obejmuje wszystko, co wiąże się z samą sprawą: opinie biegłych zlecone przez sąd, koszty świadków, tłumaczenia oraz, w przypadku konieczności sporządzenia dokumentu zagranicznego, legalizację.

Co w rzeczywistości przyznaje zamówienie na koszty

Artykuł 237 Kodeksu postępowania cywilnego pozwala sądowi na zasądzenie od strony przegrywającej kosztów postępowania. Treść tego nakazu została określona w kolejnych artykułach, a w przypadku adwokatów – w likwidatorze kosztów postępowania, czyli w taryfie ustalonej przez sądy i adwokaturę. Taryfa ta nie ma charakteru prawnego i nie jest wiążąca dla sądu, ale w praktyce jest stosowana.

Działa dwuwymiarowo. Każdy etap proceduralny, odpowiedź na pozew, rozprawa ustna, kolejna runda pisemna, są warte określoną liczbę punktów. Wartość punktu zależy od przedziału, w którym mieści się roszczenie, więc większe roszczenie daje wyższą stawkę za punkt. Pomnóż punkty przez stawkę, a otrzymasz udział w honorarium adwokackim. Przed kantonrechter, gdzie strona może działać bez adwokata, obowiązuje niższa skala wynagrodzenia dla adwokata. Do tego dochodzą faktycznie uiszczone opłaty sądowe, koszty komornicze i niewielka kwota kosztów powypadkowych, a w przypadku braku terminowej zapłaty naliczane są odsetki ustawowe.

Różnica między tym wynikiem a rzeczywistym rachunkiem jest kwestią kluczową. W umiarkowanie spornej sprawie handlowej zwrot kosztów zastępstwa procesowego często stanowi ułamek tego, co strona wygrywająca zapłaciła swojemu prawnikowi. Każda analiza, która traktuje holenderski nakaz zapłaty kosztów jako pełne odszkodowanie, a budżet oparty na zwrocie kosztów w przypadku wygranej, jest błędna od samego początku.

Kiedy możliwe będzie odzyskanie pełnych kosztów

Istnieją wyjątki, i to nieliczne. W postępowaniu o dochodzenie praw własności intelektualnej, artykuł 1019h Kodeksu postępowania cywilnego implementuje europejską dyrektywę wykonawczą i pozwala stronie wygrywającej dochodzić uzasadnionych i proporcjonalnych kosztów rzeczywistych. Sądownictwo stosuje stawki orientacyjne dla każdej kategorii sprawy, a roszczenie musi zostać określone i uzasadnione w odpowiednim czasie, co oznacza, że ​​harmonogram godzin musi zostać złożony w trakcie postępowania, a nie po jego zakończeniu.

Drugim wyjątkiem jest nadużycie. W przypadku gdy strona prowadziła proces bezprawnie, na przykład wnosząc roszczenie, o którym wiedziała, że ​​jest bezpodstawne, w celu zaszkodzenia drugiej stronie, sąd może zasądzić pełne koszty jako odszkodowanie na mocy ogólnego prawa deliktowego. Próg ten jest wysoki, a sądy stosują go oszczędnie.

Klauzule umowne, które zobowiązują stronę przegrywającą do pokrycia wszystkich kosztów sądowych, są powszechne w umowach handlowych, a ich skutki są ograniczone. Artykuł 241 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że koszty związane z samym postępowaniem są rozliczane w ramach nakazu zapłaty i nie mogą być dochodzone oddzielnie jako odszkodowanie, zatem klauzula o pełnym odszkodowaniu nie zastępuje po prostu klauzuli o zaliczce na poczet odszkodowania z tytułu likwidacji szkody. Może ona mieć wpływ na koszty poniesione przed postępowaniem, a w przypadku konsumenta nawet te są ograniczone ustawową skalą pozasądowych kosztów windykacji, co wyjaśniamy w naszym artykule na temat odzyskiwania niezapłaconych faktur w Holandii.

Gdzie zasady się różnią: sprawy administracyjne, karne i rodzinne

Postępowanie cywilne to tylko jeden z trzech systemów. W postępowaniu administracyjnym przeciwko organowi publicznemu koszty oblicza się zgodnie z ustawą Besluit proceskosten bestuursrecht, która przyznaje punkty za czynności proceduralne i mnoży je przez ustaloną kwotę za punkt oraz wagę zależną od złożoności sprawy. Kwota za punkt jest okresowo korygowana. Wnioskodawca, którego wniosek został rozpatrzony pozytywnie, otrzymuje tę kwotę wraz z opłatą sądową; wnioskodawca, którego wniosek został odrzucony, zazwyczaj nie jest w ogóle zobowiązany do zapłaty kosztów organu, co znacznie różni profil ryzyka postępowania administracyjnego od postępowania cywilnego.

W postępowaniu karnym oskarżony nie jest zobowiązany do pokrycia kosztów oskarżenia. Były podejrzany, którego sprawa zakończyła się bez kary, może ubiegać się o zwrot kosztów zastępstwa procesowego od państwa, jednak zwrot ten ma charakter uznaniowy i jest przyznawany w uzasadnionych przypadkach, dlatego nie jest prawem i rzadko pokrywa całość kosztów.

W sprawach rodzinnych sądy często odchodzą od zwykłej zasady i nakazu, zgodnie z którym każda ze stron ponosi własne koszty, zwłaszcza w relacjach między małżonkami lub byłymi małżonkami oraz w sprawach dotyczących dzieci. Jest to kwestia praktyki sądowej, a nie ustawowa, i oznacza, że ​​strona nie powinna liczyć na zwrot kosztów od byłego partnera, nawet jeśli wynik sprawy jest całkowicie korzystny dla niej.

Jak wybór sądu i procedury wpływa na ryzyko

Sąd rozstrzyga zarówno o opłacie, jak i o stawce. Roszczenia do ustawowego progu określonego w artykule 93 Kodeksu postępowania cywilnego, a także wszelkie spory z zakresu zatrudnienia, najmu, kredytu konsumenckiego i sprzedaży konsumenckiej, niezależnie od wartości, trafiają do kantonrechter. Tam strona może prowadzić własną sprawę, opłata sądowa jest niższa, a zwrot kosztów zastępstwa procesowego również niższy. Większe roszczenia cywilne i handlowe trafiają do sądu rejonowego, gdzie reprezentacja przez adwokata jest obowiązkowa, a zarówno opłata, jak i stawka rosną. Nasza uwaga dotycząca drobnych roszczeń w Holandii opisuje, jak w praktyce działa tańsza droga.

Postępowanie uproszczone przed sędzią orzekającym w sprawie środków tymczasowych jest szybsze i prowadzi do wydania orzeczenia tymczasowego, z własnymi konsekwencjami w zakresie kosztów; strona, która wygra w postępowaniu kort geding, a następnie przegra w postępowaniu głównym, może zostać obciążona kosztami obu instancji, w których toczy się przeciwko niej postępowanie. Apelacja do sądu apelacyjnego generuje nową opłatę sądową i nowe orzeczenie o kosztach, a opłata za apelację jest wyższa; kasacja do Sądu Najwyższego (Hoge Raad) wymaga pomocy adwokata specjalizującego się w sprawach kasacyjnych i dodaje kolejny poziom trudności. Każda instancja jest rozstrzygana w oparciu o własne koszty, więc sprawa, która obejmuje cały proces, może skutkować trzema orzeczeniami o kosztach, a nie jednym.

W tym samym rachunku mieszczą się dwa kolejne mechanizmy. Strona, która jest obciążona roszczeniem od kontrahenta nieposiadającego majątku podlegającego odzyskaniu lub z zagranicy, może żądać zabezpieczenia kosztów, a wierzyciel mający siedzibę poza Unią Europejską może w pewnych okolicznościach zostać zobowiązany do złożenia zabezpieczenia, tak aby orzeczenie o kosztach na korzyść pozwanego nie było bezskuteczne. Zajęcie komornicze przedsądowe, które jest orzekane szybko i często bez wysłuchania drugiej strony, pociąga za sobą własne koszty komornicze i odpowiedzialność, jeśli zajęcie okaże się później bezzasadne.

Kto płaci, jeśli nie możesz?

W Holandii obowiązuje dotowany system pomocy prawnej, administrowany przez Radę ds. Prawnictwa (Raad voor Rechtsbijstand). Strona, której dochody i majątek są niższe od ustawowych limitów, może uzyskać toevoeging, na mocy którego państwo opłaca prawnika, a klient wnosi wkład własny ustalany na podstawie dochodów. Limity i wysokość wkładów są corocznie aktualizowane. Toevoeging obniża również opłatę sądową do najniższej stawki, ale nie chroni przed nakazem zapłaty kosztów: strona korzystająca z pomocy prawnej, która przegra sprawę, nadal może zostać zobowiązana do pokrycia kosztów drugiej strony.

Ubezpieczenie kosztów prawnych pokrywa znaczną część holenderskich sporów cywilnych i wiąże się z prawem, o którym ubezpieczający często nie wiedzą. Po wszczęciu postępowania ubezpieczony ma prawo wybrać własnego prawnika zamiast korzystać z usług ubezpieczyciela, a ubezpieczyciel musi pokryć koszty tego wyboru zgodnie z warunkami polisy. Sprawdź polisę pod kątem udziału własnego, limitu ochrony ubezpieczeniowej oraz ewentualnego okresu karencji przed powstaniem sporu, a nie po jego powstaniu.

Finansowanie przez podmioty trzecie i umowy typu success-fee to dwie najczęściej zadawane pytania. Przepisy holenderskiej Izby Adwokackiej zabraniają adwokatom uzależniania honorarium od wyniku sprawy lub pobierania części zysków, z zastrzeżeniem nielicznych wyjątków dozwolonych przez te przepisy, w szczególności w przypadku windykacji należności oraz w ramach odrębnego systemu dla roszczeń z tytułu obrażeń ciała. Finansowanie sporów sądowych przez podmiot komercyjny jest możliwe i jest wykorzystywane w przypadku większych roszczeń, za cenę znacznej części zysków.

Uczciwe rozwiązywanie sporów

Realistyczny budżet ma cztery granice, z których tylko jedna jest niepewna. Opłata sądowa jest znana z góry na podstawie aktualnego harmonogramu, po ustaleniu wartości roszczenia i rodzaju strony. Koszty wezwania komornika są znane. Odzyskiwalny wkład w przypadku wygranej jest znany, ponieważ przedział taryfowy i prawdopodobną liczbę punktów można oszacować na podstawie procedury. Nie da się z góry określić własnego honorarium adwokackiego, a to właśnie ta granica jest punktem, na którym warto nalegać na wycenę dla każdej fazy, z punktem kontrolnym na koniec każdej fazy.

Poproś o tę wycenę na piśmie, zanim kogokolwiek zlecisz, i zapytaj dokładnie, co ona obejmuje: czy obejmuje ona tylko pierwszą rundę pisemną, czy również rozprawę, wyrok i opinię w sprawie apelacji? Zapytaj, co się stanie, jeśli druga strona wniesie pozew wzajemny, co często podwaja nakład pracy. Zapytaj o założenia, na których opiera się wycena, aby zmiana tych założeń była widoczna w momencie jej wystąpienia, a nie na końcu.

Następnie porównaj te kwoty z roszczeniem. Roszczenie, którego wartość jest niższa niż łączna kwota opłaty sądowej, honorarium adwokackiego i nieściągalnej części kosztów, nie jest warte sporu sądowego z powodów ekonomicznych, niezależnie od tego, jak silne jest jego uzasadnienie merytoryczne. Takiego obliczenia należy dokonać na samym początku i powtarzać na każdym etapie, ponieważ moment, w którym dalsze postępowanie przestaje mieć sens ekonomiczny, zazwyczaj nadchodzi przed wydaniem wyroku.

Ograniczanie ryzyka przed rozprawą sądową

Najtańszym postępowaniem sądowym jest sprawa, która została rozstrzygnięta polubownie. Ugoda zawarta w odpowiedniej umowie kończy spór na warunkach, które obie strony akceptują, i całkowicie eliminuje ryzyko kosztów. Prawo holenderskie nadaje takiej umowie bardzo silną moc wiążącą, co wyjaśniamy w naszym artykule na temat vaststellingsovereenkomst . W przypadku gdy postępowanie jest już w toku, ugoda może zostać zawarta w wyroku za porozumieniem stron, tak aby była bezpośrednio wykonalna.

Mediacja jest warta rozważenia, gdy relacja musi być kontynuowana, a strony dzielą się kosztami mediatora, zamiast ryzykować nałożeniem kary. Arbitraż nie jest automatycznie tańszy, ponieważ strony same płacą arbitrom, ale może być szybszy i łatwiejszy do wyegzekwowania poza Unią Europejską.

Niezależnie od wybranej drogi, najskuteczniejszą metodą kontroli kosztów jest przygotowanie. Sprawy stają się kosztowne, gdy konieczne jest odtworzenie faktów, brakuje dokumentów i gdy sytuacja prawna musi zostać ustalona w toku postępowania, a nie przed nim. Kompletny akt sprawy wymaga mniej rund proceduralnych, a mniej rund oznacza zarówno niższy rachunek, jak i niższe koszty sądowe w razie problemów. Nasz zespół ds. sporów sądowych ocenia tę sytuację i związane z nią koszty przed wszczęciem postępowania.

W jaki sposób Law and More może pomóc

Przed rozpoczęciem sprawy sporządzamy pisemną wycenę kosztów i realnego ryzyka, informujemy, kiedy roszczenie nie jest warte dochodzenia, a także prowadzimy postępowania przed kantonrechter, sądami rejonowymi, sądami apelacyjnymi i arbitrażowymi. Jeśli ugoda jest korzystniejsza, informujemy o tym i negocjujemy. Jeśli rozważasz spór i chcesz dowiedzieć się, ile będzie kosztował i jakiego odszkodowania możesz się spodziewać, skontaktuj się z nami. Law and More aby uzyskać ocenę przed podjęciem decyzji.

Często zadawane pytania dotyczące kosztów prawnych w postępowaniach sądowych w Holandii