Alimenty w Holandii są niesprawiedliwe w sensie prawnym, gdy okoliczności zmieniły się na tyle, że od czasu wydania orzeczenia lub zawarcia umowy nie spełniają już ustawowych kryteriów potrzeby i zdolności płatniczej. Artykuł 1:401 holenderskiego Kodeksu Cywilnego pozwala byłemu małżonkowi na zwrócenie się do sądu o zmianę lub zakończenie alimentów na tej podstawie. Kryterium nie jest to, czy strona płacąca uważa kwotę za zbyt wysoką, ale czy możliwa do udowodnienia zmiana w potrzebie lub zdolności płatniczej sprawiła, że obecna kwota jest nie do obrony, a ciężar udowodnienia tego spoczywa na stronie wnioskującej o zmianę.
W tym artykule omówiono kwestię ponownej oceny istniejącego obowiązku alimentacyjnego oraz granice jego zasadności. Informacje na temat sposobu obliczania alimentów, zasad ich trwania oraz różnic między alimentami na dziecko a alimentami na małżonka można znaleźć w naszym kompletnym poradniku dotyczącym alimentów w Holandii.
Co prawo oznacza przez niesprawiedliwość
Holenderskie prawo alimentacyjne opiera się na dwóch czynnikach: potrzebie odbiorcy (behoefte) i zdolności płatnika do jej zaspokojenia (draagkracht). Nakaz ustala oba te czynniki w danym momencie. Nie zamraża ich. Artykuł 1:401 holenderskiego kodeksu cywilnego stanowi, że orzeczenie sądowe lub umowa alimentacyjna mogą zostać zmienione lub uchylone, jeżeli w wyniku zmiany okoliczności przestaną spełniać kryteria ustawowe.
Niesprawiedliwość w tym sensie jest zatem pytaniem arytmetycznym, przebranym za moralne. Sąd nie jest pytany, czy takie rozwiązanie wydaje się niesprawiedliwe. Ma on przeliczyć zapotrzebowanie i możliwości na podstawie obecnych danych i sprawdzić, czy otrzymana odpowiedź różni się istotnie od kwoty obecnie wypłacanej. Argument ten ma charakter prawny, a nie skargowy, ponieważ różnica wynika ze zmiany, jest rzeczywista i udokumentowana oraz nie została zaaranżowana przez wnioskodawcę.
Dwie dalsze drogi do zmiany
Zmiana okoliczności to zazwyczaj stosowana, ale nie jedyna droga. Ten sam artykuł dopuszcza możliwość zmiany, gdy pierwotne postanowienie od początku nie spełniało kryteriów ustawowych, ponieważ opierało się na nieprawidłowych lub niekompletnych informacjach. Jest to droga w przypadku, gdy jedna ze stron zataiła dochody lub drugą pracę w chwili rozwodu, a postępowanie rozwodowe ma charakter wsteczny, a nie w przyszłości.
W przypadku alimentów uzgodnionych między stronami, a nie ustalonych przez sąd, istnieje trzecia droga: umowa zawarta z rażącym pominięciem kryteriów ustawowych może zostać zmieniona nawet bez zmiany okoliczności. Próg ten jest wysoki i istnieje właśnie po to, aby ugoda nie była ponownie otwierana tylko dlatego, że jedna ze stron później żałuje ustalonej kwoty.
Klauzula zakazu modyfikacji
Wiele ugód rozwodowych zawiera klauzulę o zakazie modyfikacji (niet-wijzigingsbeding) na mocy artykułu 1:159 holenderskiego Kodeksu cywilnego, która wyklucza możliwość zmiany z powodu zmiany okoliczności. Musi ona zostać uzgodniona na piśmie. W takim przypadku zwykła droga do ponownej oceny jest zamknięta, a jedynym sposobem jest wyjątek określony w tym samym artykule: sąd może uchylić klauzulę, jeżeli okoliczności zmieniły się tak drastycznie, że wnioskodawca, zgodnie ze standardami rozsądku i uczciwości, nie może już być do niej zobowiązany.
To znacznie trudniejszy test niż standardowy i to właśnie tutaj fraza „granice rozsądku” nabiera sensu. Znaczny spadek dochodów zazwyczaj uzasadnia standardową ponowną ocenę; nie narusza to automatycznie klauzuli zakazu modyfikacji. Każdy, kto rozważa taką klauzulę podczas rozwodu, powinien zrozumieć, że działa ona w obie strony: chroni odbiorcę przed późniejszym obniżeniem i chroni zobowiązanego przed późniejszym wzrostem, a także przetrwa zdarzenia, których żadna ze stron nie przewidziała.
Które zmiany się liczą, a które nie
Zmiana kwalifikuje się, jeśli wpływa na potrzebę lub zdolność w sposób większy niż marginalny i nie wynika ze świadomego wyboru mającego na celu zmniejszenie zobowiązania. Sądy holenderskie biorą pod uwagę przyczynę zmiany tak samo wnikliwie, jak samą zmianę.
Po stronie płacowej, kwalifikują się: mimowolna utrata zatrudnienia, wymuszona redukcja godzin pracy, rzeczywisty i trwały spadek zysków firmy, wystąpienie choroby lub niezdolność do pracy oraz przejście na emeryturę. Osobno należy wspomnieć o emeryturze: fakt, że była przewidywalna w momencie rozwodu, nie dyskwalifikuje jej, ponieważ liczy się fakt, że zdolność płatnicza rzeczywiście i trwale spadła, a nie to, że spadek ten był zaskoczeniem. Jeśli jednak płatnik dobrowolnie i wcześniej przejdzie na emeryturę, sąd prawdopodobnie weźmie pod uwagę, ile mógłby zarobić, gdyby kontynuował pracę.
Po stronie otrzymującej kwalifikują się: podjęcie znacznie lepiej płatnej pracy, ukończenie szkolenia i wejście na rynek pracy, otrzymanie spadku lub innej zmiany majątku, która zmniejsza potrzeby, a także zakończenie okresu opieki nad małymi dziećmi. Podobnie jest w odwrotnej sytuacji: odbiorca, którego zdolność zarobkowa załamie się z powodu choroby, może ubiegać się o podwyżkę, pod warunkiem że płatnik jest w stanie ją pokryć.
To, co się nie kwalifikuje, jest pouczające. Dobrowolne przejście na niżej płatną pracę, zaciągnięcie nowych długów, zwiększenie wydatków płatnika lub nowa relacja, która wiąże się z dodatkowymi kosztami, same w sobie nie zmniejszą zobowiązania. Podobnie jak zwykły wzrost wynagrodzenia odbiorcy z powodu wzrostu kosztów utrzymania. Powtarzającym się motywem jest to, że wnioskodawca nie może wprowadzić zmiany, a następnie na niej polegać.
Pojęcie zdolności zarobkowej
Sądy holenderskie nie obliczają zdolności do pracy wyłącznie na podstawie rzeczywistych dochodów. Jeżeli płatnik dobrowolnie zmniejszył swoje dochody lub nie podjął poważnych starań w celu ich przywrócenia, sąd może obliczyć wysokość zdolności do pracy na podstawie dochodu, jaki płatnik mógłby rozsądnie uzyskać (verdiencapaciteit). Zmiana kariery zawodowej dokonana ze względów zdrowotnych, poparta dowodami medycznymi, jest traktowana inaczej niż zmiana dokonana ze względu na preferencje, a ciężar udowodnienia, że zmiana była konieczna, spoczywa na osobie, która jej dokonała.
Ta sama logika ma zastosowanie do beneficjenta. W przypadku gdy można zasadnie oczekiwać, że były małżonek będzie pracował więcej lub szukał pracy przez lata od rozwodu, sąd może wziąć pod uwagę niewykorzystane możliwości zarobkowe. Dlatego ponowna ocena często przeradza się w dyskusję na temat tego, co każda ze stron faktycznie robiła od rozwodu i dlaczego dokumentowanie wniosków o pracę, przekwalifikowania i ograniczeń zdrowotnych jest równie ważne, jak dokumentowanie dochodów.
Nowe obowiązki rodzinne
Osoba zobowiązana do płacenia alimentów, która ma dzieci w nowym związku, nabywa wobec nich obowiązek alimentacyjny, który jest uwzględniany. Nie zastępuje on po prostu istniejącego obowiązku. Prawo holenderskie przyznaje pierwszeństwo alimentom na dzieci przed alimentami na małżonka, jeśli zdolności do płacenia alimentów na dzieci są niewystarczające do pokrycia obu tych zobowiązań, a dzieci z różnych związków są zasadniczo traktowane na równi. Samo zawarcie nowego związku małżeńskiego nie zmniejsza alimentów na małżonka; dochody nowego partnera mogą wręcz wpływać na sytuację w gospodarstwie domowym, którą bada sąd. Oczekiwanie zmniejszenia alimentów jako automatycznej konsekwencji założenia nowej rodziny jest najczęstszym błędem w tej dziedzinie.
Współzamieszkiwanie: zasada, która definitywnie kończy obowiązek alimentacyjny
Artykuł 1:160 holenderskiego Kodeksu Cywilnego stanowi, że obowiązek alimentacyjny wygasa z chwilą ponownego zawarcia przez beneficjenta związku małżeńskiego, zawarcia zarejestrowanego związku partnerskiego lub rozpoczęcia wspólnego życia z inną osobą, tak jakby pozostawała w związku małżeńskim lub zarejestrowała swój związek partnerski. Skutek jest ostateczny: obowiązek wygasa i nie powraca, jeśli nowy związek ulegnie rozpadowi.
Ze względu na drastyczny charakter tego przepisu, sądy holenderskie stosują go restrykcyjnie. Samo zamieszkiwanie pod tym samym adresem nie wystarczy. Orzecznictwo wymaga trwałego związku uczuciowego, wspólnego pożycia, wzajemnej opieki i wspólnego gospodarstwa domowego. Wszystkie te elementy muszą być obecne, a osoba powołująca się na ten przepis musi je udowodnić.
To właśnie ciężar dowodowy stanowi prawdziwą trudność. Sądy pracują z materiałami dowodowymi, takimi jak rejestracja wspólnego adresu w gminie, współwłasność lub współwłasność, umowy o wspólne korzystanie z mediów i ubezpieczenia, wspólne konta bankowe oraz dowody wspólnych wydatków. Raporty z obserwacji zlecone prywatnym detektywom są czasami wykorzystywane i traktowane z ostrożnością, zwłaszcza gdy sposób gromadzenia dowodów budzi wątpliwości w świetle przepisów o ochronie danych. Zanim wydasz pieniądze na tę drogę, zasięgnij porady, co sąd prawdopodobnie zaakceptuje.
Czas trwania: zobowiązanie może już się zakończyć
Zanim zaczniesz twierdzić, że alimenty stały się niesprawiedliwe, sprawdź, czy w ogóle nadal obowiązują. W przypadku pozwów rozwodowych złożonych 1 stycznia 2020 r. lub później, artykuł 1:157 holenderskiego kodeksu cywilnego ustala czas trwania alimentów na połowę trwania małżeństwa, maksymalnie na pięć lat, chyba że sąd ustali inny okres.
Trzy wyjątki wydłużają ten okres. Jeżeli małżeństwo trwało dłużej niż piętnaście lat, a beneficjent osiągnie wiek emerytalny w ciągu dziesięciu lat, obowiązek ten obowiązuje do osiągnięcia tego wieku. Jeżeli małżeństwo trwało dłużej niż piętnaście lat, beneficjent urodził się nie wcześniej niż 1 stycznia 1970 r. i brakuje mu ponad dziesięć lat do osiągnięcia wieku emerytalnego, obowiązek ten trwa dziesięć lat. W przypadku dzieci z małżeństwa obowiązek ten nie wygasa, dopóki najmłodsze dziecko nie ukończy dwunastego roku życia. Jeżeli dotyczy więcej niż jednego z tych okresów, obowiązuje najdłuższy.
Oto dwie kwestie praktyczne. Rozwody rozpoczęte przed 1 stycznia 2020 r. nadal podlegają poprzednim zasadom, w których maksymalny okres rozwodu wynosił dwanaście lat, dlatego data złożenia pozwu jest pierwszym kryterium. Ustawowy termin rozwodu jest terminem maksymalnym, a nie gwarantowanym: zobowiązanie może zostać zmienione lub zakończone wcześniej na mocy art. 1:401, jeśli okoliczności to uzasadniają, a sąd może je również przedłużyć w przypadku trudności, na wniosek złożony przed upływem terminu.
Indeksacja: podwyżka, na którą nikt nie zdecydował
Wysokość alimentów jest corocznie korygowana z mocy prawa. Zgodnie z artykułem 1:402a holenderskiego Kodeksu Cywilnego, Minister Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa ustala corocznie wysokość procentu na podstawie zmian wynagrodzeń i publikuje ją w „Staatscourant”. Nowa kwota obowiązuje automatycznie od 1 stycznia; nie jest wymagane żadne pismo, wezwanie ani umowa, a podwyżka obowiązuje niezależnie od tego, czy ktokolwiek zwrócił na nią uwagę.
Ten mechanizm jest prawdziwym źródłem niesprawiedliwości, o której mowa w tym artykule, ponieważ zakłada, że dochody płatnika zmieniają się wraz z krajowymi trendami płacowymi. W przeciwnym razie różnica pogłębia się z roku na rok, bez podejmowania jakichkolwiek decyzji. Po kilku latach wysokiej indeksacji ustawowej efekt kumulacyjny może być znaczny, a płatnik, którego dochody pozostają na niezmienionym poziomie, może płacić kwotę, która nie ma nic wspólnego z pierwotnym obliczeniem dokonanym przez sąd.
Istnieją dwie odpowiedzi. Waloryzacja może zostać wyłączona w drodze porozumienia, zarówno w momencie rozwodu, jak i później, a sądy zazwyczaj rejestrują takie porozumienie. Sąd może je również zmienić lub wykluczyć. W obu przypadkach argument jest typowy, o którym mowa w artykule 1:401: zdolność do czynności prawnych nie rozwinęła się w sposób zakładany przez waloryzację, a zindeksowana kwota nie spełnia już kryteriów ustawowych. Nasz artykuł na temat waloryzacji alimentów wyjaśnia, jak oblicza się i stosuje korektę.
Jedno ostrzeżenie. Samo zapłacenie starej kwoty, ponieważ podwyżka jest nieopłacalna, prowadzi do powstania zaległości, a zaległości podlegają egzekucji. Odbiorca może zwrócić się do Krajowej Agencji ds. Windykacji Alimentów (LBIO) o ściągnięcie należności, która ma realne uprawnienia, w tym możliwość zajęcia wynagrodzenia. Jeśli nie można zapłacić zindeksowanej kwoty, właściwym krokiem jest złożenie wniosku o jej zmianę i niezwłoczne złożenie wniosku, a nie płacenie kwoty, którą uznaje się za rozsądną i czekanie na rozpatrzenie argumentów.
Granice rozsądku
Prawo holenderskie zawiera jeszcze jeden mechanizm, który należy uwzględnić w dyskusji o sprawiedliwości. Artykuł 1:399 holenderskiego Kodeksu cywilnego pozwala sądowi na modyfikację obowiązku alimentacyjnego z uwagi na takie postępowanie osoby uprawnionej do alimentów, że nie można zasadnie żądać alimentów lub że nie można ich żądać w całości.
Równocześnie, orzecznictwo dotyczące przepisów o alimentach małżeńskich uznaje, że poważnie obraźliwe zachowanie (grievend gedrag) odbiorcy alimentów wobec płatnika może w wyjątkowych przypadkach uzasadniać ograniczenie kwoty lub czasu ich wykonania. Próg ten jest celowo wysoki. Sądy wychodzą z założenia, że rozwód rzadko jest wolny od krzywdy, a alimenty nie są nagrodą za dobre zachowanie, więc zwykła złość, niewierność czy nieprzyjemna separacja nie będą wystarczające. Akceptowane są zazwyczaj zachowania innego rodzaju, utrzymujące się przez dłuższy czas i skierowane przeciwko płatnikowi.
Praktyczne znaczenie jest ograniczone, ale realne. Oznacza to, że racjonalność w holenderskim prawie alimentacyjnym nie ogranicza się do arytmetyki i że w skrajnych przypadkach istotne jest postępowanie. Oznacza to również, że argumenty tego rodzaju należy przedstawiać oszczędnie i z dowodami, ponieważ nieuzasadnione oskarżenie tego rodzaju podważa wiarygodność wszystkich pozostałych dowodów w aktach sprawy.
Sytuacje, które regularnie prowadzą do zmian
Cztery wzorce faktów odpowiadają za największą skuteczność testów, a różnice między nimi pokazują, w jaki sposób należy stosować test.
Niezamierzona utrata dochodu
Płatnik zostaje zwolniony i znajduje pracę jedynie za znacznie niższe wynagrodzenie. Sąd weźmie pod uwagę trzy czynniki: czy strata nie była wyborem płatnika, czy spadek dochodów jest znaczny, a nie incydentalny, oraz czy płatnik podjął rzeczywiste wysiłki w celu przywrócenia swojej pozycji. Dowody na zwolnienie, poszukiwanie pracy i nowe warunki zatrudnienia stanowią podstawę do wniesienia wniosku. W przypadku tymczasowego charakteru straty, sąd może zmienić wysokość odszkodowania na określony czas, a nie na stałe, co często jest rozwiązaniem najlepiej odzwierciedlającym fakty.
Odbiorca staje się samowystarczalny
Alimenty małżeńskie mają na celu wypełnienie luki w dochodach. Gdy beneficjent ukończy szkolenie, wróci na rynek pracy i osiągnie dochód pokrywający jego potrzeby, podstawa do wypłaty świadczeń znika, a obowiązek może zostać zmniejszony lub zniesiony. Istotnym dowodem jest aktualny dochód beneficjenta, dlatego ujawnienie go jest tak ważne w tych przypadkach. Należy pamiętać, że pytanie brzmi, czy potrzeba nadal istnieje, a nie czy beneficjent radzi sobie dobrze w ujęciu absolutnym: skromne potrzeby, które są teraz zaspokajane, znoszą obowiązek równie skutecznie, jak wysokie wynagrodzenie.
Odbiorca tworzy nowe gospodarstwo domowe
W przypadku gdy odbiorca rozpoczyna wspólne życie z nowym partnerem w sposób wymagany przez artykuł 1:160, zobowiązanie wygasa z mocy prawa z dniem zaistnienia sytuacji, a nie z dniem wydania orzeczenia przez sąd. To sprawia, że data rozpoczęcia wspólnego pożycia jest sama w sobie istotną kwestią, ponieważ decyduje o wysokości nadpłaty. Sprawia to również, że szybkie działanie jest rozsądne: odzyskanie płatności dokonywanych przez kilka lat jest zasadniczo możliwe, ale w praktyce trudniejsze, a sądy są ostrożne w nakazywaniu zwrotu już pobranych alimentów.
Przejście na emeryturę
Po osiągnięciu przez płatnika ustawowego wieku emerytalnego dochód zazwyczaj spada do kwoty emerytury, a obliczenia muszą zostać przeprowadzone ponownie. Wniosek jest zazwyczaj prosty: potwierdzenie przejścia na emeryturę i wyciągi emerytalne określają nową zdolność. Należy zwrócić uwagę na termin. Złożenie wniosku tuż przed lub tuż po przejściu na emeryturę pozwala na dostosowanie ponownej oceny do faktycznej zmiany; odłożenie jej na rok powoduje powstanie zaległości na starym poziomie, które nadal wymagają uregulowania.
Jak w praktyce działa ponowna ocena
Proces rozpoczyna się od danych liczbowych, a nie od listu od prawnika. Należy zgromadzić materiały, które przedstawiają sytuację w momencie wydania pierwotnego nakazu i obecną: paski wypłat i roczne zestawienia dochodów, zeznania podatkowe, roczne sprawozdania finansowe firmy, decyzje dotyczące świadczeń, wyciągi emerytalne oraz koszty mieszkaniowe i inne stałe koszty uwzględniane w kalkulacji. Sądy holenderskie stosują standardową metodologię określoną w wytycznych dotyczących alimentów stosowanych przez wymiar sprawiedliwości, a kalkulacja sporządzona na tej podstawie sprawia, że wniosek jest konkretny, a nie retoryczny.
Następnym krokiem jest przedstawienie drugiej stronie przeliczenia. Wiele rozbieżności rozstrzyga się bez postępowania, ponieważ obie strony znają tę samą arytmetykę. Porozumienie osiągnięte w ten sposób powinno zostać spisane i, jeśli pierwotna kwota została ustalona przez sąd, przedłożone sądowi do zatwierdzenia, aby nowa kwota była wykonalna, a poprzednie orzeczenie nie pozostało niewykonalne.
W przypadku braku porozumienia, drogą dochodzenia jest wniesienie pozwu (verzoekschrift) do sądu rejonowego, a w tego rodzaju postępowaniach rodzinnych wymagane jest reprezentowanie przez holenderskiego adwokata. Druga strona może odpowiedzieć na pozew i wnieść kontrpozew. Sąd może nakazać ujawnienie informacji finansowych, a odmowa ich udostępnienia nie jest działaniem neutralnym: sąd wyciąga własne wnioski z niechęci do transparentności w kwestii dochodów.
Skutek wsteczny i ryzyko spłaty
Sąd może ustalić nową kwotę z datą wcześniejszą niż data wydania orzeczenia, a często czyni to od daty złożenia wniosku. Działa to w obie strony. Płatnik, który czeka rok po zmianie, traci świadczenie z tego roku, a odbiorca, któremu grozi wsteczna redukcja, może zostać zobowiązany do zwrotu. Ponieważ zwrot może spowodować poważne trudności w przypadku, gdy pieniądze zostały wydane na koszty utrzymania, sądy są powściągliwe w wydawaniu nakazów i mogą z tego powodu ustalić datę wejścia w życie później. Lekcja dla obu stron jest taka sama: należy złożyć wniosek niezwłocznie.
Ile kosztuje ten proces i ile czasu trwa
Opłaty sądowe są ustalane corocznie przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa i publikowane w załączniku do ustawy o opłatach sądowych, z obniżoną stawką dla wnioskodawców o niskich dochodach; pomoc prawna może być dostępna w zależności od dochodów i majątku, pod warunkiem wniesienia wkładu własnego, ustalonego przez Radę ds. Pomocy Prawnej. Prosta, ponowna ocena, z którą obie strony się zmierzą, może zostać przeprowadzona w ciągu kilku miesięcy; sporna sprawa dotycząca dochodów z działalności gospodarczej, ukrytych dochodów lub spornego pożycia małżeńskiego trwa znacznie dłużej, głównie ze względu na konieczność ujawnienia informacji przed rozprawą.
Jak faktycznie oblicza się zapotrzebowanie i możliwości
Ponowna ocena jest tak dobra, jak ponowne obliczenie, na którym się opiera, dlatego warto wiedzieć, jak sąd postąpi z tymi danymi. Sądy holenderskie stosują wspólną metodologię określoną w wytycznych dotyczących alimentów, opracowanych przez grupę ekspertów sądownictwa, które są okresowo aktualizowane. Wytyczne te nie stanowią przepisów prawa i sąd może od nich odstąpić, ale w praktyce to one decydują o wyniku większości spraw.
Potrzeba jest punktem wyjścia. W przypadku alimentów na rzecz małżonka sądy apelacyjne zazwyczaj stosują zasadę praktyczną, zgodnie z którą zapotrzebowanie byłego małżonka ustala się na sześćdziesiąt procent dochodu netto rodziny w ostatnich latach małżeństwa, po odliczeniu kosztów utrzymania dzieci. Kwota ta jest założeniem roboczym, a nie regułą, i każda ze stron może ją zastąpić odpowiednio uzasadnionym harmonogramem rzeczywistych wydatków (behoeftelijst) obejmującym mieszkanie, ubezpieczenie, transport, koszty leczenia i resztę typowego budżetu domowego. W przypadku krótkiego trwania małżeństwa lub podobnych dochodów harmonogram zazwyczaj daje bardziej realistyczną odpowiedź niż procent.
Przeciwko potrzebie stoi potrzeba resztkowa (behoeftigheid): to, co odbiorca może pokryć z własnych dochodów, a w stosownych przypadkach z własnych możliwości zarobkowych. Odszkodowanie przysługuje jedynie w odniesieniu do niedoboru. Jest to moment, w którym odbiorca, który powrócił do pracy lub uzyskał majątek, widzi zmniejszenie roszczenia, i to właśnie dlatego wniosek o zmianę tak często opiera się na aktualnej sytuacji odbiorcy, a nie płatnika.
Następnie zdolność do świadczeń oblicza się na podstawie dostępnego dochodu netto płatnika. Kwota standardowa jest odkładana na pokrycie uzasadnionych kosztów utrzymania płatnika, a pozostała część jest traktowana jako dostępna na alimenty, z priorytetem dla alimentów na dziecko, jeśli oboje są zobowiązani do ich płacenia. Koszty mieszkania, składki emerytalne, długi uznane przez sąd za istotne oraz dochód nowego partnera w gospodarstwie domowym – wszystkie te elementy są uwzględniane w tym wyliczeniu. Na koniec sądy stosują porównanie (jusvergelijking), aby sprawdzić, czy wynik nie pozostawia odbiorcy większej wolnej siły nabywczej niż płatnik.
Utrzymanie ma również konsekwencje podatkowe dla obu stron, które przekładają się na kwoty netto wykorzystane w kalkulacji. Nie udzielamy porad podatkowych; w przypadku znacznych kwot, przed podpisaniem umowy należy zlecić sprawdzenie pozycji specjaliście podatkowemu, ponieważ kwota, która wygląda dobrze brutto, może wyglądać zupełnie inaczej netto.
Sytuacje transgraniczne
W Holandii powszechna jest kwestia alimentów po rozwodzie z elementem międzynarodowym, a przepisy dotyczące jurysdykcji, prawa właściwego i egzekwowania mają charakter europejski, a nie wyłącznie holenderski.
W Unii Europejskiej rozporządzenie w sprawie alimentów określa, który sąd może rozpatrywać roszczenie alimentacyjne, a zazwyczaj są to sądy miejsca stałego pobytu pozwanego lub wierzyciela. Oznacza to, że były małżonek, który przeprowadził się za granicę, może złożyć wniosek o zmianę w tym państwie członkowskim, a holenderski płatnik może stwierdzić, że ponowne rozpatrzenie roszczenia odbywa się w innym państwie członkowskim.
To, które prawo ma zastosowanie, to osobna kwestia, regulowana w większości państw członkowskich przez Protokół haski z 2007 roku, którego główna zasada wskazuje na prawo państwa, w którym wierzyciel ma miejsce zwykłego pobytu. Przeprowadzka za granicę może zatem zmienić prawo, według którego oceniane jest zobowiązanie, a odpowiedź na podstawie tego prawa może różnić się od odpowiedzi na to pytanie w przypadku prawa holenderskiego w kwestii czasu trwania, skutków konkubinatu oraz sposobu traktowania zdolności do zarobkowania.
Egzekucja to element, który działa sprawnie. Holenderskie orzeczenie w sprawie alimentów jest wykonalne w innych państwach członkowskich bez konieczności przechodzenia przez długotrwałe procedury pośrednie, a Krajowa Agencja ds. Windykacji Alimentów pełni funkcję holenderskiego organu centralnego w sprawach transgranicznych, współpracując ze swoimi odpowiednikami za granicą. Praktyczny wniosek dla płatnika rozważającego przeprowadzkę lub dla odbiorcy, którego były małżonek już się przeprowadził, jest taki, że odległość nie stanowi przeszkody w egzekucji, a wybór sądu polubownego może mieć większe znaczenie niż wybór argumentu.
Zakończenie zobowiązania w drodze porozumienia
Gdy obie strony chcą mieć pewność, a nie kolejną rundę przeliczania, alimenty małżeńskie można wykupić jednorazowo (tzw. „afkoop”). Strony uzgadniają kwotę skapitalizowaną, zobowiązanie wygasa i żadna ze stron nie może do niego powrócić. Ta ostateczność stanowi zarówno atrakcyjność, jak i ryzyko: wykup nie może zostać wznowiony, jeśli dochody płatnika wzrosną później lub sytuacja odbiorcy się pogorszy, i zazwyczaj jest on połączony z wyraźną klauzulą o zakazie modyfikacji, aby zapewnić nienaruszalność umowy.
Przed podpisaniem umowy należy zwrócić uwagę na trzy kwestie. Kapitalizacja musi być prawidłowo obliczona, uwzględniając pozostały okres ustawowy oraz zasady opodatkowania po obu stronach, które różnią się od zasad obowiązujących w przypadku płatności okresowych; w tej kwestii należy zasięgnąć porady specjalisty ds. podatków. Umowa powinna jasno określać, że zobowiązanie wygasa i że żadna ze stron nie może w przyszłości ubiegać się o alimenty. W przypadku płatności ratalnych należy ustanowić zabezpieczenie tych rat, ponieważ nie ma już możliwości zabezpieczenia umorzonego zobowiązania.
Wykup jest zazwyczaj atrakcyjny, gdy płatnik dysponuje kapitałem, ale jego dochody są zmienne, lub gdy obie strony chcą zakończyć powiązanie finansowe po trudnym rozwodzie. Rzadko jest to rozwiązanie odpowiednie, gdy płatnik musiałby zaciągnąć pożyczkę, aby je sfinansować, lub gdy pozostały okres spłaty jest długi, a sytuacja odbiorcy jest niepewna.
Błędy osłabiające w innym przypadku dobrą sprawę
Powtarzają się cztery błędy. Pierwszym jest jednostronna redukcja: decydowanie o tym, co jest przystępne cenowo i opłacanie tego. Powoduje to powstanie zaległości, które można wyegzekwować, zachęca do windykacji za pośrednictwem LBIO i pozbawia dobrej woli, jakiej wymaga rozwiązanie negocjowane. Drugim jest opóźnienie. Ponieważ data wejścia w życie jest zazwyczaj powiązana z wnioskiem, każdy miesiąc oczekiwania to miesiąc płatności na starym poziomie, a długie opóźnienie podważa również argument, że zmiana była poważna.
Trzecim powodem jest spieranie się o relację, a nie o liczby. Ponowna ocena to zadanie finansowe, a petycja, która brzmi jak skarga, a nie ponowne obliczenie, utrudnia pracę sądu i zmniejsza wiarygodność wnioskodawcy. Czwartym powodem jest niepełne ujawnienie własnego stanowiska. Płatnik, który twierdzi, że ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, jednocześnie zatajając informacje o drugim dochodzie, wkładzie partnera w gospodarstwo domowe lub zyskach firmy, prawdopodobnie będzie miał ocenioną zdolność do czynności prawnych przeciwko sobie, a nie za siebie.
Częste pytania
Jak szybko po rozwodzie mogę poprosić o zmianę?
Nie ma okresu karencji. Liczy się zmiana, a nie kalendarz. Jeśli zmiana kwalifikująca nastąpi dwa miesiące po wydaniu dekretu, można wtedy złożyć wniosek. Ważne jest, aby nie pozwolić na upływ czasu po zmianie, ponieważ data wejścia w życie jest zazwyczaj powiązana z wnioskiem, a opóźnienie osłabia argument, że zmiana była istotna.
A co jeśli nie wiem, ile zarabia mój były małżonek?
Nie możesz zmusić strony do ujawnienia informacji samodzielnie, ale sąd może to zrobić. Po wszczęciu postępowania sąd może nakazać drugiej stronie przedstawienie pasków wypłat, rocznych zeznań podatkowych, zeznań podatkowych i sprawozdań finansowych firmy, a odmowę może pociągnąć za sobą konsekwencje. W praktyce niewyjaśniona odmowa udostępnienia ksiąg rachunkowych jest jednym z najbardziej szkodliwych działań, jakie strona może podjąć w sprawie o alimenty.
Czy mogę zmniejszyć wysokość swoich płatności zmieniając karierę?
Nie tylko z wyboru. W przypadku dobrowolnego obniżenia dochodu, sąd prawdopodobnie obliczy go na podstawie utraconej zdolności zarobkowej, a nie na podstawie nowego dochodu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy zmiana była konieczna, na przykład ze względów medycznych lub z powodu braku możliwości wykonywania poprzedniej pracy, a ciężar udowodnienia tej konieczności spoczywa na osobie, która dokonała zmiany.
Czy ponowne zawarcie związku małżeńskiego powoduje zmniejszenie wysokości moich opłat?
Nie automatycznie. Nowy partner i nowe dzieci tworzą zobowiązania, które są uwzględniane w obliczeniach, ale istniejące zobowiązanie nie znika, a alimenty na dziecko mają pierwszeństwo przed alimentami na małżonka, gdy zdolność do czynności prawnych jest ograniczona. Ponowna ocena może być uzasadniona, gdy nowa sytuacja rzeczywiście zmienia zdolność do czynności prawnych, ale nie jest konsekwencją ponownego małżeństwa jako takiego.
Czy w przypadku alimentów obowiązują te same zasady?
Mechanizm różnicowy określony w artykule 1:401 holenderskiego Kodeksu Cywilnego ma zastosowanie również do alimentów na dziecko i obowiązuje ta sama ustawowa indeksacja. Różnice polegają na tym, że obowiązek alimentacyjny rodzica trwa do ukończenia przez dziecko dwudziestego pierwszego roku życia, alimenty na dziecko mają pierwszeństwo przed alimentami na małżonka oraz że wspólne zamieszkiwanie drugiego rodzica nie powoduje jego ustania. Nasza uwaga dotycząca tego, kiedy należy dokonać rekalkulacji alimentów, dotyczy praktycznego aspektu obu sytuacji.
Co zrobic nastepnie
Przede wszystkim ustal trzy rzeczy: datę złożenia pozwu rozwodowego, ponieważ to ona decyduje o tym, jaki okres ma zastosowanie; czy ugoda zawiera klauzulę o zakazie modyfikacji; oraz jaka jest aktualna kwota po indeksacji. Następnie przelicz na podstawie dzisiejszych kwot. Jeśli różnica jest istotna, przedstaw ją drugiej stronie na piśmie. Jeśli nie, oszczędzisz sobie sprawy, którą byś przegrał.
Law and More Doradza płatnikom i odbiorcom w zakresie ponownej oceny alimentów na rzecz małżonka i dziecka: ponowne obliczenie potrzeb i zdolności do ich utrzymania, negocjowanie zmian, złamanie lub obrona klauzuli zakazu modyfikacji, radzenie sobie z indeksacją i zaległościami oraz prowadzenie postępowań przed sądem rejonowym. Więcej informacji można znaleźć na naszej stronie. strona internetowa dotycząca prawa rodzinnego i w naszym przewodniku po Holenderskie prawo rodzinneSkontaktuj się z nami, jeśli Twoja sytuacja uległa zmianie i obecne warunki nie są już dla Ciebie odpowiednie.
