Dyrektorzy firmy powinni zawsze kierować się interesem firmy. Co się stanie, jeśli dyrektorzy będą musieli podejmować decyzje, które dotyczą ich osobistych interesów? Jakie zainteresowanie przeważa i czego oczekuje się od reżysera w takiej sytuacji?
Kiedy występuje konflikt interesów?
Zarządzając spółką, rada może czasami podjąć decyzję, która jest również korzyścią dla konkretnego dyrektora. Jako dyrektor musisz dbać o interesy firmy, a nie o swoje osobiste interesy. Nie ma natychmiastowego problemu, jeśli z decyzji zarządu wynika, że dyrektor odniesie osobiste korzyści. Sytuacja wygląda inaczej, jeśli ten osobisty interes jest sprzeczny z interesami firmy. W takim przypadku dyrektor nie może uczestniczyć w posiedzeniach i podejmowaniu decyzji.
W sprawie Bruil Sąd Najwyższy orzekł, że istnieje konflikt interesów, jeśli dyrektor nie jest w stanie zabezpieczyć interesów spółki i powiązanego z nią przedsiębiorstwa w taki sposób, że można oczekiwać, że zrobi to bezstronny i bezstronny dyrektor ze względu na istnienie interesu osobistego lub innego interesu, który nie jest równoległy z interesem osoby prawnej. [1] Przy ustalaniu, czy istnieje konflikt interesów, należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Jakościowy konflikt interesów występuje, gdy dyrektor działa w różnych rolach. Dzieje się tak na przykład, gdy dyrektor spółki jest jednocześnie kontrahentem spółki, ponieważ jest również dyrektorem innego podmiotu prawnego. Dyrektor musi wówczas reprezentować kilka (sprzecznych) interesów.
Jeśli istnieje czysty interes jakościowy, interes nie jest objęty przepisami o konflikcie interesów. Dzieje się tak, jeśli interes nie jest powiązany z interesem osobistym dyrektora. Przykładem tego jest sytuacja, gdy dwie spółki grupy zawierają umowę. Jeśli dyrektor jest dyrektorem obu spółek, ale nie jest (pośrednim) udziałowcem lub nie ma innego interesu osobistego, nie ma jakościowego konfliktu interesów.
Jakie są konsekwencje wystąpienia konfliktu interesów?
Konsekwencje konfliktu interesów zostały obecnie określone w holenderskim kodeksie cywilnym. Dyrektor nie może uczestniczyć w obradach ani w podejmowaniu decyzji, jeśli ma bezpośredni lub pośredni interes osobisty, który jest sprzeczny z interesami spółki i powiązanego z nią przedsiębiorstwa. Jeżeli w rezultacie nie można podjąć decyzji zarządu, decyzję podejmuje rada nadzorcza. W przypadku braku rady nadzorczej decyzję podejmuje walne zgromadzenie, chyba że statut stanowi inaczej. Przepis ten jest zawarty w paragrafie 2: 129 paragraf 6 dla spółki akcyjnej (NV) oraz 2: 239 paragraf 6 holenderskiego Kodeksu Cywilnego dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (BV).
Nie można z tych artykułów wywnioskować, że samo istnienie takiego konfliktu interesów można przypisać dyrektorowi. Nie można go również winić za to, że znalazł się w takiej sytuacji. Artykuły stanowią jedynie, że dyrektor musi powstrzymać się od uczestnictwa w obradach i procesie podejmowania decyzji. Nie jest to zatem kodeks postępowania, który prowadzi do ukarania lub zapobiegania konfliktowi interesów, ale jedynie kodeks postępowania, który określa, jak dyrektor powinien działać w przypadku konfliktu interesów.
Zakaz udziału w obradach i podejmowaniu decyzji oznacza, że zainteresowany dyrektor nie może głosować, ale może zostać poproszony o informacje przed posiedzeniem zarządu lub wprowadzeniem punktu do porządku obrad posiedzenia zarządu. Naruszenie tych artykułów spowoduje jednak nieważność uchwały zgodnie z artykułem 2:15 sekcja 1 podpunkt a holenderskiego kodeksu cywilnego. Artykuł ten stanowi, że decyzje są nieważne, jeśli są sprzeczne z przepisami regulującymi podejmowanie decyzji. Powództwo o unieważnienie może wnieść każdy, kto ma uzasadniony interes w przestrzeganiu przepisu.
Obowiązuje nie tylko obowiązek abstynencji. Dyrektor musi również w odpowiednim czasie przekazać informacje dotyczące możliwego konfliktu interesów w decyzji, która ma zostać podjęta przez zarząd. Ponadto z artykułu 2:9 holenderskiego kodeksu cywilnego wynika, że konflikt interesów musi zostać również zgłoszony walnemu zgromadzeniu akcjonariuszy.
Jednakże prawo nie określa wyraźnie, kiedy obowiązek raportowania został spełniony. Dlatego wskazane jest zawarcie w statucie lub gdzie indziej postanowienia w tej sprawie. Intencją prawodawcy w przypadku tych przepisów jest ochrona spółki przed ryzykiem, że dyrektor będzie pod wpływem osobistych interesów. Takie interesy zwiększają ryzyko, że spółka poniesie niekorzyść. Artykuł 2:9 holenderskiego kodeksu cywilnego – który reguluje wewnętrzną odpowiedzialność dyrektorów – podlega wysokiemu progowi.
Dyrektorzy ponoszą odpowiedzialność tylko w przypadku poważnie nagannego zachowania. Niedopełnienie prawnych lub ustawowych zasad dotyczących konfliktu interesów jest poważną okolicznością, która w zasadzie prowadzi do odpowiedzialności dyrektorów. Dyrektor będący w konflikcie interesów może zostać poważnie skrytykowany osobiście i w związku z tym może w zasadzie zostać pociągnięty do odpowiedzialności przez spółkę.
Od czasu zmienionych zasad dotyczących konfliktu interesów w takich sytuacjach zastosowanie mają zwykłe zasady reprezentacji. W tym względzie szczególnie ważne są sekcje 2: 130 i 2: 240 holenderskiego kodeksu cywilnego. Z drugiej strony dyrektor, który na podstawie przepisów dotyczących konfliktu interesów nie może uczestniczyć w obradach i podejmowaniu decyzji, jest upoważniony do reprezentowania spółki w akcie prawnym wykonującym decyzję. Zgodnie ze starym prawem konflikt interesów prowadził do ograniczenia uprawnień do reprezentacji: dyrektorowi temu nie wolno było reprezentować spółki.
Podsumowanie
Jeśli dyrektor ma sprzeczne interesy, musi powstrzymać się od rozważań i podejmowania decyzji. Dzieje się tak, jeśli ma on osobisty interes lub interes, który nie jest zbieżny z interesem firmy. Jeśli dyrektor nie wywiąże się z obowiązku wstrzymania się od głosu, może zwiększyć szansę, że zostanie pociągnięty do odpowiedzialności jako dyrektor przez spółkę. Ponadto decyzja może zostać unieważniona przez każdego, kto ma w tym uzasadniony interes. Mimo konfliktu interesów dyrektor może nadal reprezentować firmę.
Czy trudno jest Ci określić, czy istnieje konflikt interesów? A może masz wątpliwości, czy powinieneś ujawnić istnienie zainteresowania i poinformować zarząd? Zapytaj prawników zajmujących się prawem korporacyjnym pod adresem Law & More poinformować cię. Razem możemy ocenić sytuację i możliwości. Na podstawie tej analizy możemy doradzić, jakie kroki należy podjąć. Chętnie służymy również radą i pomocą podczas wszelkich postępowań.
[1] HR 29 czerwca 2007 r., NJ 2007 / 420; JOR 2007/169 (Bruil).